Ηλεκτροσπασμοθεραπεία , «ηλεκτροσόκ» και η σύγχρονη πραγματικότητα

Η Ηλεκτροσπασμοθεραπεία  (ΗΣΘ) είναι μια ΑΣΦΑΛΗΣ μέθοδος θεραπείας της Κατάθλιψης. Όταν λέμε ασφαλής εννοούμε ότι τα ποσοστό θνητότητας τη σημερινή εποχή προσεγγίζει το 1/10000 ασθενείς! Ο κίνδυνος είναι παρόμοιας κλίμακας με τον κίνδυνο της γενικής αναισθησίας μιας συνηθισμένης χειρουργικής επέμβασης. Σε αυτό έχει συμβάλλει η δραστική βελτίωση της τεχνολογίας των μηχανημάτων της ΗΣΘ σε σχέση με το παρελθόν. Η ΗΣΘ εφαρμόζεται σε ειδικές κλινικές και νοσοκομεία και διενεργείται από αναισθησιολόγο σε συνεργασία με ψυχίατρο.

Εξαιρετικά διαστρεβλωμένες αντιλήψεις υπάρχουν στον ευρύ πληθυσμό σχετικά με την ηλεκτροσπασμοθεραπεία. Πρόκειται για μια από τις πιο στιγματιστικές έννοιες στο χώρο της ψυχιατρικής. Ο όρος «ηλεκτροσόκ» χρησιμοποιείται με δέος, περιφρόνηση, απέχθεια ή ειρωνεία για να χαρακτηρίσει μια θεραπεία που στο εξωτερικό χρησιμοποιείται ευρύτατα στην αντιμετώπιση διάφορων ψυχιατρικών διαταραχών με κύρια τη σοβαρή κατάθλιψη. Ο κόσμος θεωρεί ότι η ΗΣΘ είναι κάτι το τρομερό..μια βαριά κατάθλιψη όμως είναι επίσης κάτι τρομερό, μια κατάσταση τόσο διαβρωτική για τον ψυχισμό του ατόμου όσο δύσκολα μπορεί να διανοηθεί κάποιος. Η ΗΣΘ μπορεί να αποβεί σωτήρια για αυτά τα άτομα και να αποτρέψει μια πιθανή αυτοκτονία.

Τα στερεότυπα περιλαμβάνουν συχνά φόβο για πιθανή βλάβη στον εγκέφαλο λόγω της ΗΣΘ. Η σύγχρονη έρευνα δεν έχει στοιχειοθετήσει κάτι τέτοιο. Αν και ο τρόπος δράσης της δεν είναι πλήρως ξεκαθαρισμένος, είναι γνωστό ότι επιφέρει βιοχημικές μεταβολές στους νευροδιαβιβαστές και τις ορμόνες του εγκεφάλου,μεταβάλοντας την επικοινωνία μεταξύ συγκεκριμένων τμημάτων του.

Επιπλέον πρέπει να τονιστεί ότι ο ασθενής δε βιώνει πόνο ή οποιοδήποτε πρόβλημα κατά τη διάρκεια της συνεδρίας καθώς βρίσκεται υπό αναισθησία.

Διαδικασία ΗΣΘ

  1. Τοποθέτηση ηλεκτροδίων σε συγκεκριμένα σημεία στο ένα ή και στα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια (μονόπλευρη/αμφοτερόπλευρη)
  2. Χορήγηση μυοχαλαρωτικού φαρμάκου και γενικής αναισθησίας  στον ασθενή διάρκειας λίγων λεπτών
  3. Διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος διαμέσου των ηλεκτροδίων και πρόκληση σπασμών διάρκειας περίπου 20-60 δευτερολέπτων
  4. Χορήγηση οξυγόνου και αφύπνιση του ασθενούς μετά από λίγα λεπτά

Ανεπιθύμητες Ενέργειες

  • Ήπια Γνωσιακή Δυσλειτουργία : Με τον όρο αυτό εννοούμε ουσιαστικά μια παροδική σύγχυση και μια διαταραχή μνήμης που στην πλειοψηφία των περιπτώσεων έχει διάρκεια ωρών/λίγων ημερών, ενώ σπανίως για μεγαλύτερα διαστήματα. Πρεπει να τονιστεί ότι η μνημονική λειτουργία επανέρχεται στο φυσιολογικό μετά από μικρό χρονικό διάστημα από το πέρας της ΗΣΘ.
  • Σωματικά συμπτώματα τύπου κεφαλαλγίας,μυαλγίας και εμέτων επίσης μικρής διάρκειας και αντιμετωπίσιμα με αναλγητικά και αντιεμετικά φάρμακα.
  • Παροδική ήπια μεταβολή σφύξεων και αρτηριακής πίεσης

Αντενδείξεις (όχι απόλυτες)

  • Αυξημένη ενδοκράνια πίεση
  • Ενδοεγγεφαλική αιμορραγία
  • Πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου
  • Βηματοδότης
  • Αγγειακό Ανεύρυσμα
  • Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς

Ενδείξεις

  • Ανθεκτική κατάθλιψη μη ανταποκρινόμενη σε φαρμακευτική αγωγή
  • Κατατονική κατάθλιψη / εμβροντησία (π.χ. άρνηση λήψης τροφής & υγρών)
  • Ψυχωτική κατάθλιψη
  • Επείγουσα ανάγκη ταχείας ύφεσης  λόγω αυτοκτονικού ιδεασμού ή διέγερσης
  • Επιλόχεια κατάθλιψη / ψύχωση
  • Κατάθλιψη στην εγκυμοσύνη
  • Διπολική κατάθλιψη
  • Σοβαρή κατάθλιψη σε ηλικιωμένους
  • Προφύλαξη κατάθλιψης ειδικά σε περιπτώσεις με προηγούμενο γνωστό ευεργετικό αποτέλεσμα
  • Μανία
  • Ανθεκτική Βαριά Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή
  • Ανθεκτική σε φάρμακα / Κατατονική Σχιζοφρένεια
  • Άλλες ειδικότερες / σπανιότερες διαταραχές

Όπως φαίνεται από τα παραπάνω η ηλεκτροσπασμοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί  σε ιδιαίτερα σοβαρές καταστάσεις, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις η χρήση της είναι απαραίτητη προτού δοθεί φαρμακευτική αγωγή! Η αποτελεσματικότητα της ως θεραπεία για τις παραπάνω περιπτώσεις είναι μεγαλύτερη των φαρμάκων. Ειδικότερα , μια και μπορεί να ξενίσει πολλούς , η φαρμακευτική θεραπεία της κατάθλιψης στην εγκυμοσύνη μπορεί να είναι περισσότερη επικίνδυνη για το έμβρυο απ’ ότι η ΗΣΘ! Πάντως η περίπτωση της κατάθλιψης στην εγκυμοσύνη είναι πολύ ιδιαίτερη και χρειάζεται να αξιολογηθούν  όλες οι παράμετροι με συνεργασία ψυχιάτρου , γυναικολόγου και αναισθησιολόγου πριν τη λήψη απόφασης για οποιαδήποτε θεραπεία.

Συνήθως ακολουθείται πρόγραμμα 6-15 συνεδριών με συχνότητα 2-3 φορές την εβδομάδα. Το αποτέλεσμα αρχίζει να γίνεται αισθητό από τη 2η εβδομάδα θεραπείας. Ο ασθενής δεν είναι απαραίτητο να παραμένει νοσηλευόμενος , αναλόγως και της παρουσίας ή όχι ανεπιθύμητων ενεργειών και δύναται να πραγματοποιεί τις συνεδρίες ως εξωτερικός ασθενής.

 
 
Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
 
Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης με εξειδικευμένη εκπαίδευση στο πεδίο της κατάθλιψης σας παρέχει την πιο σύγχρονη φαρμακευτική και ψυχοθεραπευτική αντιμετώπισή τους. Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.

2 σκέψεις σχετικά με το “Ηλεκτροσπασμοθεραπεία , «ηλεκτροσόκ» και η σύγχρονη πραγματικότητα

  1. Παράθεμα: Διπολική Διαταραχή | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  2. Παράθεμα: Θεραπεία Κατάθλιψης | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s