Προέλευση ψυχικής διαταραχής και στίγμα

Κατά μεγάλο ποσοστό το νέο άτομο θα αναπτύξει ψυχική διαταραχή εξαιτίας μεμονωμένων γεγονότων ή διαρκών ψυχοπιεστικών αλληλεπιδράσεων με την οικογένεια και τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο. Το ίδιο ισχύει και για το ενήλικο άτομο αναλόγως και με την προσωπικότητα που έχει διαμορφώσει. Η άλλη συνιστώσα είναι η βιολογική-γενετική που έχει να κάνει σε ποικίλο ποσοστό ανάλογα με το είδος του προβλήματος. Είναι γνωστό πλέον οτι οι δύο αυτές συνιστώσες επιδρούν η μία στην άλλη αμφίδρομα και δεν είναι ανεξάρτητες.

Ο ίδιος ο ευρύτερος περίγυρος αργότερα θα είναι αυτός που θα χαρακτηρίσει «τρελό», αδύναμο, ανίκανο, άρρωστο, παράξενο, καθυστερημένο κ.α. στιγματίζοντας και περιθωριοποιώντας το άτομο αυτό. Ουσιαστικά αν υπάρχουν άτομα που κατορθώνουν να διέλθουν αλώβητα τις πιθανές βιολογικές ή περιβαλλοντικές πιέσεις που θα υποστούν μεγαλώνοντας, αυτά μάλλον συγκροτούν τη μειοψηφία και όχι το αντίθετο.

Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει πλέον και από τελευταίες μεγάλες ερευνες που επανατοποθετούν πολύ ψηλότερα τα ποσοστά των ανθρώπων που κάποια στιγμή στη ζωή τους θα εμφανίσουν οποιαδήποτε κλινικά διαγνώσιμη ψυχική διαταραχή μικρής είτε μεγάλης βαρύτητας. Με αντίστοιχο τρόπο μπορούμε να θεωρήσουμε την ύπαρξη μεμονωμένων ή «υποουδικών» ψυχολογικών δυσκολιών ως ένα γενικευμένο φαινόμενο που αφορά τους πάντες. Πρόκειται για την επιβεβαίωση μιας εμπειρικά διαμορφωμένης εκτίμησης που προυπήρχε.

Η επανατοποθέτηση της ψυχικής διαταραχής σε αυτό το πλαίσιο υπογραμμίζει με τον πιο εμφατικό τρόπο οτι ο ψυχισμός και η φροντίδα του δεν μπορεί να αποτελεί μια ξεχωριστή απρόσιτη «ταμπού» παράμετρο που αφορά μια μικρή μειοψηφία «προβληματικών».  Όπως το σώμα χρειάζεται την ιατρική του φροντίδα, έτσι και το ψυχικό όργανο χρήζει ισότιμης φροντίδας. Εξάλλου αν το ψυχικό όργανο δεν είναι καλά, τότε δυνητικά επηρεάζεται και το σώμα. Αντίστοιχα σοβαρές σωματικές παθήσεις μπορεί να επιβαρύνουν το ψυχικό όργανο. Αυτά αφορούν υπό συνθήκες τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων.

Ο ίδιος ο στιγματισμός από μόνος του επιδεινώνει ή και προκαλεί ψυχική διαταραχή. Η πλειοψηφία του κόσμου, είτε ως άτομα είτε ως σύνολο και παρά τις όποιες προόδους σε σχέση με το παρελθόν, είναι τυφλή απέναντι στη συμβολή της στην πρόκληση ψυχικής δ/χής ταυτόχρονα ως αιτία και ως διαχείριση του αποτελέσματος.

Άρα αποτελεί διαρκής ανάγκη η προσπάθεια ανάδειξης και αναστροφής του φαινομένου από την πλευρά των ειδικών ψυχικής υγείας και ατομικά και θεσμικά. Το τελευταίο σημαίνει οτι ίσως χρειάζεται μια ανανεωμένη ματιά στην προσβασιμότητα της ψυχιατρικής και ψυχολογίας ως επιστήμες σε διάφορους τομείς της κοινωνίας.

 

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική και φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση στις ψυχωτικές, συναισθηματικές (διπολική διαταραχή - κατάθλιψη) και αγχώδεις διαταραχές αποτελεί το βασικό ατού της δουλειάς του. Η επιστράτευση νέων διαγνωστικών εξετάσεων που συνεισφέρουν στην επιλογή καταλληλότερης αγωγής, είναι άλλο ένα πλεονέκτημα στην υπηρεσία του ασθενή.

Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.

Η ενηλικίωση των εφήβων όλο και πιο αργά (?)

Τα σημερινά δεκαοκτάχρονα αγόρια ή κορίτσια είναι εξίσου «ανώριμα» με τους δεκαπεντάχρονους εφήβους το 1976. Σε αυτό το εντυπωσιακό συμπέρασμα κατέληξε πολυετής έρευνα στις ΗΠΑ, η οποία δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες στο ειδικό περιοδικό «Child Development».

Οι ερευνητές που την υπογράφουν ανέλυσαν στις ΗΠΑ τις τυπικές αντιδράσεις ενηλικίωσης 8,4 εκατομμυρίων εφήβων (ηλικίας από 13 έως 19 ετών) τα τελευταία 40 χρόνια. Συγκεκριμένα, μελέτησαν εκείνη την εφηβική συμπεριφορά που σηματοδοτεί το πέρασμα στην ενηλικίωση: πρώτες ερωτικές εμπειρίες, κατανάλωση αλκοόλ, οδήγηση αυτοκινήτων κ.ά.

Το σύνδρομο του Πίτερ Παν

«Από το 2000 και μετά γίναμε μάρτυρες μιας συνεχούς μείωσης του αριθμού των εφήβων που στη ζωή τους κάνουν πράγματα που θεωρούνται προγύμναση για την είσοδό τους στην ενηλικίωση. Γύρω στο 2010, οι περισσότεροι έφηβοι ηλικίας 17-18 χρόνων έβγαιναν για ερωτικά ραντεβού λιγότερο απ’ ό,τι έκαναν οι 15-16 χρόνων τη δεκαετία του 1990. Επίσης, ενώ το 1991 το 54% των 17χρονων είχε κάποια ερωτική εμπειρία, το 2015 το αντίστοιχο ποσοστό έπεσε στο 41%. Οι σημερινοί 18χρονοι είναι σαν τους 15χρονους του χθες και οι σημερινοί 25χρονοι είναι σαν τους 18χρονους του χθες», όπως είπε η Jean Twenge, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο San Diego, η οποία διηύθυνε αυτή την εκτενή έρευνα.

Αυτή η τάση επιβράδυνσης της ενηλικίωσης δεν αφορά μόνο τις πρώτες ερωτικές εμπειρίες αλλά σχεδόν όλες τις αντιδράσεις και, απ’ ό,τι φαίνεται, είναι ανεξάρτητη από το φύλο. «Εξετάσαμε διάφορες υποθέσεις, όπως π.χ. την επιρροή του Διαδικτύου, όπως το γεγονός ότι σήμερα οι έφηβοι βρίσκονται στο Ιντερνετ περισσότερο χρόνο από το παρελθόν, συνεπώς δεν έχουν ώρες για να βγουν και να κάνουν πράγματα εκτός σπιτιού. Ομως, το Web δεν μπορεί να είναι η μοναδική εξήγηση, γιατί αυτή η τάση εκδηλώθηκε πριν από την απαρχή της μαζικής χρήσης του Διαδικτύου», υποστηρίζει η δρ J. Twenge. Πιο πειστική ερμηνεία, σύμφωνα με του ειδικούς που συμμετείχαν σε αυτή την έρευνα, είναι η θεωρία «Ζωή-Ιστορία» (Life History) της εξελικτικής Ψυχολογίας, η οποία διατείνεται ότι όσοι έφηβοι μεγαλώνουν σε ευκατάστατο οικογενειακό περιβάλλον δεν βιάζονται να μεγαλώσουν σε σχέση με όσους περνούν εφηβική ζωή με στερήσεις και στενοχώριες.

