Αυπνία

insomnia2

Η αϋπνία ανήκει στις δυσυπνίες, δηλαδή μια μεγάλη κατηγορία διαταραχών του ύπνου που χαρακτηρίζονται από μεταβολές της ποιότητας, της ποσότητας και της χρονικής κατανομής του ύπνου κατά τη διάρκεια του 24ώρου.
Οι σημαντικότερες δυσυπνίες είναι :
• Αϋπνία
• Ναρκοληψία
• Ιδιοπαθής υπερυπνία
• Υποτροπιάζουσα υπερυπνία (σύνδρομο Kleine Levin)
• Αποφρακτικού τύπου άπνοια
• Διαταραχή περιοδικών κινήσεων των άκρων (νυχτερινός μυόκλονος)
• Διαταραχές του κιρκαδιανού ρυθμού

Η αϋπνία είναι μια αρκετά συχνή κατάσταση (επιπολασμός ζωής του πληθυσμού εώς και 33%) και διακρίνεται στην πρωτοπαθή και στη δευτεροπαθή. Στην πρωτοπαθή το κύριο πρόβλημα είναι η αϋπνία χωρίς να υπάρχουν άλλοι αιτιολογικοί παράγοντες ή συννοσηρότητα. Η δευτεροπαθής είναι η συχνότερη μορφή. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σχεδόν όλες οι ψυχιατρικές διαταραχές μπορεί να έχουν ως σύμπτωμα την αϋπνία, η οποία συνήθως αποτελεί και επίσημο κριτήριο για τη διάγνωση. Έτσι η μείζων κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή, οι ψυχώσεις, οι καταχρήσεις ουσιών και οι αγχώδεις διαταραχές χαρακτηρίζονται ως επί το πλείστον από ποικίλλου βαθμού και έντασης αϋπνία και η οποία όταν υπάρχει συμβάλλει σε ένα φαύλο κύκλο επιδείνωσης της πυρηνικής διαταραχής. Επιπλέον είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η αϋπνία μπορεί να αποτελέσει πρόδρομο σύμπτωμα για ένα καταθλιπτικό, μανιακό ή ψυχωτικό επεισόδιο, δηλαδή να αρχίσει να υπάρχει πριν την πλήρη εκδήλωση των υπόλοιπων συμπτωμάτων. Αντίστοιχα η αϋπνία μπορεί να αποτελέσει σημάδι υποτροπής των ανωτέρω καταστάσεων. Για να πούμε οτι κάποιος πάσχει από πρωτοπαθή αϋπνία θα πρέπει να υπάρχει το κριτήριο της διάρκειας (3 μήνες τουλάχιστον) και της συχνότητας (3 φορές την εβδομάδα τουλάχιστον). Άρα μεμονωμένες περιπτώσεις αϋπνίας δεν αξιολογούνται ως πρόβλημα. Ακόμη η αϋπνία θα πρέπει να συμβαίνει επί ευνοικών για φυσιολογικό ύπνο συνθηκών διαβίωσης. Αυτό σημαίνει οτι περιπτώσεις αϋπνίας π.χ. ως συνέπεια επαγγελματικού ωραρίου (π.χ. διαταραχές κιρκαδιανού ρυθμού σε αστυνομικούς, νοσοκόμους, πιλότους) εξαιρούνται και αντιμετωπίζονται διαφορετικά αν χρειάζεται.
Δευτεροπαθής αϋπνία μπορεί να εμφανιστεί και στο πλαίσιο σωματικών παθήσεων. Μερικές από αυτές είναι :
• Στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια
• ΧΑΠ, άσθμα
• Έλκος, ΓΟΠ, Διαρροικά σύνδρομα
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Θυρεοειδοπάθειες, Σακχαρώδης Διαβήτης
• Κεφαλαλγίες, πάρκινσον, αλτσχάιμερ, σκλήρυνση κατά πλάκας

Κατά κύριο λόγο υφίσταται παλίνδρομη συσχέτιση (η οποία δεν είναι πάντα εμφανής), δηλαδή η αϋπνία αυξάνει την πιθανότητα έναρξης σωματικών και ψυχικών διαταραχών αλλά και το αντίθετο.Η αϋπνία δύναται να προκαλέσει πρόβλημα στην ανταπόκριση του ατόμου στις απαιτήσεις της καθημερινότητας και λόγω της σωματικής, αλλά και της ψυχικής επιβάρυνσης που ως συνέπεια έχει.

επιπλοκες αυπνιας

Η αϋπνία μπορεί να έχει διάφορες εκφάνσεις :
Αϋπνία έναρξης : δυσκολία να μας πάρει ο ύπνος
Ενδιάμεση αϋπνία : ξυπνήμα στη μέση της νύχτας
Πρώιμη αφύπνιση : ξύπνημα νωρίτερα από το επιθυμητό και αδυναμία να ξανακοιμηθούμε
Μη αναζωογονητικός νυχτερινός ύπνος

Παράλληλα, στην αϋπνία μπορεί να εμπλακούν γνωσιακές και συμπεριφορικές συσχετίσεις που κάνουν την έλευση του ύπνου ακόμη δυσκολότερη καθώς και μια υπεραπασχόληση του ατόμου με το πρόβλημά του. Έτσι, όσο προσπαθεί κάποιος να κοιμηθεί και αυτό δεν επιτυγχάνεται, τόσο αυξάνει η αγχώδης προσμονή και η απογοήτευση και άρα η αϋπνία επιμένει.
Στην αντιμετώπιση της αϋπνίας, αν τα διάφορα γενικά μέτρα υγιεινής του ύπνου καταστούν ανεπαρκή, μπορεί να επιστρατευτούν ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι και με σχετική έμφαση σε τεχνικές χαλάρωσης. Θα πρέπει να τονιστεί οτι η αϋπνία είναι πρόβλημα που αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Πάντως οι κακές συνθήκες ύπνου δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο αίτιο διαταραχών του ύπνου και η βελτίωσή τους θα πρέπει να είναι το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις ενδείκνυται φαρμακευτική αγωγή, με βασική στόχευση να είναι προσωρινή, καθώς υποβόσκει ο κίνδυνος της κατάχρησης υπναγωγών σκευασμάτων. Τέλος στην περίπτωση της δευτεροπαθούς αϋπνίας η αντιμετώπιση του πρωταρχικού προβλήματος συνήθως επιφέρει διόρθωση του ύπνου αν και όχι πάντα και όχι με διάρκεια.

insomnia

 

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική και φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών (π.χ. κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, διπολική διαταραχή, ψυχώσεις) σε συνδυασμό με στοχευμένες ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις τόσο στον ασθενή όσο και στο στενό, αλλά και ευρύτερο περιβάλλον του. Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s