Ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης

Γνωστικές λειτουργίες στη σχιζοφρένεια

Οι γνωστικές λειτουργίες στη σχιζοφρένεια, αλλά και γενικά στις ψυχωτικές διαταραχές, παρουσιάζουν ελλείμματα.

Τα ελλείμματα αυτά είναι δυνατόν να ξεκινούν :

Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για το πρόδρομο στάδιο της ψύχωσης το οποίο εγκαθίσταται σταδιακά σε νεαρή ή εφηβική ηλικία, μέρος του οποίου αποτελούν δυσχέρειες σε ορισμένες από τις γνωστικές λειτουργίες. Το αποτέλεσμα είναι εμφανείς ή λιγότερο εμφανείς αλλαγές στη συμπεριφορά του ασθενούς.Οι αλλαγές μπορεί να αφορούν κοινωνική απόσυρση, απώλεια ενδιαφέροντος για σχολείο/εργασία, μείωση σχολικής/εργασιακής απόδοσης, έναρξη παράξενης συμπεριφοράς.

Η έγκαιρη αναγνώριση τέτοιων αλλαγών από το οικογενειακό περιβάλλον είναι ΥΨΙΣΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ, καθώς όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, η οποία στο πρόδρομο στάδιο δε θα είναι απαραίτητα φαρμακευτική ή μόνο φαρμακευτική, αλλά και ψυχοθεραπευτική και εργοθεραπευτική, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση της ψυχωτικής διαταραχής. Βέβαια στην πράξη υφίσταται ένα μεγάλο εμπόδιο που λέγεται ΣΤΙΓΜΑ. Λόγω του στίγματος συχνά σημειώνεται τέτοια χρονική καθυστέρηση στην αναζήτηση εξειδικευμένης βοήθειας που η ψύχωση καθίσταται πλέον ιδιαίτερα δύσκολο να αντιμετωπιστεί .


Οι γνωστικές λειτουργίες φέρονται εις πέρας από την αλληλεπίδραση διαφόρων περιοχών του εγκεφάλου και είναι :

Μάθετε περισσότερα για τις γνωστικές λειτουργίες


Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια έχουν χαμηλές επιδόσεις σε νευροψυχολογικά τεστ που μετρούν τη μνήμη εργασίας, τη σημασιολογική μνήμη, τη λεκτική και οπτική μάθηση και μνήμη, την προσοχή και συγκέντρωση, την οπτική αντίληψη αλλά και πιο σύνθετες δεξιότητες όπως η αφαιρετική ικανότητα, την επίλυση προβλημάτων, την εκτελεστική ικανότητα, τη στοχοκατευθυνόμενη συμπεριφορά κ.α.

Σε ένα ποσοστό εντοπίζονται ανάλογες επιδόσεις σε συγγενείς ασθενών, γεγονός με σημασία στη διερεύνηση της κληρονομικότητας της νόσου. Τα γνωστικά ελλείμματα αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία συμπτωμάτων της σχιζοφρένειας και συσχετίζονται σε κάποιο βαθμό με τα λεγόμενα αρνητικά συμπτώματα.


Οι γνωστικές λειτουργίες στη σχιζοφρένεια που πάσχουν εντοπίζονται νευροανατομικά στην προμετωπιαία, προκινητική και κροταφική υποδιαίρεση του εγκεφάλο

Πιο συγκεκριμένα έχουν ανευρεθεί οι εξής αλλοιώσεις :


Οι αλλοιώσεις ανευρίσκονται συνήθως εξ αρχής στους ασθενείς, και δεν είναι σαφές αν επιδεινώνονται με την πάροδο της νόσου. Επιπλέον ανευρίσκονται και σε υγιείς συγγενείς τους, καθώς και σε άτομα υψηλού κινδύνου. Πιθανότατα αποτελούν τα αποτυπώματα της γενετικής προδιάθεσης και οφείλονται μάλλον στη διαταραχή νευρωνικής δικτύωσης του υπό ωρίμανση εγκεφάλου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα αντιψυχωτικά φάρμακα δε φαίνεται να έχουν αισθητό αποτέλεσμα στο κομμάτι των ελλειμματικών γνωστικών λειτουργιών. Θετικά αποτελέσματα αναζητούνται μέσω ψυχοκοινωνικών, εργοθεραπευτικών παρεμβάσεων και γνωσιακής αναδόμησης.

Η βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών στη σχιζοφρένεια αποτελεί επίκεντρο της ψυχιατρικής έρευνας και πρακτικής τα τελευταία χρόνια. Ίσως αποτελεί κομβικό σημείο στη θεραπεία της σχιζοφρένειας, καθώς στοχεύει στην ανόρθωση της χαμηλής λειτουργικότητα των ασθενών σε σημαντικούς τομείς : κοινωνική ζωή, εργασία, οικογένεια.


Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

 

Exit mobile version