Σκέψεις ως γεγονότα

Οι περισσότεροι άνθρωποι δέχονται τις σκέψεις τους ως γεγονότα. Θεωρούν ότι αυτό που πέρασε από το νου τους αναπαριστά αυτό που συμβαίνει στο περιβάλλον τους ανά πάσα στιγμή και άρα καθορίζει την πραγματικότητα. Αδυνατούν να διανοηθούν το ενδεχόμενο να μην…

Υπεργενίκευση και άγχος

Πρόκειται για ένα είδος αυθαίρετου συμπεράσματος στο πλαίσιο άγνοιας, αγνόησης στοιχείων, υπερβολικής πίστης στην αξιοπιστία της κρίσης μας. Συμβαίνει σε όλους ενίοτε, σε μεγάλο βαθμό όμως στους πολύ αγχώδεις ανθρώπους. Στο πλαισιο της γνωσιακής ψυχοθεραπείας το λάθος της υπεργενίκευσης εντοπίζεται και καταβάλλεται προσπάθεια να περιοριστεί.

Ζητούνται εξηγήσεις για το ΝΑΙ ή ΟΧΙ

Προσπαθώντας να εκτιμήσω την κατάσταση με ψύχραιμο μάτι, αντιλαμβάνομαι ότι γίνεται ολοένα και δυσκολότερο. Υπάρχει το ατυχές γεγονός ότι υπάρχουν 2 αντίθετες γραμμές ενημέρωσης για την τωρινή οικονομική κατάσταση της χώρας, οι οποίες βομβαρδίζουν ασταμάτητα όχι μόνο εμένα αλλά και…

Αυτοεκπληρούμενη προφητεία (Self-fulfilling prophecy)

Ορισμός κατά τον κοινωνιολόγο Robert K. Merton στον οποίο αποδίδεται η πρώτη διαμόρφωση της έννοιας αυτής : «Η αυτοεκπληρούμενη προφητεία (Self-Fulfilling Prophecy) είναι μια ευθύς εξαρχής εσφαλμένη εκτίμηση μιας κατάστασης, που όμως προκαλεί συμπεριφορές που καθιστούν την εκτίμηση αυτή πραγματικότητα.…

Στερεότυπα & γνωσιακές διαστρεβλώσεις Μέρος 1ο : Στερεότυπα φύλου

Γνωσιακές διαστρεβλώσεις κυκλοφορούν «ανενόχλητες» γύρω μας. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα τι σημαίνει ο όρος αυτός. Με πολύ απλά λόγια σημαίνει ότι έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε με κάποια συγκεκριμένα πρότυπα σκέψης, τα οποία ενώ τα υιοθετούμε συνήθως ασυνείδητα και τα θεωρούμε…

Επίδραση ψυχοπιεστικών γεγονότων στο άγχος και στην κατάθλιψη

Μεγάλου μεγέθους (32000 συμμετέχοντες) μελέτη του πανεπιστημίου του Λιβερπουλ (κλικ για ανακατεύθυνση στην αντίστοιχη ιστοσελίδα) αναδεικνύει ένα ήδη γνωστό στον πολύ κόσμο γεγονός και ένα όχι και τόσο γνωστό ακόμα: Η επίδραση ψυχοπιεστικών γεγονότων στη ζωή του ατόμου είναι η…

Λογοτεχνία & γνωστικές λειτουργίες

Με τον όρο γνωστικές λειτουργίες αναφερόμαστε σε ατομικές δεξιότητες που συμβάλλουν στην επαφή μας με το περιβάλλον και άλλους ανθρώπους και στην ανταπόκριση σε βασικό επίπεδο στις ανάγκες της καθημερινότητας. Οι γνωστικές λειτουργίες φέρονται εις πέρας από την αλληλεπίδραση διαφόρων…

Γνωσιακές Διαστρεβλώσεις & ΜΜΕ

Είναι γνωστό ότι τα ΜΜΕ σήμερα διαθέτουν μεγάλη επιρροή. Ο χαρακτηρισμός τους ως 4η εξουσία άλλωστε απορρέει από αυτό το γεγονός. Η δύναμή τους προκύπτει από την εισχώρηση, κυρίως των ηλεκτρονικών ΜΜΕ εν έτοι 2013, στη συντριπτική πλειοψηφία των σπιτιών…

Παγίδες για το πορτοφόλι σας ή αλλιώς Γνωσιακές Προδιαθέσεις & Οικονομική Συμπεριφορά (Μέρος V)

Η συνέχεια του μεγάλου «οδοιπορικού» ενημέρωσης σχετικά με τις ανθρώπινες γνωσιακές προδιαθέσεις και προκαταλήψεις μας φέρνει αισίως στο 5ο μέρος του. Υπάρχουν κάποιες προδιαθέσεις που παρά την ευρεία εφαρμογή τους στην ανθρώπινη νόηση και συμπεριφορά, σχετίζονται και πιο συγκεκριμένα με…

Γνωσιακές Προδιαθέσεις (Μέρος IV)

Η λήψη αποφάσεων είναι γνωσιακή διεργασία που μπορεί να συμβαίνει αμέτρητες φορές μέσα σε ένα τυπικό 24ωρο της ζωής μας. Από το τι ρούχα θα φορέσουμε το πρωί μέχρι το ποιες ενέργειες θα κάνουμε ώστε να είμαστε αποτελεσματικοί στην εργασία…

Γνωσιακές Παρακάμψεις/Προδιαθέσεις (Μέρος ΙΙΙ)

Κοινωνικού τύπου γνωσιακές προκαταλήψεις (Social Biases) Μια απόπειρα ορισμού τους θα μπορούσε να είναι:Προκατειλλημένες στάσεις,πεποιθήσεις απέναντι σε συγκεκριμένες κοινωνικές,πολιτιστικές,πολιτικές ομάδες,θρησκείες,φυλές,φύλα συμπεριλαμβανομένου και τη συνειδητή ή ασυνείδητη έκφραση αυτών στον προφορικό και γραπτό λόγο.Και μόνο μια απλή αντιπαραβολή του ορισμού αυτού…

Γνωσιακές Προδιαθέσεις/Παρακάμψεις (Cognitive Bias) (Μέρος ΙΙ)

Κοινό χαρακτηριστικό των γνωσιακών διαστρεβλώσεων (βλέπε εδώ) και προκαταλήψεων είναι η μεγάλη και διαχρονική διασπορά τους στην ανθρώπινη σκέψη και συμπεριφορά. Ενδεχομένως σε παλαιότερους χρόνους να διαμορφώθηκαν ως προσαρμοστικοί μηχανισμοί επιβίωσης σε δύσκολες συνθήκες, προστατευτικοί μηχανισμοί από πιθανές αποτυχίες και…

Γνωσιακές Διαστρεβλώσεις (Cognitive Distortions) (Μέρος Ι)

Σε προηγούμενο άρθρο για τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία αναφέρθηκα στην έννοια γνωσιακές παρεκκλίσεις. Στα αγγλικά η έννοια εισάγεται ως cognitive distortions που μεταφράζεται ως γνωσιακές παραμορφώσεις ή αλλοιώσεις. Μια άλλη πιο ελεύθερη μεταφορά του όρου είναι ως «διεργασιακά λάθη».Αν και…