Οταν το μέλλον είναι αβέβαιο και τα οικογενειακά μέσα πενιχρά, οι νέοι άνθρωποι έχουν ένα ισχυρό κίνητρο για να επιταχύνουν το πέρασμα στην ενηλικίωση, να φύγουν από το σπίτι και παρά τις δυσκολίες να αναζητήσουν καλύτερη ζωή. Ενα άτομο που ήδη από την εφηβική ηλικία υποχρεώνεται να αναλάβει ευθύνες και έγνοιες ενηλίκου είναι πολύ πιο πιθανό να έχει ταχύτερη ανάπτυξη.

Αντίθετα, τα παιδιά των πιο εύπορων οικογενειών τείνουν να αναβάλλουν, επ’ αόριστον, την είσοδό τους στην ενήλικη ζωή. Μια σαφής επιβεβαίωση της καθοριστικής σημασίας των κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών στην επαναρρύθμιση του ανθρώπινου βιολογικού ρολογιού.

Πηγή από αμερικανικό σαιτ : Teens are growing up more slowly — and they seem OK with it
Το πλήρες επιστημονικό άρθρο : The Decline in Adult Activities Among U.S. Adolescents, 1976–2016

Ακόμη μαθαίνω

Psychiatry is a strange field
«Η Ψυχιατρική είναι ένα παράξενο πεδίο γιατί σε αντίθεση με κάθε άλλο ιατρικό πεδίο, ποτέ δεν τελειώνεις πραγματικά. Το μεγαλύτερο εργαλείο σου είσαι Εσύ, ο εαυτός σου και η δουλειά της κατανόησης του εαυτού σου είναι ατελείωτη. Ακόμη μαθαίνω». Ίρβιν Γιάλομ

 

Γλωσσοφαγιά

γλωσσοφαγιά αναζητήσεις

Μερικές φορές συμβαίνουν σε ένα άτομο μαζεμένα κάποια δυσάρεστα περιστατικά. Δηλαδή σε σύντομο χρονικό διάστημα κάποια προβλήματα υγείας, κάποια απώλεια, κάτι εργασιακό ή και κάτι οτιδήποτε άλλο. «Δεν μπορώ να το πιστέψω» είναι η πρώτη αντίδραση.

Είναι μάτι? Είναι γλωσσοφαγιά? Είναι μούντζα? Πολλοί θα το σκεφτούν έτσι γιατί ο δεισιδαιμονικός ή αλλιώς μαγικός τρόπος σκέψης διατηρεί ακόμη τα ηνία σε μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού. Ταυτόχρονα λειτουργεί στο «νοητικό παρασκήνιο» και η πανανθρώπινη τάση για νοηματοδότηση των πάντων. Γιατί η νοηματοδότηση συντηρεί την υπαρξιακή σημαντικότητα του ατόμου. «Όλα συμβαίνουν για κάποιο λόγο» είναι η πεποίθηση. Και αφού πρέπει να υπάρχει λόγος, αλλά δεν έχουμε στοιχεία, θα πρέπει να πιστέψουμε ένα λόγο.

Οι περισσότεροι δεν έχουν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν το ενδεχόμενο οτι κάποια πράγματα δεν υπόκεινται στον έλεγχό μας και είναι απλά θέμα συμπαντικής τύχης, ατυχίας ή σύμπτωσης. Όταν μας συμβαίνουν μαζεμένες ατυχίες δε χρειάζεται να το ρίξουμε στο υπερφυσικό και στη μοιρολατρία. Μπορεί κάποιους να βολεύει συναισθηματικά να πάρουν το ρόλο του θύματος της μοίρας, διότι ίσως αποκομίζουν το γνωστό δευτερογενές όφελος και αποφεύγουν την ευθύνη. Όμως αυτοί δε βγαίνουν κερδισμένοι σε τελική ανάλυση.

Αυτό που χρειάζεται είναι να συνεχίσουμε να ζούμε σα να μην μας έχει σταμπάρει καμία υπερφυσική διαδικασία. Να μη πληγεί η αισιοδοξία μας. Να επιστρατεύουμε κίνητρο να ξεπερνάμε ενεργητικά κάθε εμπόδιο. Είναι ωραίο να πιστεύουμε σε κάποια θετική ενέργεια που μας προστατεύει από ψηλά, όμως η ύπαρξη ατυχιών δε σημαίνει οτι μπήκαμε στη μαύρη λίστα. Απλά συμβαίνουν έστω και μαζικά ενίοτε. Είναι απλά η ζωή η ίδια. Γιατί μπορεί οι ατυχίες να μην έχουν κάποιο ειδικό νόημα, αλλά η ζωή μας έχει και είναι αυτό που εμείς με το νου μας της δίνουμε.

Evolution Path

Η τέχνη της εσωτερικής ηρεμίας – Eckhart Tolle

Η κατάσταση του ανθρώπου είναι να βυθίζεται στη σκέψη.

Οι περισσότεροι άνθρωποι μένουν φυλακισμένοι σ’όλη τους τη ζωή στα περιθώρια των σκέψεων τους. Ποτέ δεν πηγαίνουν πέρα από μια αίσθηση του εαυτού τους, που χτίστηκε από το μυαλό και εξαρτάται από το παρελθόν.

Όπως σε κάθε ανθρώπινο ον, η συνείδησή σας έχει μια πολύ βαθύτερη διάσταση από τη σκέψη. Είναι η ουσία σας. Μπορούμε να την ονομάσουμε παρουσία, προσοχή, άνευ όρων συνείδηση.

Στις αρχαίες διδασκαλίες, είναι ο εσωτερικός Χριστός, ο Βούδας μέσα σας. Να ανακαλύψετε τη διάσταση αυτή σας ελευθερώνει, το ίδιο και τον κόσμο, από τον πόνο που προκαλείτε στον εαυτό σας, καθώς και στους άλλους, όταν το «μικρό εγώ» καθορίζει όλες τις αποσκεύες σας και οδηγει τη ζωή σας. Η αγάπη, η χαρά, η δημιουργική επέκταση και η διαρκή εσωτερική ειρήνη μπορούν να μπουν στη ζωή σας μόνο μέσα από αυτήν την άνευ όρων διάσταση της συνείδησης.

Εάν αναγνωρίζετε, ακόμη και κατά διαστήματα, πως οι σκέψεις που περνάνε από το μυαλό σας είναι μόνο σκέψεις, αν παρατηρείτε τις αντίδρασείς σας, όπως αυτά έρχονται, τότε αυτή η διάσταση αναδύεται ήδη μέσα σας : είναι η συνείδητότητα στην οποία συμβαίνουν οι σκέψεις και τα συναισθήματα, είναι το άχρονο εσωτερικό χώρο στο οποίο ξεδιπλώνεται το περιεχόμενο της ζωής σας.

Η ροή της σκέψης έχει τεράστια δύναμη η οποία μπορεί εύκολα να σας παρασυρεί. Κάθε σκέψη δίνει στον εαυτό της τόσο μεγάλη σημασία! Θέλει να επιστήσω όλη την προσοχή σας.
Μια νέα πνευματική άσκηση για σας : μην πάρετε τις σκέψεις σας πάρα πολύ σοβαρά.

