Μύθοι & Δεδομένα για τη ΔΕΠΥ

adhd

Η ΔΕΠΥ δεν είναι αποτέλεσμα ανεπαρκούς/κακής γονεικής μέριμνας.

Η ΔΕΠΥ δεν είναι σφάλμα στο χαρακτήρα (π.χ. τεμπελιά ή ανυπακοή) του παιδιού.

Η ΔΕΠΥ δεν αφορά έλλειμμα κατανόησης ή νοημοσύνης, αν και μπορεί να φαίνεται έτσι στο μη εξοικειωμένο παρατηρητή.

Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ δεν έχουν σκαμπανεβάσματα, αλλά είναι σταθερά.

Η βαρύτητα των συμπτωμάτων δεν είναι σε όλους ίδια, αλλά κυμαίνεται από ήπια, μέτρια ως σοβαρή.

Κατά την εξέλιξη της ΔΕΠΥ και κυρίως στην ενήλικη ζωή μπορεί η υπερκινητικότητα να μειωθεί.

Η λειτουργικότητα στη ΔΕΠΥ δύναται να είναι στα φυσιολογικά επίπεδα.

Η διάσπαση προσοχής στη ΔΕΠΥ δεν αποτελεί συνειδητή (τη στιγμή που συμβαίνει) ή εσκεμμένη συμπεριφορά.

Δεν είναι εφικτό να πιέσουμε άτομο με ΔΕΠΥ να συγκεντρωθεί με παρόμοιο τρόπο που δε γίνεται να πιέσουμε άτομο με μυωπία να δει μακριά!

Η διάγνωση γίνεται μέσω κλινικής εξέτασης από ψυχίατρο, ενώ επικουρικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά γραπτά τεστ ερωτήσεων. Δεν υπάρχουν βιολογικοί δείκτες ή άλλες εξετάσεις διαγνωστικές της ΔΕΠΥ.

Όταν λέμε διάσπαση προσοχής αυτό μπορεί να αφορά δυσχέρεια σε ένα ή όλα από τα παρακάτω

  • Διατήρηση της προσοχής
  • Μετατόπιση της προσοχής από ένα ερέθισμα σε άλλο
  • Ιεράρχηση προτεραιότητας εστίασης της προσοχής, δηλαδή πιο απλά να επιλέξει τι είναι σημαντικό να προσέξει ανά πάσα στιγμή.

Θέμα που χρήζει ιδιαίτερης διευκρίνησης είναι το δεδομένο ότι πολλά παιδιά ή ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορούν να συγκεντρωθούν και μάλιστα σε υψηλό βαθμό σε πράγματα που τους αρέσουν. Αυτό δημιουργεί σύγχυση στην αντίληψη της διαταραχής με διάφορους τρόπους. Είτε ότι εφόσον υπάρχει δυνατότητα συγκέντρωσης, δεν υπάρχει ΔΕΠΥ, είτε ότι το άτομο είναι καλομαθημένο ή δεν έχει θέληση για προσπάθεια και συγκεντρώνεται αποκλειστικά σε αυτά που εκείνο θέλει.

Στην πραγματικότητα όλοι οι άνθρωποι θα συγκεντρωθούν πολύ περισσότερο σε αυτά που τους αρέσουν. Δηλαδή αυτό δε συμβαίνει αποκλειστικά στα άτομα με ΔΕΠΥ. Ουσιαστικά αυτό έχει να κάνει με το σύστημα άμεσης ανταμοιβής του εγκεφάλου. Εφόσον λαμβάνουμε άμεση ανταμοιβή (ευχαρίστηση) κάνοντας αυτό που μας αρέσει, επιλέγουμε να το κάνουμε συχνότερα και αφοσιωνόμαστε σε αυτό.

Κατά την εξέλιξη της ωρίμανσης του παιδιού (συχνά και μετά τα 18 έτη της ηλικίας) εγκαθίσταται η ιδιότητα που λέγεται καθυστερημένη ικανοποίηση (delayed gratification). Με λίγα λόγια αυτό σημαίνει την ικανότητα να καταβάλλουμε προσπάθεια και να ενεργούμε χωρίς να αναμένουμε άμεση ανταμοιβή γι’ αυτό. Σχετικές έρευνες δείχνουν ότι άτομα με ΔΕΠΥ έχουν ποικίλλου βαθμού έλλειμμα στην ανάπτυξη αυτής της ικανότητας.  Εντέλει οτιδήποτε δεν επιφέρει άμεση ικανοποίηση/ευχαρίστηση δεν αποτελεί επαρκές ερέθισμα για να ενεργοποιήσει την προσοχή. Η εστίαση της προσοχής σε πιο ουδέτερα/αδιάφορα/αρνητικού ενδιαφέροντος ερεθίσματα είναι ιδιαίτερα δυσχερής σε άτομα με ΔΕΠΥ ασχέτως αν τα ερεθίσματα αυτά μπορεί να έχουν μεγάλη σημασία σε μακροπρόθεσμο πλάνο.

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική και φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση στις ψυχωτικές, συναισθηματικές (διπολική διαταραχή - κατάθλιψη) και αγχώδεις διαταραχές αποτελεί το βασικό ατού της δουλειάς του. Η επιστράτευση νέων διαγνωστικών εξετάσεων που συνεισφέρουν στην επιλογή καταλληλότερης αγωγής, είναι άλλο ένα πλεονέκτημα στην υπηρεσία του ασθενή.

Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.