Ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης

Κοινωνική Φοβία

Στην κοινωνική φοβία πυρηνικό σύμπτωμα είναι η εκδήλωση έντονου και επίμονου άγχους σε καταστάσεις που αφορούν :

  • Διαπροσωπική Επαφή (Interpersonal)
  •                       Συνάντηση με ατομα κύρους/εξουσίας
  •                       Σύσταση σε άγνωστο πρόσωπο
  •                       Έναρξη μιας συνομιλίας
  •                       Βλεμματική επαφή
  •                       Έκφραση προσωπικής άποψης σε άλλους
  •                       Έκφραση δυσφορίας λόγω ανεπαρκούς εξυπηρέτησης
  •                       Συνέντευξη για εργασία
  •                       Κλείσιμο ραντεβού
  •                       Επιστροφή αντικειμένου
  •                       Χρήση τηλεφώνου
  •                       Πειράγματα από τρίτους
  • Λειτουργία μπροστά σε τρίτους (Performance)
  •                       Δραστηριότητα υπό το βλέμμα κόσμου
  •                       Ομιλία σε κοινό
  •                       Συμμετοχή σε δείπνο
  •                       Πρόποση σε δείπνο
  •                       Συμμετοχή σε δεξίωση/τελετή
  •                       Άθλημα μπροστά σε κοινό
  •                       Συμμετοχή σε εξετάσεις
  •                       Ψώνια σε πολυσύχναστο μέρος
  •                       Χρήση δημόσιας τουαλέτας


Η φοβία μπορεί να λάβει γενικευμένες διαστάσεις, δηλαδή να περιλαμβάνει αρκετές κοινωνικές περιστάσεις (γενικευμένη μορφή) ή μπορεί να αφορά μια συγκεκριμένη κατάσταση (περιορισμένη μορφή) όπως π.χ. την ομιλία μπροστά σε κοινό. Η έκθεση στις προαναφερόμενες καταστάσεις προκαλεί υπερβολικό άγχος (κοινωνικό άγχος) και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και κρίση πανικού. Έτσι λοιπόν το άτομο υιοθετεί συμπεριφορές αποφυγής κοινωνικών συνδιαλλαγών ή συμπεριφορές ασφαλείας όπως να μην κάνει βλεμματική επαφή, ή να κάνει ατελείωτες πρόβες στο τι θα πει. Ως αποτέλεσμα το άτομο αντιμετωπίζει μείωση της κοινωνικής και εργασιακής λειτουργικότητάς του.

Το ότι αναγνωρίζει το υπερβολικό ή παράλογο του φόβου του, δε μεταφράζεται σε μείωση ή διακοπή των συμπτωμάτων. Στην κοινωνική φοβία το άτομο ερμηνεύει τις κοινωνικές περιστάσεις με απειλητικό τρόπο ή καταστροφικό τρόπο. Επιπλέον υπερεκτιμά τη σημασία κάποιων κοινωνικών κανόνων με αποτέλεσμα να βάζει πολύ υψηλά standard για τη δική του απόδοση. Σε βαθύτερο επίπεδο υπάρχουν πεποιθήσεις προσωπικής ανεπάρκειας, διαφορετικότητας, ευαλωτότητας.

Η διαταραχή έχει συχνότητα εώς και 13% και είναι η συχνότερη αγχώδης διαταραχή, ενώ είναι η τρίτη σε συχνότητα μεταξύ όλων των ψυχικών διαταραχών.


Σημαντικό ποσοστό ατόμων που την εμφανίζουν δεν απευθύνονται σε ειδικό ψυχίατρο ή ψυχολόγο, καθώς την υποβαθμίζουν στο επίπεδο μιας «ντροπαλότητας» ή «φυσιολογικής συστολής» ή «εσωστρέφειας». Η κοινωνική φοβία εμφανίζει αυξημένη συννοσηρότητα με κατάχρηση και εξάρτηση από αλκοόλ, κατάθλιψη και την αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας.

Η κοινωνική φοβία είναι μια αντιμετωπίσιμη κατάσταση. Η θεραπεία μπορεί να είναι καταρχήν φαρμακευτική από τον ειδικό ψυχίατρο. Θέση στη φαρμακευτική θεραπεία έχουν τα αντικαταθλιπτικά σκευάσματα (όπως και σε όλες τις αγχώδεις διαταραχές) με τους αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης SSRIs να χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο και να επιδεικνύουν σημαντική αποτελεσματικότητα. Αγχολυτικοί παράγοντες όπως οι βενζοδιαζεπίνες είναι χρήσιμοι για μικρά χρονικά διαστήματα, ενώ οι β αναστολείς όπως η προπρανολόλη έχουν θέση στην αντιμετώπιση των σωματικών εκδηλώσεων του κοινωνικού άγχους όπως το τρέμουλο, η ερυθρότητα κ.α.

Η γνωσιακή ψυχοθεραπεία είτε από μόνη της είτε σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική μπορεί να δώσει το πιο μακράς διάρκειας, εώς και δια βίου θεραπευτικό αποτέλεσμα.


Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

Exit mobile version