Γνωσιακό μοντέλο κατάθλιψης

Στο πλαίσιο της γνωσιακής θεωρίας η ανάπτυξη της καταθλιπτικής διαταραχής περιλαμβάνει τρεις βασικούς παράγοντες :

  • Προδιαθεσικούς παράγοντες : Σχήματα ευαλωτότητας
  • Εκλυτικούς ψυχοπιεστικούς παράγοντες : Για παράδειγμα η απώλεια ενός αγαπημένου ατόμου, η απώλεια κάποιας σημαντικής παραμέτρου της ζωής κ.α.
  • Παράγοντες διαιώνισης : Πρόκειται για την αλληλεπίδραση των σχημάτων ευαλωτότητας που ένας εκλυτικός παράγων έχει ενεργοποιήσει με τα αρνητικά συναισθήματα, με τις αρνητικές «γνωσίες» όπως η αρνητική τριάδα της κατάθλιψης και με τους δυσλειτουργικούς τρόπους επεξεργασίας των πληροφοριών, δηλαδή τις γνωσιακές διαστρεβλώσεις.

Προς μεγαλύτερη επεξήγηση κάποιων εννοιών που αναφέρονται παραπάνω ο αναγνώστης παραπέμπεται εδώ κι εδώ. Θέλωντας να ορίσουμε τα σχήματα ευαλωτότητας, πρέπει καταρχήν να εξηγήσουμε τι σημαίνει σχήμα. Σχήμα είναι μια νοητική δομή. Είναι μια νοητική δομή μέσω της οποίας το άτομο αναπαριστά στο μυαλό του το νόημα των εξωτερικών ερεθισμάτων και των προηγούμενων εμπειριών της ζωής του. Τα σχήματα ευαλωτότητας είναι δυσλειτουργικές νοητικές δομές που εγκαταστάθηκαν νωρίς στην ανάπτυξη του ατόμου λόγω πρώιμων εμπειριών και που έχουν να κάνουν με την αίσθηση της αξίας του εαυτού. Κατηγοριοποιούνται σε 2 βασικούς άξονες :

Σχήμα αυτονομίας : Αβοηθητότητα, ανεπάρκεια, αδυναμία, ανικανότητα, απουσία ελέγχου

Σχήμα κοινωνιοτροπίας : Αίσθημα απόρριψης, εγκατάλειψης, μοναξιάς, μη αρεστότητας, διαφορετικότητας

Η αρνητική «γνωσιακή τριάδα» της κατάθλιψης περιλαμβάνει 3 παραμέτρους. Κάθε μία ξεχωριστά ή και όλες μαζί δύνανται να εντοπίζονται σε κάθε ασθενή :

  • Αρνητική θεώρηση του εαυτού : είμαι άχρηστος, ανίκανος
  • Αρνητική θεώρηση του μέλλοντος : ανέλπιδο, μαύρο
  • Αρνητική θεώρηση του κόσμου : σκληρός, δύσκολος

Η γνωσιακή θεραπεία στοχεύει μακροπρόθεσμα στην αναγνώριση από τον ασθενή των δυσλειτουργικών και καταθλιπτικογόνων «γνωσιακών προϊόντων» του και επιπλέον στην αντικατάστασή τους από λειτουργικότερες γνωσίες και σχήματα. Με αυτό τον τρόπο αναμένεται στην πλειοψηφία των περιπτώσεων το θεραπευτικό αποτέλεσμα να ενσωματωθεί αποτελεσματικότερα και να έχει μεγαλύτερη διάρκεια.

Πηγές :

  • Aaron T. Beck, Brian F. Shaw, A. John Rush, Gary Emery : Cognitive Therapy of Depression , The Guilford Press , 1979 , New York
  • Γιάννης Παπακώστας : Σημειώσεις Παραδόσεων Σεμιναρίου Γνωσιακής Αιγινήτειο Νοσοκομείο

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική & φαρμακευτική αντιμετώπιση της διαταραχής σε συνδυασμό με στοχευμένες ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις τόσο στον/στην ασθενή όσο και στο στενό, αλλά και ευρύτερο περιβάλλον του/της. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση στο πεδίο των καταθλιπτικών διαταραχών (κατάθλιψη) αποτελεί το βασικό ατού της δουλειάς του. Η επιστράτευση νέων διαγνωστικών εξετάσεων που συνεισφέρουν στην επιλογή καταλληλότερης αγωγής, είναι άλλο ένα πλεονέκτημα στην υπηρεσία του ασθενή. Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του. Για περισσότερες πληροφορίες

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s