Πόσο εύκολο είναι να μπούμε στην παγίδα των ιδίων μας των εννοιολογικών φυλακών !
Ο ανθρώπινος νους, στην επιθυμία του να γνωρίζει, να κατανοεί και να ελέγχει, παίρνει τις γνώμες και τις απόψεις του για την αλήθεια. Λέει ότι έτσι λειτουργεί. Θα πρέπει να υπερβαίνετε τη σκέψη σας για να διαπιστώσετε ότι δεν έχει σημασία το πώς θα ερμηνεύσετε «τη ζωή σας», ενός άλλου ή η συμπεριφορά του, και δεν έχει σημασία η γνώμη σας πάνω σε μία υπόθεση, είναι μόνο μια άποψη ανάμεσα σε πολλές δυνατότητες. Είναι απλά ένα μάτσο σκέψεις. Αλλά η πραγματικότητα είναι ένα ενιαίο σύνολο μέσα στο οποίο τα πάντα είναι συνυφασμένα, όπου τίποτα δεν υπάρχει από μόνο του ή χωριστά. Η σκέψη κομματιάζει την πραγματικότητα, την κόβει σε τεμάχια εννοιολογικά.

Ο νους, αυτό το ισχυρό και χρήσιμο εργαλείο, θα γίνει περιοριστικός αν κυριεύσει τη ζωή σας, αν δεν βλέπετε ότι είναι μια σημαντική πτυχή της συνείδησης που είστε.

Πηγή : Η τέχνη της εσωτερικής ηρεμίας – Eckhart Tolle

Όχι, η Jennifer Lawrence δεν έχει ένα φυσιολογικό σώμα


JENNIFER LAWRENCE
 Ο επιδραστικότερος αιτιολογικός παράγοντας όσον αφορά το περιβάλλον για τις διατροφικές διαταραχές με κυριότερη φυσικά την ψυχογενή ανορεξία, είναι η εικόνα του σώματος. Πιο συγκεκριμένα το πώς «πρέπει» να είναι το σώμα για να είναι κοινωνικά αποδεκτό, εγκεκριμένο, θαυμαστό. Η γραμμή που περνάει στο γυναικείο πληθυσμό τις τελευταίες δεκαετίες από τα ΜΜΕ είναι ως γνωστόν το πολύ λεπτο σώμα χωρίς το παραμικρό ίχνος ατέλειας. Η πλειοψηφία των γυναικών δυσκολεμένες να ξεφύγουν από τη κοινωνική σύμβαση του πώς φαίνονται στους άλλους, επιδεικνύουν αυξημένη προσήλωση σε ότι έχει να κάνει με το βάρος τους και ό,τι άλλο έχει να κάνει με την εικόνα τους (π.χ. πλαστικές επεμβάσεις). Η νοοτροπία αυτή δημιουργεί ποικίλλου βαθμού αρνητικά συναισθήματα όπως άγχος, ντροπή και ενοχές. Το αποκορύφωμα αυτών είναι οι διατροφικές διαταραχές (ψυχογενής ανορεξία, νευρική ορθορεξία κ.α.).Βέβαια υπάρχει σημαντικό ποοστό γυναικών που χωρίς να πληρούν κριτήρια για διατροφική διαταραχή, εμφανίζουν υψηλό άγχος στην αναπόφευκτη πραγματικότητα των μικρών αυξομειώσεων του βάρους (π.χ. 1-2 κιλά) ανά μικρά χρονικά διαστήματα. Το άγχος αυτό είναι χρόνιο και επηρεάζει την ποιότητα ζωής.
Είναι σημαντικό λοιπόν να υπάρχουν δημόσια πρόσωπα που με τις παρεμβάσεις τους να βάζουν ένα λιθαράκι στο σπάσιμο της πεποίθησης του πολύ λεπτού σώματος ως ιδανικού. Το παρακάτω άρθρο αποτελεί σχετική παρέμβαση μιας γνωστής ηθοποιού του Hollywood.

Πριν από μερικά χρόνια, ο κόσμος χωριζόταν σε αδύνατους και χοντρούς. Τα τελευταία χρόνια, περιοδικά, τηλεοράσεις και άνθρωποι από τον χώρο της μόδας προωθούν τον όρο «γυναίκες με καμπύλες».

Η Jennifer Lawrence, όμως, δεν φαίνεται να συμφωνεί. Σε συνέντευξη που έδωσε πρόσφατα στο περιοδικό Harper’s Bazaar πριν από μερικές μέρες μίλησε ανοιχτά για το γεγονός ότι υπάρχουν άδικες προσδοκίες σχετικά με το γυναικείο σώμα, αλλά και με το πιο σώμα θεωρείται «φυσιολογικό», «αδύνατο» ή με «καμπύλες».

«Θα ήθελα να αρχίσουμε να έχουμε ένα νέο “φυσιολογικό” τύπο σώματος. Όλοι λένε: “λατρεύω που υπάρχει κάποιος με φυσιολογικό σώμα”! Και εγώ σκέφτομαι “δεν νιώθω ότι έχω φυσιολογικό σώμα”. Κάνω κάθε μέρα Pilates. Ναι μεν τρώω, αλλά γυμνάζομαι πολύ περισσότερο από όσο ένα μέσος άνθρωπος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Για εκείνη πρέπει να δοθεί έμφαση στο τι θεωρείται ως αδύνατο και τι ως φυσιολογικό.

«Νομίζω ότι έχουμε συνηθίσει το να είναι κάποιος λιπόσαρκος, που όταν έχει φυσιολογικό βάρος όλοι λένε: “Αχ, έχει καμπύλες”. Κάτι το οποίο είναι τρελό. Για εμένα το λιγότερο που μπορεί να γίνει είναι να ανέβει η κλίμακα βάρους», λέει η Lawrence.

«Τουλάχιστον δεν νιώθω σαν να είμαι η πιο χοντρή» , προσέθεσε χαριτολογώντας.

Πηγή : Όχι, η Jennifer Lawrence δεν έχει ένα φυσιολογικό σώμα

Η ζωή που δεν έζησαν

nothing-exerts-a-stronger-psychic-effect-upon-the
Τίποτα δεν ασκεί ισχυρότερο ψυχικό φορτίο στο περιβάλλον και ειδικά στα παιδιά, από τη ζωή που δεν έζησαν οι γονείς του.

Να πας για θεραπεία; Τρελάθηκες;

Να πας για θεραπεία; Τρελάθηκες; Αυτοί θα πάρουν τα λεφτά σου και θα σε κάνουν χειρότερα.

Μια φίλη μου , μίσησε τους γονείς της και δεν τους μιλάει πια. Καλύτερα να το σκεφτείς καλά.

Από τότε που πήγες «εκεί» άλλαξες. Κουβέντα δεν σηκώνεις πια. Είσαι σίγουρος ότι σου κάνει καλό;

–          Άσε καλέ, αυτή χώρισε το ζευγάρι , δεν είχαν πρόβλημα όταν αποφάσισαν να την επισκεφτούν.

Ένας  ξάδελφος πήγε σε έναν από αυτούς και άρχισε να παίρνει φάρμακα και τώρα δεν μπορεί να τα κόψει.

Έχουν κλείσει σπίτια … Από τη δυστυχία του κοσμάκη ζουν

Μόδα έγινε τώρα, να πηγαίνεις για θεραπεία, άσε μας καλέ.

