Λογοτεχνία & γνωστικές λειτουργίες

Με τον όρο γνωστικές λειτουργίες αναφερόμαστε σε ατομικές δεξιότητες που συμβάλλουν στην επαφή μας με το περιβάλλον και άλλους ανθρώπους και στην ανταπόκριση σε βασικό επίπεδο στις ανάγκες της καθημερινότητας. Οι γνωστικές λειτουργίες φέρονται εις πέρας από την αλληλεπίδραση διαφόρων περιοχών του εγκεφάλου και είναι :

  • ο λόγος (προφορικός και γραπτός)
  • η μνήμη (με όλες τις υποδιαιρέσεις της, βλέπε εδώ)
  • η προσοχή και η συγκέντρωση
  • η βούληση
  • η αντίληψη

Οι παραπάνω λειτουργίες οδηγούν σε πιο σύνθετες δεξιότητες όπως :

  • η διαμόρφωση σχεδίων
  • η διαμόρφωση προτεραιοτήτων
  • η διατήρηση στόχων
  • η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων
  • η μάθηση από την εμπειρία
  • η κριτική ικανότητα
  • η αφαιρετική ικανότητα
  • η κοινωνική συμπεριφορά
  • η λήψη αποφάσεων
  • η παραγωγή ιδεών-δημιουργικότητα

Μία ακόμη έρευνα αναδεικνύει την αξια του διαβάσματος στην «ενίσχυση» των λειτουργιών αυτών. Η συγκεκριμένη μέτρησε την επίδραση του διαβάσματος λογοτεχνικών βιβλίων στη λήψη αποφάσεων (βλέπε εδώ) και στην ανθρώπινη συναισθηματική ανάγκη για σιγουριά και σταθερότητα. Περισσότερο τα λογοτεχνικά και λιγότερο βιβλία εκπαιδευτικού επαγγελματικού περιεχομένου ενισχύουν την ορθότερη κρίση ως προς τη λήψη αποφάσεων και την ανοχή της αβεβαιότητας, συμπεραίνει η έρευνα. Ο λόγος είναι με απλά λόγια οτι στο βιβλίο ο αναγνώστης δε βιώνει την ανάγκη να λάβει απόφαση, ενώ παράλληλα μπαίνει στη διαδικασία να να παρατηρήσει την ακολουθία γεγονότων μετά από απόφαση (κάποιου πρωταγωνιστή) που πιθανώς ο ίδιος να μη συμφωνεί. Ως εξωτερικός παρατηρητής αποκτά τη δυνατότητα να γνωρίσει και άλλες οπτικές και προοπτικές που εως τώρα δεν ήξερε, είχε παρεξηγήσει ή είχε υποβαθμίσει. Επιπλέον γνωσιακές διαστρεβλώσεις του τύπου «άσπρο ή μαύρο» (βλέπε εδώ) γίνεται πιο πρόσφορο να διαλυθούν. Ουσιαστικά το συμπέρασμα και το κλειδί ταυτόχρονα είναι η διεύρυνση του πεδίου σκέψης ή αλλιώς του πνευματικού ορίζοντα.

Πηγή : Reading novels makes us better thinkers

Η επίδραση των προαναφερόμενων γνωστικών λειτουργιών στην ανθρώπινη καθημερινότητα δεν μπορεί να παραγνωρίζεται ειδικά στη σημερινή εποχή. Πόσο συχνά νιώθουμε αβεβαιότητα για διάφορα πράγματα στη ζωή? Και τι επιπτώσεις έχει αυτή η αβεβαιότητα? Ας αναρωτηθεί ο καθένας μας. Η διαχείριση προβλημάτων που φαντάζουν ανυπέρβλητα θα μπορούσε σε πολλές περιπτώσεις να πάρει άλλη τροπή χωρίς «κοσμοιστορικές αλλαγές». Απλά με την εισαγωγή του βιβλίου στη ζωή μας..

Σπύρος Καλημέρης

tigana

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s