Ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης

Άγχος

Ως άγχος ορίζεται το διάχυτο δυσάρεστο συναίσθημα που δημιουργείται από μια εκτίμηση ή διαίσθηση ή αντίληψη μιας ακαθόριστης ή συχνά μη πραγματικής απειλής κατά του εαυτού π.χ. ότι δεν είναι κανείς τέλειος.


Το συναίσθημα αυτό οδηγεί το άτομο σε μια αυξημένη ψυχική και σωματική ετοιμότητα κατά της απειλής αυτής, γεγονός που δημιουργεί στρες στον οργανισμό. Το άγχος μοιάζει με το φόβο, διαφέρει όμως στο ότι στο φόβο η απειλή είναι συνήθως πιο σαφής και άμεση. Γενικά το βίωμα του άγχους εμπεριέχει ένα δυσφορικό συναισθηματικό στοιχείο, ένα νοητικό περιεχόμενο και μπορεί να ειδωθεί ως ένα μήνυμα του οργανισμού ότι κάτι δεν πάει καλά.

Από μια καθαρά ψυχολογική σκοπιά το άγχος είναι ένα σήμα του ψυχισμού ότι υπάρχουν εσωτερικές συγκρούσεις ή διαδικασίες που δεν τυγχάνουν κατάλληλης διαχείρισης. Κατά μία ακόμη πιο προχωρημένη εκτίμηση το άγχος έχει χαρακτήρα αμυντικό ώστε να μη βιωθούν συνειδητά πραγματικότητες εσωτερικές ή εξωτερικές που το άτομο δε θέλει να γνωρίζει.

Πρόκειται για βαθύτερα, “κρυμμένα” άγχη όπως το “υπερεγωτικό” άγχος που αφορά τη μη εναρμόνιση του ατόμου με εσωτερικευμένους ηθικούς κανόνες και υποτιθέμενα σωστά και “τέλεια” πρότυπα συμπεριφοράς (προερχόμενα από το μέρος του εαυτού μας που καλείται Υπερεγώ). Άγχος απώλειας της αγάπης, απόρριψης, άγχος αποχωρισμού, ελέγχου, επιτυχίας, αλλαγής και άγχος θανάτου αποτελούν επίσης ορισμένα πυρηνικά άγχη που βρίσκονται “πίσω” από τα άμεσα εμφανή συμπτώματα του άγχους. Η οπτική του άγχους αποκλειστικά ως διαταραχή και νόσο ενδεχομένως να αποτρέπει τη σταδιακή επεξεργασία των παραπάνω από το άτομο ως αναμενόμενα υπαρξιακά μηνύματα με πανανθρώπινη διάσταση.

Το άγχος μπορεί να είναι σε φυσιολογικά επίπεδα, τόσο ώστε να μας κινητοποιεί στην καθημερινότητα, ή υπερβολικό. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να εκδηλώνονται και κρίσεις άγχους.

Κρίση άγχους ονομάζεται η σύντομη έλευση έντονου άγχους μετά από κάποιο στρεσσογόνο συμβάν. Η κρίση άγχους μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά αλλά μπορεί να διαρκέσει λίγα λεπτά ως και αρκετές ώρες ή μέρες πιο σπάνια. Η κρίση άγχους μπορεί να περιλαμβάνει πολλά συμπτώματα όπως καταγράφονται στη συνέχεια.


Κρίσεις άγχους : πιθανά συμπτώματα και εκδηλώσεις

Συναισθηματικά συμπτώματα άγχους

  • Ανησυχία
  • Νευρικότητα
  • Φόβος
  • Τρόμος
  • Ευερεθιστότητα
  • Ανυπομονησία
  • Εσωτερική ένταση

Γνωσιακά (νοητικά) συμπτώματα

Συμπεριφορικά συμπτώματα

  • Αποφυγή
  • Φυγή
  • Υπερκινητικότητα
  • Αναζήτηση ασφάλειας/επιβεβαίωσης
  • Πάγωμα
  • Βωβότητα
  • Τραυλισμός

