Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή vs Ιδεοψυχαναγκαστική Προσώπικότητα

Στην ψυχιατρική διαγνωστική υπάρχουν 2 διαφορετικές οντότητες που συχνά συγχέονται μεταξύ τους. Πρόκειται για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας. Παρόλο που παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες, όπως για παράδειγμα βαθύτερα σχήματα και πεποιθήσεις τελειοθηρίας, ελέγχου, υπερβολικής υπευθυνότητας που συνήθως «δουλεύουν στο προσκήνιο και παρασκήνιο» των δύο αυτών καταστάσεων, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι διαφορές τους είναι  πολύ περισσότερες και ουσιαστικές.

Ιδεοψυχαναγκαστική δ/χη προσωπικότητας

Το βασικό στοιχείο που οριοθετεί τη διάγνωση είναι η έννοια διαταραχή προσωπικότητας. Διαταραχή προσωπικότητας ορίζεται ως ένα μακροχρόνια δυσπροσαρμοστικό και επίμονο πρότυπο σκέψης και συμπεριφοράς που αποκλίνει σημαντικά από το κοινωνικοπολιτισμικό υπόβαθρο του ατόμου.  Αφορά τις διαπροσωπικές του επαφές, την εικόνα του εαυτού του, τις αντιλήψεις του, τη διακύμανση και την ένταση των συναισθημάτων του και τον έλεγχο των παρορμήσεών του. Συχνά έχει ως αποτέλεσμα την έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου σε τομείς όπως η οικογένεια, η καθημερινότητα, η κοινωνική ζωή, η εργασία. Σε αρκετές περιπτώσεις τα συμπτώματα έχουν υφή χρόνιων «ελαττωμάτων του χαρακτήρα», αν και συχνά επιπλέκονται με πιο οξείες διαταραχές όπως οι αγχώδεις, οι συναισθηματικές και οι ψυχωτικές σε κάποιες περιπτώσεις. Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας έχει συχνότητα εμφάνισης περίπου 2% και αναλογία φύλου άντρες – γυναίκες 2>1.Για να τεθεί  η διάγνωση πρέπει να εντοπίζονται τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω διαγνωστικά κριτήρια:

  1. ΥΠΕΡΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΜΕ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ-ΑΠΩΛΕΙΑ ΟΥΣΙΑΣ
  2. ΤΕΛΕΙΟΘΗΡΙΑ & ΜΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
  3. ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ & ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
  4. ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΥΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ,ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ,ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ,ΑΞΙΩΝ
  5. ΑΚΑΜΨΙΑ-ΙΣΧΥΡΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ
  6. ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ
  7. ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΑΠΟ ΑΧΡΗΣΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ
  8. ΜΙΖΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΩΝ

Συνύπαρξη των δύο διαταραχών σημειώνεται σε ένα ποσοστό 20% περίπου. Η θεραπεία της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής προσωπικότητας είναι κατά βάση μακροπρόθεσμη ψυχοθεραπεία και ενίοτε φάρμακα αν πυροδοτείται έντονη συμπτωματολογία άγχους και ψυχοσωματικές εκδηλώσεις.

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Αρέσει σε %d bloggers: