Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή

Η Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (ΓΑΔ) έχει ως κύριο σύμπτωμα την υπερβολική ανησυχία. Η ανησυχία (στην αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται ο όρος worry) ορίζεται ως μια συνεχής νοητική δραστηριότητα που περιλαμβάνει μια σχετικά ανεξέλεγκτη αλυσίδα σκέψεων και εικόνων και έχει ως στόχο την προετοιμασία για την αντιμετώπιση καταστάσεων εκτιμώμενων ως απειλητικές.


Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή

Χρονικά η ανησυχία κυριαρχεί στην καθημερινότητα, δηλαδή υφίσταται κάθε μέρα ή για τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας και για ένα συνολικό διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών. Το στοιχείο αυτό είναι το πρώτο που διαφοροποιεί τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή από το άγχος και τις φυσιολογικές ανησυχίες που βιώνει ο καθένας μας στην καθημερινότητά του.

Έτσι, η ανησυχία δε θα πρέπει να προεξοφλείται ως μια υποχρεωτικά ψυχοπαθολογική διαδικασία. Η πρόληψη απειλητικών καταστάσεων είναι μια έμφυτη ανθρώπινη ανάγκη προστασίας σε έναν κόσμο με πολλές αβεβαιότητες, ένας μηχανισμός επιβίωσης εκ της απαρχής της εμφάνισης του ανθρώπου στη γη. Είναι αναμενόμενο να επιστρατεύεται όταν είναι απαραίτητο.

Στη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα της ανησυχίας γίνεται τόσο δυσφορική που είναι δύσκολο για τον άνθρωπο να απαλλαχτεί από αυτή. Επιπλέον το παραμικρό ερέθισμα πυροδοτεί συμπτώματα και συχνά σημειώνεται μείωση της λειτουργικότητας του ατόμου σε κοινωνικό και εργασιακό επίπεδο.

Οι ανησυχίες αυτές είναι ως επί το πλείστον μη ρεαλιστικές, αλλά δεσμεύουν ισχυρά την προσοχή του ατόμου (tunnel vision). Το άτομο βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση και ανυπομονησία και θυμώνει εύκολα, συχνά έχοντας εκρήξεις θυμού, όταν τα πράγματα δεν έρχονται όπως θεωρεί αυτονόητο. Χαρακτηριστικό της διαταραχής είναι η εγω-συντονική φύση της ανησυχίας, δηλαδή η αντίληψη της συνεχούς ανησυχίας ως ευεργετική στάση απέναντι στη ζωή, ως ένας μηχανισμός επιβίωσης απέναντι στις πολλές εκτιμώμενες απαιτήσεις από τον αυτό μας, αλλά και από τους άλλους. Τα πράγματα πρέπει να φτάσουν στο απροχώρητο για να αλλάξει η στάση αυτή και τότε μπορεί να παρατηρηθεί η μετακίνηση στο άλλο άκρο, δηλαδή η αντίληψη της ανησυχίας ως πάντοτε βλαβερής και επικίνδυνης.

Η τελειοθηρία και η μη ανοχή της αβεβαιότητας αποτελούν δύο βασικές πυρηνικές πεποιθήσεις στη ΓΑΔ.


Συμπτώματα γενικευμένης αγχώδους διαταραχής είναι και ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω :

• Ευερεθιστότητα
• Νευρικότητα
• Δυσκολία συγκέντρωσης
• Κόπωση
• Διαταραχή ύπνου
• Μυική τάση (σφίξιμο)


Πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχουν μελέτες στις οποίες η γενικευμενη αγχωδης διαταραχη ανευρίσκεται σε υψηλά ποσοστά της τάξης του 13%. Δεν πρέπει να ξεχνάμε και το όχι ευκαταφρόνητο ποσοστό των ατόμων εκείνων με γενικευμένη αγχώδης διαταραχή που ποτέ δε φτάνουν στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής θα μπορούσε να αποτελεί αιτία του ανωτέρω ευρήματος.

Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή χρειάζεται κάποιας μορφής θεραπεία διότι είναι βασανιστική για το άτομο, του επηρεάζει τη λειτουργικότητα ενίοτε και σε “παραλυτικό” βαθμό και μπορεί να γίνει επιβλαβής και για τη σωματική του υγεία. Δε θα πρέπει να αγνοηθεί η συσχέτιση του γενικευμένου άγχους με την πρόκληση χρόνιου στρες το οποίο θα επιδράσει ως προδιαθεσικός ή/και πυροδοτικός παράγοντας σε σωματικές παθήσεις όπως η υπέρταση, οι αρρυθμίες, η στεφανιαία νόσος, η κεφαλαλγία, το έλκος στομάχου, το ευερέθιστο έντερο και άλλα γαστρεντερικά προβλήματα, η ινομυαλγία κ.α.

Όπως και όλοι οι τύποι αγχωδών διαταραχών έτσι και η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή παρουσιάζει υψηλό βαθμό συννοσηρότητας, πιο συχνά με άλλου τύπου άγχους π.χ. κρίσεις άγχους ή πανικού, με συναισθηματική διαταραχή όπως η διπολική διαταραχή , κατάθλιψη, με κατάχρηση αλκοόλ, με κάποια διαταραχή προσωπικότητας και με Διαταραχές σωματικών συμπτωμάτων (Σωματόμορφες).


Η διαταραχή είναι αντιμετωπίσιμη, όχι όμως χωρίς τη βοήθεια ειδικού ψυχιάτρου, ειδικά όταν χρειάζονται φάρμακα. Η βασική φαρμακευτική αντιμετώπιση γίνεται σε πρώτη φάση με αντικαταθλιπτικά τύπου SSRIs, τα οποία έχουν βασική ένδειξη στο άγχος λόγω μακροπρόθεσμης αγχολυτικής δράσης. Τα κλασικά ηρεμιστικά/αγχολυτικά τύπου βενζοδιαζεπινών βοηθούν αρκετά, θα πρέπει όμως να χορηγούνται με φειδώ και πάντα με πρόθεση μείωσης και διακοπής μετά από ένα αρχικό διάστημα. Η βουσπιρόνη (BESPAR) αποτελεί χρήσιμο ενισχυτικό παράγοντα σε κάποιες περιπτώσεις. Τέλος αποτελεσματικό φάρμακο αρκετά συχνά είναι η πρεγκαμπαλίνη.


Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία έχει την ισχυρότερη ένδειξη ως ψυχοθεραπευτική μέθοδος.

Τα τελευταία χρόνια η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή αντιμετωπίζεται και με rTMS.


 Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

1 σκέψη για το “Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή”

  1. ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΕΡΟΝΙΚΑ

    ΚΑΛΗΜΕΡΑ. ΕΙΜΑΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΘΑ ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΣΑ ΜΗΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΤΕ ΝΑ ΜΟΥ ΣΥΣΤΗΣΕΤΕ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΤΙΤΛΟΥΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΓΧΩΔΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ή ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΓΧΩΔΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ( ΑΝΩΝΥΜΑ ΦΥΣΙΚΑ). ΑΥΤΟ ΘΑ ΜΕ ΒΟΗΘΟΥΣΕ ΠΟΛΥ ΣΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΟΥ. ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ

Απάντηση