Σωματικά συμπτώματα κρίσης άγχους

  • Μυική Τάση (Σφιγμένοι μύες)
  • Κεφαλαλγία Τάσεως/ Ημικρανία
  • Διαταραχές ύπνου : Αϋπνία, Πρώιμη/Ενδιάμεση αφύπνιση/Μείωση ποιότητας
  • Αδυναμία/Άτονία
  • Κόπωση
  • Μυικά Τινάγματα/Μουδιάσματα/Μυρμηγκιάσματα
  • Απώλεια όρεξης
  • Ναυτία/Έμετος
  • Στομαχικές ενοχλήσεις/Δυσπεψία/Μετεωρισμός (Φούσκωμα)
  • Έπειξη ούρησης/ Συχνοουρία/Δυσουρία
  • Διάρροια/Δυσκοιλιότητα
  • Συμφόρηση μύτης/φάρυγγα
  • Ξηροστομία
  • Δύσπνοια/Ταχύπνοια
  • Αίσθημα πνιγμού
  • Κόμπος/αίσθημα ξένου σώματος στο λαιμό
  • Βάρος στο στήθος
  • Πόνος στο στήθος
  • Ταχυκαρδία/αίσθημα παλμών
  • Υπέρταση (νευροπίεση)
  • Ζάλη
  • Τάση λιποθυμίας
  • Αστάθεια
  • Εξάψεις
  • Εφίδρωση
  • Ερυθρότητα
  • Τρόμος (τρέμουλο)

Σε τι διαφέρουν οι κρίσεις άγχους από τις κρίσεις πανικού?

Η κρίση πανικού διαφέρει από την κρίση άγχους στο ότι ξεκινάει εντελώς ξαφνικά και αιφνιδιάζει τον άνθρωπο που την παθαίνει. Επιπλέον έχει μικρότερη διάρκεια, αλλά μπορεί να είναι τρομακτικά έντονη. Συνυπάρχει ενίοτε με αίσθηση επικείμενου θανάτου ή τρέλας. Η κρίση πανικού μπορεί να μοιάζει με κρίση άγχους σε αρκετά συμπτώματα.

Οι κρίσεις άγχους και οι κρίσεις πανικού έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά, ειδικότερα αναφορικά με τη συναισθηματική και σωματική συμπτωματολογία (βλέπε παραπάνω), ωστόσο πολλά στοιχεία τις διαφοροποιούν.


Κρίση ΆγχουςΚρίση Πανικού
Ήπια, μέτρια ή αυξημένη σοβαρότηταΜεγάλη ένταση
Μικρή – Μεγάλη διάρκειαΜικρή διάρκεια (έως 10 λεπτά)
Σταδιακή έναρξη και κλιμάκωσηΑιφνίδια έναρξη και απότομη κορύφωση
Σύνδεση με απειλητικό ή στρεσσογόνο παράγονταΜπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, χωρίς κάποια εμφανή σύνδεση
Ανησυχία ή φόβος για απώλεια ελέγχου, επερχόμενης τρέλας ή θάνατο
Αισθήματα αποπροσωποποίησης/ Αποπραγματοποίησης
Αποφυγή περιοχών ή καταστάσεων που υπάρχει κίνδυνος για κρίση πανικού

Μια μικρή αναφορά θα γίνει εδώ και στις κρίσεις υστερίας που και αυτές συχνά μοιάζουν με κρίσεις άγχους. Η ειδοποιός διαφορά είναι τα νευρολογικού τύπου συμπτώματα όπως η απώλεια συνείδησης, οι σπασμοί και άλλα.


Ακολουθεί εκτεταμένη αρθρογραφία για το άγχος. Προς διευκόλυνση του αναγνώστη έχουν συγκεντρωθεί στη σελίδα αυτή τα πιο σημαντικά τμήματά της .

Μάθετε περισσότερα για το άγχος και τις διαταραχές άγχους

Θεραπευτική Προσέγγιση

Φυσιολογικό ή παθολογικό άγχος?

Είναι σημαντικό για την ψυχική μας υγεία να «ακούμε» το σώμα μας και να εντοπίζουμε έγκαιρα τις ενδείξεις και τα συμπτώματα, παρ’ όλο που πολλές φορές η συνειδητοποίηση προκαλεί φόβο. Ιδιαιτέρως σε περίπτωση επέλευσης κρίσης, είτε άγχους, είτε πανικού, είτε υστερίας είναι καίρια η αναζήτηση βοήθειας από καταρτισμένους ειδικούς. Δεν υπάρχει μια καθολική θεραπεία για το άγχος, αλλά ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ανθρώπου διαμορφώνεται εξατομικευμένη προσέγγιση.


Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

Exit mobile version