  •  

Οι παραπάνω φράσεις είναι μόνο λίγες από τις μομφές που έχουν ακουστεί για τους   επαγγελματίες που δουλεύουν στο χώρο της ψυχικής υγείας. Στην Ελλάδα επικρατεί σύγχυση και φόβος γύρω από αυτά τα επαγγέλματα και στους ανθρώπους που τα εξασκούν αποδίδονται είτε μυθικές δυνάμεις είτε οι υπηρεσίες τους  αντιμετωπίζονται με υποτίμηση και χλευασμό. Για ποιους λόγους όμως συμβαίνει κάτι τέτοιο;

Στερεότυπα, φόβος και άγνοια

Η τηλεόραση με την πανίσχυρη δύναμη της  – αλλά και την τεράστια άγνοια της  – παρουσιάζει πολλές φορές τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας σαν τους ειδικούς που θα πουν στον πελάτη τους «τι να κάνει και πώς να ζήσει». Ο ειδικός παρουσιάζεται να  δίνει συμβουλές και κατευθύνσεις . Συνταγογραφεί φάρμακα. Χειραγωγεί και «κάνει πλύση εγκεφάλου». Αποφασίζει για τη ζωή ενός άλλου ανθρώπου. Παρακολουθώντας μια ταινία παρατηρούμε  ότι συνήθως στους υπότιτλους η μετάφραση στη φράση: «Κάνω θεραπεία» μεταφράζεται στα ελληνικά με τη φράση: «Κάνω ψυχανάλυση». Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που επηρεασμένοι από τις ταινίες αναζητούν το «ντιβάνι» για να ξαπλώσουν  ή σχολιάζουν λέγοντας κάτι σαν:  «Α, έχετε χαρτομάντιλα όπως και στις ταινίες» ή «Όπως έχω δει σε μια ταινία εσείς θα ρωτάτε και εγώ θα απαντάω».

Στον πραγματικό κόσμο οι επαγγελματίες της ψυχικής υγείας δεν λένε στον πελάτη τους τι να κάνει και  δεν  δίνουν συμβουλές.  Δεν κάνουν πλύση εγκεφάλου, δεν κάνουν  θαύματα, δεν διαβάζουν τη σκέψη του,  δεν προβλέπουν το μέλλον και δεν αναφέρονται στα ζώδια. Δεν συνταγογραφούν φάρμακα.  (Ο ψυχίατρος είναι ο μόνος  υπεύθυνος για την συνταγογράφηση φαρμάκων επειδή έχει σπουδάσει ιατρική και έχει εξειδικευτεί στην ψυχιατρική).

Η θεραπευτική διαδικασία αφορά την επαφή δύο ανθρώπων που σταδιακά χτίζουν μια σχέση εμπιστοσύνης ώστε  να βοηθηθεί ο πελάτης να δει από διαφορετική οπτική τα θέματα που τον απασχολούν.  Παρόλα τα στερεότυπα που επικρατούν και την παραπληροφόρηση είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι η θεραπευτική διαδικασία είναι μια διαδικασία οριοθετημένη με σεβασμό προς τον πελάτη. Τον βοηθά  να κάνει  τις αλλαγές που ο ίδιος έχει επιλέξει και ο θεραπευτής δεν έχει καμία γνώμη πάνω στα ζητούμενα του πελάτη του. Τον υποστηρίζει στη διαδικασία της αυτογνωσίας.

Επίρριψη ευθυνών στους άλλους

Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι όταν κάποιος άνθρωπος επισκέπτεται έναν επαγγελματία της ψυχικής υγείας το κίνητρο του είναι η αλλαγή. Θέλει να αλλάξει πράγματα στον εαυτό του ή στη ζωή του που δεν λειτουργούν πλέον για αυτόν. Με τη βοήθεια του θεραπευτή  του οι αλλαγές που ο ίδιος επιλέγει – άλλοτε αργά και άλλοτε με πιο γρήγορους ρυθμούς – επιτυγχάνονται. Αυτές οι αλλαγές δεν είναι πάντα καλοδεχούμενες από το περιβάλλον του ατόμου και δεν είναι λίγες οι φορές που οι οικείοι του θεωρούν υπεύθυνο για την αλλαγή του αγαπημένου τους,  τον θεραπευτή του. Τότε ξεκινούν οι συγκρούσεις : «Πριν πας εκεί, δεν είχαμε προβλήματα», « Σου κάνει πλύση εγκεφάλου , δεν το βλέπεις;» «Σταμάτα να πηγαίνεις αλλιώς…»  Μοιάζει σαν να αρνούνται  να δεχτούν το γεγονός ότι άνθρωπος τους αλλάζει, διεκδικεί τη ζωή του και αυτό το κάνει με τη δική του θέληση. Δεν είναι ένα άβουλο πλάσμα χωρίς κρίση και δύναμη που άγεται και φέρεται από τις επιθυμίες κάποιου άλλου.

Η πραγματικότητα είναι ότι  οι περισσότεροι άνθρωποι συνοδεύουν με χαρά τον αγαπημένο τους στο ταξίδι της αλλαγής. Αφού περάσουν από τα  άβολα συναισθήματα που συνοδεύουν κάθε καινούρια αρχή όπως για παράδειγμα το φόβο και το άγχος  διαπιστώνουν με έκπληξη ότι αυτή η διαδικασία ωφελεί όχι μόνο τον άνθρωπο τους αλλά και την ίδια τη  σχέση. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι φορές που παροτρύνουν τον αγαπημένο τους,  χαριτολογώντας: «Άντε πότε έχεις τη συνεδρία σου να πας να ηρεμήσεις και εσύ και εγώ;» Κάποιες φορές μάλιστα οδηγούνται και οι ίδιοι στην διαδικασία της αυτογνωσίας βλέποντας το θετικό αντίκτυπο που έχει η επιλογή του συντρόφου τους στη δικιά του ζωή.

Μια δύσκολη πραγματικότητα

Φυσικά δεν μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια μπροστά σε μια πραγματικότητα. Μικρή μερίδα των επαγγελματιών της ψυχικής υγείας έχει δημιουργήσει προβλήματα σε ανθρώπους οι οποίοι αναζήτησαν βοήθεια. Σε κάθε επαγγελματικό κλάδο υπάρχουν άτομα τα οποία μπορεί να βλάψουν με τη στάση τους και τη συμπεριφορά τους.  Για την αποφυγή αυτών των καταστάσεων συνιστάται ένθερμα να μην διστάζουμε να  θέτουμε ερωτήσεις όταν αποφασίζουμε να συνεργαστούμε με κάποιον επαγγελματία της ψυχικής υγείας . Σε κοινή θέα μέσα στο γραφείο τους,  οι επαγγελματίες αναρτούν τις πιστοποιήσεις τους και απαντούν χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα σε ερωτήσεις όπως: « Που έχετε σπουδάσει»; «Ποια είναι η εμπειρία σας»;  « Έχετε κάνει προσωπική θεραπεία ο ίδιος;»  «Αναφέρεστε σε κάποιον επόπτη;» «Τι λέει ο κώδικας δεοντολογίας τους επαγγέλματος σας», «Που μπορώ να απευθυνθώ αν αντιμετωπίσω πρόβλημα μαζί σας;», «Τι ακριβώς θα κάνουμε εδώ;»

Όλες οι παραπάνω ερωτήσεις βοηθούν στο να πάρουμε τις κατάλληλες πληροφορίες και να αισθανθούμε όσο το δυνατόν πιο σίγουροι για την επιλογή μας. Επιπρόσθετα είναι καλό να θυμόμαστε ότι η θεραπευτική διαδικασία βελτιώνει την ποιότητα της ζωή μας, μας επανασυνδέει με τη χαρά  και  χαρακτηρίζεται από σεβασμό προς τα θέλω και τις επιθυμίες μας.

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ζητούν βοήθεια και επιθυμούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους. Αυτή η εμπειρία μπορεί να είναι μια από τις πιο σημαντικές στη ζωή του  αφού βοηθά σε πολλά επίπεδα. Ένας άνθρωπος που ακολουθεί το μονοπάτι της  αυτογνωσία,  υπερβαίνει τα άγχη και τους φόβους τους κάνοντας μια πράξη γενναιότητας. Σίγουρα θα είναι προς όφελος του ίδιου αλλά και των αγαπημένων του να βρει αποδοχή και στήριξη σε αυτή την επιλογή του  η οποία μπορεί να φέρει χαρά και ευτυχία όχι μόνο στον ίδιο αλλά και στις σχέσεις του με την προϋπόθεση ότι αυτές οι σχέσεις έχουν σαν βάση τον σεβασμό και την εκτίμηση ανάμεσα στα μέλη της.

Βιβλία για περεταίρω μελέτη

Bukai J, Να σου πω μια ιστορία

De Board Robert, Ο Βάτραχος στο ντιβάνι

Linder R, Η ώρα των πενήντα λεπτών

Yalom Ι, Όταν έκλαψε ο Νίτσε

 

Από : Να πας για θεραπεία; Τρελάθηκες;

Religious Beliefs Activate Neural Reward Circuits in Same Way As Sex and Drugs

Τα θρησκευτικά πιστεύω ενεργοποιούν το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου (επικλινής πυρήνας στα βασικά γάγγλια)! Χωρίς πολλά πολλά το παρακάτω άρθρο μιλάει από μόνο του.

 

Summary: Powerful spiritual feelings were associated with activation in the nucleus accumbens, an area of the brain associated with reward, a new study reports.

Source: University of Utah School of Medicine.

Religious and spiritual experiences activate the brain reward circuits in much the same way as love, sex, gambling, drugs and music, report researchers at the University of Utah School of Medicine. The findings will be published Nov. 29 in the journal Social Neuroscience.

“We’re just beginning to understand how the brain participates in experiences that believers interpret as spiritual, divine or transcendent,” says senior author and neuroradiologist Jeff Anderson. “In the last few years, brain imaging technologies have matured in ways that are letting us approach questions that have been around for millennia.”

Specifically, the investigators set out to determine which brain networks are involved in representing spiritual feelings in one group, devout Mormons, by creating an environment that triggered participants to “feel the Spirit.” Identifying this feeling of peace and closeness with God in oneself and others is a critically important part of Mormons’ lives — they make decisions based on these feelings; treat them as confirmation of doctrinal principles; and view them as a primary means of communication with the divine.

During fMRI scans, 19 young-adult church members — including seven females and 12 males — performed four tasks in response to content meant to evoke spiritual feelings. The hour-long exam included six minutes of rest; six minutes of audiovisual control (a video detailing their church’s membership statistics); eight minutes of quotations by Mormon and world religious leaders; eight minutes of reading familiar passages from the Book of Mormon; 12 minutes of audiovisual stimuli (church-produced video of family and Biblical scenes, and other religiously evocative content); and another eight minutes of quotations.

During the initial quotations portion of the exam, participants — each a former full-time missionary — were shown a series of quotes, each followed by the question “Are you feeling the spirit?” Participants responded with answers ranging from “not feeling” to “very strongly feeling.”

Researchers collected detailed assessments of the feelings of participants, who, almost universally, reported experiencing the kinds of feelings typical of an intense worship service. They described feelings of peace and physical sensations of warmth. Many were in tears by the end of the scan. In one experiment, participants pushed a button when they felt a peak spiritual feeling while watching church-produced stimuli.

Image shows a brain scan with the nac highlighted.

“When our study participants were instructed to think about a savior, about being with their families for eternity, about their heavenly rewards, their brains and bodies physically responded,” says lead author Michael Ferguson, who carried out the study as a bioengineering graduate student at the University of Utah.

Based on fMRI scans, the researchers found that powerful spiritual feelings were reproducibly associated with activation in the nucleus accumbens, a critical brain region for processing reward. Peak activity occurred about 1-3 seconds before participants pushed the button and was replicated in each of the four tasks. As participants were experiencing peak feelings, their hearts beat faster and their breathing deepened.

In addition to the brain’s reward circuits, the researchers found that spiritual feelings were associated with the medial prefrontal cortex, which is a complex brain region that is activated by tasks involving valuation, judgment and moral reasoning. Spiritual feelings also activated brain regions associated with focused attention.

“Religious experience is perhaps the most influential part of how people make decisions that affect all of us, for good and for ill. Understanding what happens in the brain to contribute to those decisions is really important,” says Anderson, noting that we don’t yet know if believers of other religions would respond the same way. Work by others suggests that the brain responds quite differently to meditative and contemplative practices characteristic of some eastern religions, but so far little is known about the neuroscience of western spiritual practices.

About this neuroscience research article

The study is the first initiative of the Religious Brain Project, launched by a group of University of Utah researchers in 2014, which aims to understand how the brain operates in people with deep spiritual and religious beliefs.

In addition to Anderson and Ferguson, co-authors include Jared Nielsen from Harvard University, and Jace King, Li Dai, Danielle Giangrasso, Rachel Holman, and Julie Korenberg from the University of Utah.

Funding: The study was funded by the Davis Endowed Chair in Radiology at the University of Utah, and the National Institute of Mental Health.

Source: Natalie Dicou – University of Utah School of Medicine
Image Source: NeuroscienceNews.com image is credited to Jeffrey Anderson.
Original Research: Full open access research for “Reward, Salience, and Attentional Networks are Activated by Religious Experience in Devout Mormons” by Michael A. Ferguson, Jared A. Nielsen, Jace B. King, Li Dai, Danielle M. Giangrasso, Rachel Holman, Julie R. Korenberg and Jeffrey S. Anderson in Social Neuroscience. Published online November 29 2016 doi:10.1080/17470919.2016.1257437

Religious Beliefs Activate Neural Reward Circuits in Same Way As Sex and Drugs

 

Συναισθηματική Καταστολή

Ζούμε σε μια κοινωνία που όχι μόνο δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματα, αλλά πολύ συχνά δεν τα εκφράζει καθόλου. Εντούτοις για πολλούς ανθρώπους αποτελεί κοινό πρότυπο συμπεριφοράς η “εκτός ελέγχου” εκδήλωση συναισθημάτων με συνήθως επιβλαβή τρόπο. Γενικά η μετάφραση και η διαχείριση των συναισθημάτων από το άτομο δεν έχει τύχει κατάλληλης προσοχής και εκπαίδευσης στην εποχή μας. Η συναισθηματική υγεία είναι εξίσου σημαντική με την σωματική μας υγεία, καθιστώντας τη συναισθηματική νοημοσύνη ζωτικής σημασίας. Μεσω αυτής κατανοούμε τον εαυτό μας, χτίζουμε αυτοπεποίθηση και σχετιζόμαστε με ενσυναίσθηση.

Evolution Path

Σύνδεσμος : Συναισθηματική Καταστολή

Be alone

being-alone
Η υψηλότερη, πιο αποφασιστική εμπειρία είναι να μείνεις μόνος με τον εαυτό σου. Πρέπει να είσαι μόνος για να ανακαλύψεις τι σε υποστηρίζει, όταν αντιλαμβάνεσαι οτι δεν μπορείς να υποστηρίξεις τον εαυτό σου. Μόνο αυτή η εμπειρία μπορεί να σου δώσει ένα ακλόνητο θεμέλιο.

Ψυχολογία της Οδήγησης

Η ψυχολογία της οδήγησης είναι ένα κεφάλαιο που ευτυχώς έχει τύχει διερεύνησης τα τελευταία χρόνια και έτσι δύναται να ειπωθούν πράγματα βασισμένα σε στοιχεία. Ο λόγος που μας ενδιαφέρει είναι ότι η οδηγική συμπεριφορά επηρεάζει την οδηγική ασφάλεια. Ουσιαστικά το 90% των τροχαίων ατυχημάτων οφείλονται στον παράγοντα άνθρωπο και μόνο το 10% στους παράγοντες όχημα και δρόμοι! Επομένως προκύπτει (και επιβεβαιώνεται και στην πράξη) ότι ο στόχος της μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων περνάει κατά κύριο λόγο μέσα από επιμέρους στόχους που απευθύνονται στον ανθρώπινο παράγοντα. Πιθανοί λόγοι που ο άνθρωπος συμβάλλει στην πρόκληση ατυχημάτων είναι οι εξής:

  • Ανεπαρκής γνώση κανόνων κυκλοφορίας
  • Συνειδητή μη συμμόρφωση με τους κανόνες κυκλοφορίας
  • Ανεπαρκής οδηγική εκπαίδευση & εμπειρία
  • Επιθετική ή/και παρορμητική οδήγηση
  • Χρήση αλκοόλ και οδήγηση
  • Γνωστική Εξασθένηση (Ηλικιακή ή Αδιάγνωστη)

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ηλικιακή κατανομή των τροχαίων παρουσιάζει αύξηση της καμπύλης στις μικρές (15-30 ετών) και πολύ μεγάλες ηλικίες (>65 ετών). Η εξήγηση είναι ότι το ποσοστό επιθετικής και παρορμητικής οδήγησης είναι υψηλό στις μικρότερες ηλικίες, ενώ στις μεγάλες (και όσο ανεβαίνουμε σε ηλικία) είναι αυξημένο το ποσοστό της γνωστικής εξασθένησης.

Στη συνέχεια θα αναφερθούν (όσο πιο συνοπτικά γίνεται για λόγους απλοποίησης και κατανόησης) κάποιοι παράμετροι που επηρεάζουν την ψυχολογία της οδήγησης :

Άγχος προερχόμενο από στοιχεία της προσωπικότητας του οδηγού (trait anxiety).

Άγχος «καταστασιακό», δηλαδή της στιγμής για ατομικούς λόγους του εκάστοτε οδηγού (state anxiety).

Άγχος προερχόμενο από το σημερινό τρόπο ζωής. Για παράδειγμα «Πρέπει να κάνω γρήγορα για να προλάβω».

Άγχος παραγόμενο από την οδήγηση. Κάποια αίτια :

  • Ακινησία
  • Multitasking εντός του αυτοκινήτου π.χ. χρήση κινητού, φαγητό,κάπνισμα κ.α.
  • Κυκλοφοριακή συμφόρηση
  • Αίσθημα επικείμενης απειλής ατυχήματος λόγω αυξημένου ποσοστού επιθετικής και παράτυπης οδήγησης
  • Αίσθημα έλλειψης ελέγχου
  • Απρόβλεπτα ενδεχόμενα
  • Δύσκολες καιρικές συνθήκες
  • Αύξηση θερμοκρασίας

Θυμός παραγόμενος από την οδήγηση. Κάποια αίτια :

  • Κυκλοφοριακή συμφόρηση
  • Αυξημένα ποσοστά παράτυπης οδηγικής συμπεριφοράς στην καθημερινότητά μας που οδηγεί στην εκτίμηση ότι υπάρχει αδιαφορία, άγνοια κινδύνου, αναρχία, ανομία και έλλειψη σεβασμού προς τον άλλον.
  • Υπερεστίαση στις συμπεριφορές και στα παραπτώματα άλλων
  • Άρνηση ατομικής ευθύνης & οδηγικών λαθών
  • Εσφαλμένη ερμηνεία των κινήτρων της οδηγικής συμπεριφοράς των άλλων. Για παράδειγμα ερμηνεία προσπεράσματος ως ενέργεια επιβολής ισχύος.
  • Ελλιπής/ανύπαρκτη αστυνόμευση και επιβολή ποινών παραβατικών συμπεριφορών
  • Αύξηση θερμοκρασίας
  • Κακή ποιότητα οδικού δικτύου

Στοιχεία της προσωπικότητας τα οποία μπορεί να υπερεκφράζονται όταν το άτομο εισέρχεται στο όχημα :

  • Βιασύνη
  • Παρορμητικότητα-απερισκεψία
  • Ανταγωνιστικότητα
  • Εγωκεντρισμός
  • Αλαζονεία-μεγαλομανία
  • Απουσία/Ανυπαρξία συναισθηματικής νοημοσύνης
  • Ανευθυνότητα-ασυνειδησία
  • Αδυναμία συμμόρφωσης σε κοινωνικούς κανόνες
  • Ακαμψία-ισχυρογνωμοσύνη
  • Παθητική-επιθετικότητα (π.χ. να μην αφήνει τον άλλο να περάσει)

 

Κοινωνικοπολιτισμικά πρότυπα σκέψης, συναισθηματικής απάντησης & συμπεριφοράς :

  • Ανοχή της  επιθετικότητας,  της  έλλειψης  σεβασμού  και της  έκφρασης εχθρικών τάσεων απέναντι στους υπόλοιπους οδηγούς.
  • Μετάθεση θυμού λόγω των γενικότερων κοινωνικών αρνητικών εξελίξεων (κρίση) και της επίδρασής τους στη ζωή μας. Με άλλα λόγια η εκδήλωση θυμού στο δρόμο είναι σίγουρα μια πιο εύκολη λύση.
  • Απόδοση υψηλής ή άλλης συναισθηματικής αξίας στο όχημα. Εξού και η φράση «γυναίκα και αμάξι δε δανείζονται». Το όχημα αντιμετωπίζεται ως κάστρο και άρα πρέπει να λάβει μια ιδιότυπη εδαφική προστασία. Σε άλλες περιπτώσεις το όχημα έχει συμβολική σημασία επίδειξης πλούτου, ισχύος, κύρους και μαγκιάς. Επίσης το όχημα μετατρέπεται σε μια προέκταση της προσωπικότητας του ατόμου.
  • Επικράτηση γενικότερων πεποιθήσεων κοινωνικής παρακμής. Για παράδειγμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» και «εγώ να κάνω τη δουλειά μου και τι με νοιάζει για τους άλλους».
  • Εσφαλμένη θεώρηση των εννοιών «δικαίωμα» & «υποχρέωση», αλλά και αντιστροφή της θεώρησης αυτής όταν πρόκειται για τους άλλους.
  • Κοινωνικός μιμητισμός : Αφού το κάνουν οι άλλοι, εγώ γιατί όχι? Αίσθημα αδικίας/κατωτερότητας αν δε φερθεί όπως οι πολλοί : «Τι είμαι εγώ κορόιδο να πάω με το σταυρό στο χέρι»?
  • Εσφαλμένη εκτίμηση ατομικών δυνατοτήτων οδήγησης. Συνήθως υπερεκτίμηση & αλαζονεία.
  • Εσφαλμένη εκτίμηση των ατομικών δυνατοτήτων μετά τη χρήση αλκοόλ. Διαμαντάκια τύπου «Εγώ όταν πίνω οδηγώ καλύτερα» ή «Το ξέρω ότι δεν κάνει να πίνω, αλλά εώς τώρα δεν έχω πάθει και τίποτα» δεν είναι καθόλου ασυνήθιστα ειδικά στους νεαρούς πληθυσμούς.
  • Εσφαλμένη εκτίμηση συνθηκών οδήγησης. Π.χ. άγνοια της ύπαρξης τυφλού σημείου. Τυφλό σημείο σημαίνει ότι καθώς κοιτάμε από τον πλαινό καθρέφτη υπάρχει ανά πάσα στιγμή ένα μικρό όμως υπαρκτό κομμάτι του πίσω χώρου που δεν περνάει στο οπτικό μας πεδίο. Περιπτώσεις ατυχημάτων όπου κάποιος σκίζει τα ιμάτιά του ότι σίγουρα κοίταξε τον καθρέφτη και δεν είδε «το μηχανάκι που πετάχτηκε» είναι πιθανώς σχετικές.
  • Κοινωνική αποδοχή  της  παρορμητικότητας  των  οδηγών,  της  συνήθειάς τους να ρισκάρουν κατά τη διάρκεια οδήγησης. Θεωρείται ως κριτήριο οδηγικής δεξιότητας η γρήγορη οδήγηση, η πραγματοποίηση ταχύτατων ελιγμών σε στενό χώρο και άλλα. Όσο μικρότερη η ηλικία τόσο χειρότερα.
  • Αντίσταση σε εξωτερικούς κανόνες και περιορισμούς.
  • Μετάφραση της διαμαρτυρίας & της γλώσσας του σώματος που τη συνοδεύει ως αμφισβήτηση ισχύος/κυριαρχίας. Συντριπτικά στο αντρικό φύλο. Ακολουθεί η «υποχρεωτική» συμπεριφορική απάντηση της πρόκλησης σε κοκορομαχία..

 

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, της Ελληνικής Νευροψυχολογικής Εταιρείας & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

 

Κάποιες Πηγές :

http://drivingassessment.uiowa.edu/DA2005/PDF/41_SteveAndersonformat.pdf

http://www.smw.ch/content/smw-2011-13136/

http://library.tee.gr/digital/m2100/m2100_tsohos.pdf

http://ikee.lib.auth.gr/record/124194/files/kotoula.pdf

http://psychologynet.gr/

http://www.lifo.gr/articles/greece_articles/91055

http://www.drdriving.org/articles/principles.htm

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27475112

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27716494

http://www.naftemporiki.gr/story/1097019/ereuna-metadotiki-i-epithetiki-odigisi

Σκέψεις ως γεγονότα

 

It is the mark of an educated

Οι περισσότεροι άνθρωποι δέχονται τις σκέψεις τους ως γεγονότα. Θεωρούν ότι αυτό που πέρασε από το νου τους αναπαριστά αυτό που συμβαίνει στο περιβάλλον τους ανά πάσα στιγμή και άρα καθορίζει την πραγματικότητα. Αδυνατούν να διανοηθούν το ενδεχόμενο να μην ισχύει αυτό που σκέφτονται. Για πολλούς λόγους ~ κάποιοι αναφέρονται παρακάτω*. Ας αναλογιστεί απλά κανείς γιατί διαφορετικά άτομα έχουν διαφορετικές απόψεις για το ίδιο γεγονός. Και επιπλέον γιατί το ίδιο άτομο (μετά από ατομική προσπάθεια, ενίοτε ψυχοθεραπευτική) μπορεί να δει το ίδιο γεγονός με άλλο τρόπο.

It is the mark of an educated mind to be able to entertain a thought without accepting it.

Ο Αριστοτέλης μας είπε ότι ένας εκπαιδευμένος νους μπορεί να συντηρήσει μια σκέψη χωρίς να την αποδέχεται. Η σημαντική αυτή ρήση θα μπορούσε να σημαίνει πως όταν κάνουμε μια σκέψη πάνω σε ένα γεγονός, ταυτόχρονα να επιτελούνται τα εξής :

  • να συλλογιζόμαστε πάνω στη σκέψη αυτή
  • να έχουμε επίγνωση οτι μπορεί να μην είναι σωστή (αντιπροσωπευτική της πραγματικότητας)
  • να μην μας είναι απαράδεκτη η πιθανότητα οτι εμείς σφάλλουμε
  • να μη θεωρούμε οτι επειδή εμείς κάναμε τη σκέψη, έχει μεγαλύτερη βαρύτητα ή αξιοπιστία
  • να αντιλαμβανόμαστε ταυτόχρονα τις άλλες (ή κάποιες άλλες) σκέψεις που μπορεί να αντιπροσωπεύουν την πραγματικότητα
  • να παραδεχόμαστε ότι μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε όλες τις πιθανές εκδοχές
  • να μη βιαζόμαστε να δεχτούμε μόνο μία από όλες τις πιθανές εκδοχές
  • και να μη θεωρούμε οτι πάντα πρέπει να υιοθετούμε μόνο μία.

Έχουν κάποιο νόημα τα παραπάνω?

Οι σκέψεις μπορεί να βασανίζουν. Μπορεί να φτάσουν να γίνονται έμμονες. Επιπλέον οι σκέψεις αυτομάτως οδηγούν σε συναισθήματα. Τα αρνητικά συναισθήματα σε μεγάλη ένταση και διάρκεια (θυμός, άγχος, ενοχή, στενοχώρια, ντροπή κ.α.) είναι ανεπιθύμητα. Ο άνθρωπος υποφέρει υπό το βάρος τους. Αν οι σκέψεις που οδήγησαν στα αρνητικά συναισθήματα ετύγχαναν τροποποίησης βάσει του παραπάνω σκεπτικού, τότε οι τροποιημένες σκέψεις δε θα οδηγήσουν σε αρνητικά συναισθήματα.

Μέσω ψυχοθεραπευτικής προσπάθειας αυτό μπορεί να καταστεί εφικτό. Η γνωσιακή θεραπεία αποτελεί μια πιθανή επιλογή καθώς είναι αναγνωρισμένα αποτελεσματική στην αντιμετώπιση σχετικών καταστάσεων.

 

*Λόγοι

  • Έλλειψη επαρκούς πληροφόρησης
  • Έλλειψη παιδείας
  • Έλλειψη μορφωτικού υπόβαθρου
  • Έλλειψη νοητικού υπόβαθρου
  • Εσφαλμένη μάθησης τρόπου του «σχετίζεσθαι»
  • Ύπαρξη γνωσιακών διαστρεβλώσεων & προδιαθέσεων (δυσλειτουργικών προτύπων σκέψης) π.χ. «όλοι το λένε» ή «αφού έτσι νιώθω, έτσι θα είναι»
  • Ύπαρξη μηχανισμών άμυνας του εγώ
  • Ύπαρξη άκαμπτων χαρακτηριστικών προσωπικότητας
  • Ύπαρξη εσφαλμένης κωδικοποίησης παρελθουσών εμπειριών

 

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική και φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση στις ψυχωτικές, συναισθηματικές (διπολική διαταραχήκατάθλιψη) και αγχώδεις διαταραχές αποτελεί το βασικό ατού της δουλειάς του. Η επιστράτευση νέων διαγνωστικών εξετάσεων που συνεισφέρουν στην επιλογή καταλληλότερης αγωγής, είναι άλλο ένα πλεονέκτημα στην υπηρεσία του ασθενή.

Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.

 

 

 

Τα ίδια πάθη

Αν κΑποιος ΘΕλει να προβλΕψει το μΕλλον

«Αν κάποιος θέλει να προβλέψει το μέλλον, πρέπει να συμβουλευτεί το παρελθόν, καθώς τα γεγονότα του σήμερα μοιάζουν με του παρελθόντος. Αυτό συμβαίνει, επειδή δημιουργούνται από ανθρώπους που πάντοτε ωθούνταν και θα ωθούνται από τα ίδια πάθη και έτσι αναγκαστικά επιφέρουν τα ίδια αποτελέσματα».
                                                   Niccolò Machiavelli (1469-1529)

Εντυπωσιακή θεώρηση που επιβεβαιώνεται πανηγυρικά από την ιστορία της ανθρωπότητας εώς σήμερα! Η ταπεινή μου επισήμανση αφορά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα προσεγγίσεις που δε θεωρούν τα ανθρώπινα πάθη ως αδιαπέραστα, παγιωμένα, ανίκητα και μη αναστρέψιμα. Η πιθανή ευρύτερη εφαρμογή των προσεγγίσεων αυτών που έχουν να κάνουν με την ψυχολογία και τις νευροεπιστήμες φυσικά, ίσως μπορεί να επιφέρει κάποτε μια διαφορετική εξελιξιμότητα της ανθρώπινης ιστορίας προς το θετικότερο. Αδιανόητο για την εποχή του ευφυούς αυτού στοχαστή και ακόμη και σήμερα μακρινό όνειρο. Τα όνειρα επιτρέπονται ακόμη σωστά?  Σ.Κ.

Η έλξη της αρνητικής σκέψης

Πολύ ενδιαφέρον άρθρο-απάντηση στο γιατί οι αρνητικές σκέψεις τείνουν να κυριαρχούν στην καθημερινότητά μας.

Γιατί αναγνωρίζουμε στη ζωή μας τη λύπη περισσότερο από τη χαρά; Γιατί άραγε οι αρνητικές ιστορίες μας παίρνουν τόσο πολύ υπόσταση μέσα μας αντί για τα όμορφα πράγματα που κάνουμε ή συμβαίνουν γύρω μας;  Γιατί δεχόμαστε όλο το βάρος του «όχι» και δεν αφήνουμε το «ναι» να διεκδικήσει το δικό του ποσοστό εγγραφής;

Σκεφτείτε μία καθημερινή εικόνα. Για παράδειγμα την περίπτωση που οδηγούμε βιαστικά για μία συνάντηση και μας πιάνει κόκκινο φανάρι ενώ τρέχουμε να το περάσουμε. Η πρώτη σκέψη είναι αυθόρμητη «πάντα με πιάνει το κόκκινο όταν βιάζομαι, όταν θέλω να περάσω για να πάω στο ραντεβού μου, πάντα μου συμβαίνει αυτό και μόνο σε εμένα» και όσο περισσότερο το χτίζουμε με αρνητισμό, τόσο φτιάχνουμε σενάρια που θυμίζουν το «άντε και εσύ και ο γρύλος σου». Ναι, μας έπιασε κόκκινο. Πόσες φορές έχει γίνει αυτό; Άγνωστο, γιατί δεν τις μετράμε. Κι όμως νομίζουμε ότι μας πιάνει μόνο το κόκκινο! Αν υπήρχε ένας μετρητής προσπέλασης φαναριών, σίγουρα τα πράσινα θα ήταν περισσότερα, αν όχι τουλάχιστον ισόποσα.

Τι γίνεται εδώ; Απλό και ταυτόχρονα πολύπλοκο. Δείχνουμε έμφαση στο αρνητικό που μας συμβαίνει, στο κόκκινο φανάρι. Δίνουμε την αφορμή στον εαυτό μας να σκεφτεί αρνητικά και κατ’ επέκταση να το νιώσει. Το αρνητικό μας κλονίζει, έρχεται να απειλήσει τον κόσμο μας, έρχεται να μας εμποδίσει να ικανοποιήσουμε την επιθυμία μας και παίρνει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που του αναλογούν. Αν αυτό συνεχιστεί, θα λειτουργήσει αθροιστικά, θα υιοθετηθεί ως μία συνειδητή κατάσταση που επιτρέπει στον εαυτό μας να νοηματοδοτείται μόνο έτσι, αρνητικά. Οδηγούμαστε ασυναίσθητα σε μία επικριτική ματιά προς τον εαυτό μας  λέγοντας « Αφού δεν μπορώ να το αλλάξω αυτό, τι κακό συμβαίνει σε εμένα;» ή κρίνουμε τους άλλους «Δεν μπορούν να καταλάβουν πόσο άσχημα είναι τα πράγματα» και έτσι μεγαλώνουμε τις διαστάσεις του αρνητικού στην ετικέτα που μας κολλάμε.

Συχνά κάνουμε πλάνα για το μέλλον και λέμε: «αυτό θα είναι δύσκολο», μας ρωτάνε «γιατί» και λέμε «δεν ξέρω, έτσι το σκέφτομαι». Αυτοματοποιημένα πολλές φορές, χωρίς επεξεργασία κλίνουμε περισσότερο προς την άσχημη έκβαση των πραγμάτων. Εμμένουμε σε αυτή την άρνηση, τροφοδοτώντας τη σκέψη μας με μία σειρά από στοιχεία που λειτουργούν αποτρεπτικά στην εφαρμογή περαιτέρω ενεργειών μας. Στο τέλος της ημέρας ακυρώνουμε τις σκέψεις μας αποφεύγοντας να τις κάνουμε πράξη. Και πώς να τις κάνουμε πράξη όταν το μόνο που πιστεύουμε είναι το αρνητικό;

Και πότε είμαστε χαρούμενοι στη ζωή μας; Είναι δύσκολο να το καταλάβουμε, γιατί όταν είμαστε χαρούμενοι, το ζούμε, είναι εμπειρικό. Το προσπερνάμε εύκολα και δεν του δίνουμε σημασία. Δεν μπαίνουμε να αναλύσουμε και δύσκολα εκτιμάμε κάθε χαρούμενη σκέψη, πράξη, στιγμή. Απλά τη βιώνουμε ως δεδομένο στοιχείο και προχωράμε.

Από την άλλη όταν είμαστε στεναχωρημένοι, το αρνητικό συναίσθημα, μας κυριεύει σε όλο του το εύρος. Μπαίνουμε να αναλύσουμε τα πάντα. Θρηνούμε, επικρίνουμε και ανησυχούμε όλη τη μέρα.  Ο χρόνος αποκτά διαφορετική μέτρηση και τα δευτερόλεπτα φαίνονται αιώνες.Πάντα στη ζωή μας θα υπάρχουν καλές και κακές μέρες. Στις καλές συνεχίζουμε τη ζωή μας. Στις άσχημες ημέρες πως αντιδρούμε; Μένουμε καθηλωμένοι ή δείχνουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας; Επιτρέπεται να είμαστε στεναχωρημένοι δεχόμενοι ότι και αυτό το συναίσθημα είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μας;

Συνήθως τις άσχημες μέρες λέμε στον εαυτό μας, «θα είμαι πάντα στεναχωρημένος» ή «γιατί είμαι τόσο αδύνατος» στρεφόμενοι πάντα με αρνητισμό προς τον εαυτό μας. Εκείνη τη στιγμή είναι που πραγματικά πρέπει να τον προσέξουμε, να τον φροντίσουμε και έτσι να προχωρήσουμε. Η στεναχώρια από μόνη της είναι διαχειρίσιμο συναίσθημα. Αλλά η λύπη μαζί με την ενοχή και τον φόβο, δημιουργούν έναν ανυπόφορο συνδυασμό.

Δίνουμε χώρο και χρόνο σε κάθε συναίσθημα, είναι όλα αξιοποιήσιμα. Ξέρουμε πότε είμαστε στεναχωρημένοι και πότε είμαστε χαρούμενοι: όταν έχουμε συναίσθηση των συναισθημάτων μας. Πότε είμαστε χαρούμενοι;

–          Όταν αποφεύγουμε να γινόμαστε θύματα των καταστάσεων.

–          Όταν είμαστε ήρεμοι και μπορούμε να σκεφτούμε ψύχραιμα χωρίς να φορτωνόμαστε με  ευθύνη για όλα τα προβλήματα όλου του κόσμου.

–          Όταν δείχνουμε ευγνωμοσύνη στον εαυτό μας  για ό,τι έχουμε καταφέρει.

–          Όταν νιώθουμε ισορροπημένοι και δεν σκέφτομαστε τα λάθη του παρελθόντος γιατί δεν έχουμε ανάγκη τίποτα πια από τότε.

–           Όταν νιώθουμε ελευθερία και σταματάμε να δίνουμε βήμα στις φωνές που μας ενοχοποιούν και μας λένε ότι δεν τα κάνουμε καλά, ότι πληγώνουμε τους ανθρώπους δίπλα μας και ότι οι άλλοι θέλουν να μας εγκαταλείψουν.

Είμαστε χαρούμενοι όταν σταματάμε να επιτρέπουμε στον φόβο να μας οδηγήσει στο μονοπάτι του «δεν μπορώ». Όταν αποφασίσουμε ότι θέλουμε εμείς να ορίσουμε τη ζωή μας.

Πηγή : Η έλξη της αρνητικής σκέψης