Αλληλεπίδραση σωματικής και ψυχικής υγείας

Ψυχολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν άλλες ιατρικές καταστάσεις 

Όταν ο άνθρωπος ασθενεί, δηλαδή όταν πάσχει από μια νόσο, ή βιώνει κάποιο σύμπτωμα είναι πιθανό να επηρεάζεται η ασθένειά του από ψυχολογικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες ως εξής :

  • Υφίσταται Χρονική συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης ή της επιδείνωσης ή της αργής ανάρρωσης από τη νόσο με αυτούς τους παράγοντες
  • Παρεμπόδιση της σωστής θεραπείας
  • Επιβάρυνση μέσω επιπρόσθετων ρίσκων για την υγεία
  • Μεταβολή της υποκείμενης παθοφυσιολογίας

Συχνά οι ψυχολογικοί παράγοντες αποτελούν μέρος μιας ψυχικής διαταραχής και τότε μιλάμε π.χ. για κατάθλιψη, διαταραχή πανικού, διπολική διαταραχή, κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών κ.α. Η αλληλεπίδραση αυτή μπορεί να είναι ήπιας μορφής εώς και απειλητικής για τη ζωή βαρύτητας.

Πιο συγκεκριμένα αναφερόμαστε κυρίως σε :

  • Στοιχεία προσωπικότητας: επιθετικότητα, προσωπικότητα τύπου Α κ.α.
  • Δυσπροσαρμοστικά πρότυπα συναναστροφής
  • Επίμονα δυσπροσαρμοστικές συμπεριφορές σε θέματα υγείας: sex χωρίς προφύλαξη, διατροφή, κάπνισμα, μη άσκηση, άρνηση εμβολιασμού κ.α.
  • Σχετιζόμενες με stress αντιδράσεις και δυσλειτουργικοί μηχανισμοί διαχείρισης
  • Αδιευκρίνιστοι παράγοντες: πολιτισμικοί, θρησκευτικοί κ.α.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει η διαταραχή προσαρμογής σε μια ιατρική κατάσταση. Δηλαδή ψυχολογικοί παράγοντες που προκύπτουν ως απάντηση/αντίδραση στην εμφάνιση μιας νόσου. Επίσης ενίοτε αυτό μπορεί να ποικίλλει σε βαρύτητα και να φτάσει μέχρι και την πρόκληση ψυχικής διαταραχής π.χ. αγχώδης διαταραχή, συναισθηματική διαταραχή κ.α.

Συνεχίζοντας, υπάρχουν οι καταστάσεις που μια ιατρική κατάσταση προκαλεί μια ψυχική διαταραχή, αλλά εδώ μέσω μιας ευθείας παθοφυσιολογικής βιολογικής επίδρασης. Πληθώρα ιατρικών παθήσεων μπορεί να ευθύνεται και να προκαλούνται συμπτώματα και διαταραχές από όλο το φάσμα της ψυχιατρικής : άγχος, κατάθλιψη, ψύχωση, οργανικά ψυχοσύνδρομα κ.α. Για μια λίστα παθήσεων που μπορεί να προκαλέσουν αγχώδη διαταραχή ή συμπτωματολογία δείτε … Εδώ περιλαμβάνονται επίσης φάρμακα και ουσίες.

Για να γίνουν α πράγματα ακόμη πιο σύνθετα να αναφέρουμε το φαινόμενο του φαύλου κύκλου. Αυτό αποτυπώνεται πολύ έντονα συνήθως στην αγχώδη διαταραχή και έχει να κάνει με τις αυτονομικές σωματικές εκδηλώσεις του άγχους (απαντήσεις στην απειλή). Το άγχος τις πυροδοτεί και η ύπαρξή τους μεταφραζόμενη ως απειλητική πυροδοτεί περισσότερο άγχος και ούτω καθεξής.

Καταστάσεις στις οποίες σημειώνεται αλληλεπίδραση σωματικών και ψυχικών παραγόντων αποτελούν επίσης και :

Στην καθημερινή ψυχιατρική πράξη υπάρχει συνήθως αλληλοεπικάλυψη και διάφοροι συνδυασμοί των ανωτέρω καταστάσεων. Οι ασθενείς συνήθως παγιδεύονται μέσα σε ένα σύνθετο «κουβάρι» από συμπτώματα και δυσλειτουργικές στάσεις των ίδιων και του περιβάλλοντός τους απέναντι σε αυτά, που όσο πιο πολύ χρονίζουν τόσο πιο δύσκολα αντιμετωπίζονται.

Είναι σημαντικό να αρχίσουμε να βλέπουμε την ψυχική και την σωματική υγεία όσο πιο ενοποιημένα γίνεται. Είναι σημαντικό να έχουμε την κατάλληλη πληροφόρηση για αυτό που μας συμβαίνει ώστε να αίρονται παρερμηνείες, καταστροφικές εκτιμήσεις, αλλά και άρνηση. Είναι σημαντικό να μην προβαίνουμε σε βεβιασμένες κινήσεις, ούτε όμως και να αφήνουμε τις καταστάσεις να λιμνάζουν σε χρόνια παθολογία. Και είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι η διατάραξη της σωματικής και ψυχικής κατάστασης του ανθρώπου είναι πολύ πιο συχνή από ότι κάποτε νομίζαμε, ασχέτως τι φαίνεται και τι όχι. Σε αυτό τελικά μάλλον οι άνθρωποι είναι πιο ίδιοι μεταξύ τους παρά διαφορετικοί.

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: