διπολική διαταραχή

Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας 2019

Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας 2019

Γεγονός : Οι ψυχικές διαταραχές σήμερα αντιμετωπίζονται πολύ καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν μέσω της ψυχιατρικής και της ψυχοθεραπείας. Χρόνο με το χρόνο η… Περισσότερα »Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας 2019

Εναισθησία στην ψύχωση

  • από

Αξιοσημείωτη είναι η προσδοκία των συγγενών από τους ειδικούς ψυχιάτρους να «πείσουν τον ασθενή να πάει σε γιατρό, να παραδεχθεί το πρόβλημα και να λάβει θεραπεία». Στις περισσότερες περιπτώσεις και πόσο μάλλον στην οξεία φάση της διαταραχής αυτό είναι ανέφικτο. Η ψυχιατρική δεν έχει ικανοποιητική απάντηση ως τώρα στη διαχείριση της έλλειψης εναισθησίας, ούτε οι ψυχίατροι κάποιο μαγικό ραβδάκι που να πείθει. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ψυχοπιεστικό για όλες τις πλευρές.

Βραχεία Ψυχωτική Διαταραχή

Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τη συγκεκριμένη διάγνωση είναι η σύντομη έναρξη και η μικρή διάρκεια την οποία αδρά προσδιορίζουμε σε λιγότερο από μήνα. Μιλώντας για σύντομη έναρξη εννοούμε την εγκατάσταση κάποιας ψυχωτικής συμπτωματολογίας σε διάστημα περίπου 2 εβδομάδων. Η λειτουργικότητα συνήθως επιδεινώνεται για το διάστημα της διαταραχής.

Θεραπεία σχιζοφρένειας & ψυχωτικών διαταραχών (Αντιμετωπίζεται η ψύχωση του παιδιού μου γιατρέ?)

Θεραπεία σχιζοφρένειας & ψυχωτικών διαταραχών (Αντιμετωπίζεται η ψύχωση του παιδιού μου γιατρέ?)

Ένα πολύ συχνό ερώτημα το οποίο ανακύπτει κυρίως στις πρώτες επαφές με τις ψυχιατρικές υπηρεσίες και όταν έχει ήδη εκδηλωθεί το πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο. Οι… Περισσότερα »Θεραπεία σχιζοφρένειας & ψυχωτικών διαταραχών (Αντιμετωπίζεται η ψύχωση του παιδιού μου γιατρέ?)

Ψυχιατρική & Πολιτική εν έτει 2018 (Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας)

Ψυχιατρική & Πολιτική εν έτει 2018 (Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας)

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2018 σήμερα 10/10/2018 και οι στοχασμοί για το ρόλο της Ψυχιατρικής στο σύγχρονο ηγετικό πολιτικό γίγνεσθαι δε θα μπορούσαν να απουσιάζουν.… Περισσότερα »Ψυχιατρική & Πολιτική εν έτει 2018 (Παγκόσμια Μέρα Ψυχικής Υγείας)

Στρες και κεφαλαλγία

  • από
Στρες και κεφαλαλγία

Το γενικότερο συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το στρες είναι παράγων πυροδότησης μιας κεφαλαλγίας, επιταχύνει την εξέλιξή της σε χρόνιο πρόβλημα, ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αντίστροφη κατάσταση : η κεφαλαλγία προκαλεί στρες ή περισσότερο στρες από το προυπάρχον,δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο.

Περιγράφονται διάφοροι τύποι & μορφές κατάθλιψης :


Μείζων (Μονοπολική) Κατάθλιψη και άλλες καταθλιπτικές διαταραχές

Κατάταξη Μείζονος Κατάθλιψης ανάλογα με τη χρονική παράμετρο

1. Μοναδικό επεισόδιο: όταν υπάρχει μόνο ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο στην ως τώρα πορεία του ασθενούς
2. Υποτροπιάζουσα: δύο ή περισσότερα μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια
3. Χρόνια : η διάρκεια της κατάθλιψης χωρίς να έχει επέλθει ύφεση είναι τουλάχιστον 2 χρόνια
4. Εποχιακή κατάθλιψη: υποτροπιάζουσα μείζονα κατάθλιψη, με τα επεισόδια να σχετίζονται με τις αλλαγές των εποχών με συχνότερη την εμφάνιση το φθινόπωρο και την αρχή του χειμώνα
5. Επιλόχεια : σοβαρή κατάθλιψη που επέρχεται μικρό διάστημα μετά τον τοκετό
6. Διπλή Κατάθλιψη : Ονομάζεται η κατάθλιψη που εμφανίζεται σε ασθενή που ήδη έπασχε από δυσθυμία

Κατάταξη ανάλογα με την ένταση και την ποιότητα των συμπτωμάτων

1. Μελαγχολική Κατάθλιψη : πρόκειται για ιδιαίτερα βαριά μορφή κατάθλιψης
2. Ψυχωτική Κατάθλιψη : όταν στην κλινική εικόνα συνυπάρχουν ψυχωτικά συμπτώματα όπως για παράδειγμα ακουστικές ψευδαισθήσεις ή παραλήρημα αυτομομφής
3. Άτυπη Κατάθλιψη : άτυπα χαρακτηριστικά θεωρούνται η υπερφαγία, η υπερυπνία, η υπερευαισθησία στην κριτική και η υποχώρηση του καταθλιπτικού συναισθήματος όταν συμβαίνουν ευχάριστα γεγονότα στη ζωή του ασθενούς
4. Κατατονική κατάθλιψη : επίσης πολύ βαριά μορφή, αλλά όχι και συχνή, ο ασθενης δεν αντιδρά σε εξωτερικά ερεθίσματα!

Ανάλογα με το αίτιο

Κλινική κατάθλιψη : Η κλινική μορφή είναι η κατεξοχήν ψυχική διαταραχή με την υψηλότερη βιολογική και κληρονομική συμμετοχή και συνήθως τις βαρύτερες και πιο επίμονες ψυχοπαθολογικές εκδηλώσεις.

Αντιδραστική κατάθλιψη : Oνομάζεται έτσι γιατί επέρχεται, όχι οπωσδήποτε αμέσως, ως «αντίδραση» του ψυχισμού σε κάποιο εξωτερικό αίτιο.

Άλλες Καταθλιπτικές Διαταραχές

1. Δυσθυμία : Καταθλιπτικά συμπτώματα μικρής ως μέτριας έντασης αλλά μεγάλης διάρκειας χωρίς ύφεση για τουλάχιστον δύο χρόνια


2. Ελάσσων κατάθλιψη : Καταθλιπτικά συμπτώματα μικρής έντασης και μικρής διάρκειας για τουλάχιστον 2 εβδομάδες


3. Βραχεία διαλείπουσα κατάθλιψη : Καταθλιπτικά συμπτώματα όπως της μείζονος κατάθλιψης αλλά με μικρή διάρκεια 2 εβδομάδων το μέγιστο


4. Προεμμηνορρυσιακή δυσφορική διαταραχή : Καταθλιπτικά συμπτώματα μικρής έντασης σε γυναίκες με έναρξη λίγες μέρες πριν την έμμηνο ρύση εώς λίγες μέρες μετά


5. Διαταραχή Προσαρμογής με κατάθλιψη : Καταθλιπτικά συμπτώματα ποικίλλης έντασης και διάρκειας όχι πάνω από 2 μήνες που οφείλονται σε εξωγενή ψυχοπιεστικό παράγοντα


6. Καταθλιπτική Ψευδοάνοια : Σύνδρομο που μεταξύ των καταθλιπτικών συμπτώμάτων υπερτερεί η διαταραχή των γνωστικών λειτουργιών όπως η μνήμη, η προσοχή, η συγκέντρωση και προσομοιάζει με άνοια


7. Αγχώδης κατάθλιψη : Έντονη η παρουσία του άγχους μεταξύ των συμπτωμάτων της κατάθλιψης


8. Δευτεροπαθής κατάθλιψη :
• Διάφορες σωματικές νόσοι προκαλούν τις νευροδιαβιβαστικές διαταραχές της κατάθλιψης στον εγκέφαλο π.χ. νεοπλάσματα, σκλήρυνση κατά πλάκας, επιληψία, θυρεοειδοπάθειες, έμφραγμα μυοκαρδίου και πληθώρα άλλων
• Η χρήση διάφορων φαρμάκων προκαλεί τις νευροδιαβιβαστικές διαταραχές της κατάθλιψης στον εγκέφαλο π.χ. κορτιζόνη, κάποια καρδιολογικά, νευρολογικά, χημειοθεραπευτικά και πολλά άλλα φάρμακα
• Η χρήση αλκοόλ ή απαγορευμένων ψυχοτρόπων ουσιών προκαλεί τις νευροδιαβιβαστικές διαταραχές της κατάθλιψης στον εγκέφαλο

Τέλος καταθλιπτικά συμπτώματα αποτελούν συχνά μέρος άλλων ψυχιατρικών διαταραχών (αναφέρονται ενδεικτικά οι σπουδαιότερες) :

Διπολική Διαταραχή Ι & ΙΙ : Περιλαμβάνει οπωσδήποτε μανιακά ή υπομανιακά επεισόδια και κατά το πλείστον εναλλαγή τους με μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια (διπολική κατάθλιψη)
Σχιζοφρένεια : Καταθλιπτικά συμπτώματα που εμφανίζονται σε περιόδους ύφεσης των συμπτωμάτων της σχιζοφρένειας (μεταψυχωτική κατάθλιψη)
Κυκλοθυμική Διαταραχή : Καταθλιπτικά συμπτώματα μικρής ως μέτριας έντασης σε εναλλαγή με υπομανιακά επεισόδια για τουλάχιστον 2 χρόνια

Παρατηρούμε ότι υπάρχουν αρκετές μορφές κατάθλιψης. Έστω και με μικρή υπόνοια συμπτωμάτων κατάθλιψης, είναι επιβεβλημένη η παραπομπή για εξέταση από ειδικό ψυχίατρο. Επιπλέον υπάρχουν τύποι κατάθλιψης χωρίς ακριβώς την τυπική εικόνα, αλλά με λίγο πιο ιδιότυπες μορφές που διαφεύγουν της προσοχής ή γνώσης ενός μη ειδικού. Παραδείγματα είναι η κατάθλιψη των ηλικιωμένων , η αγχώδης κατάθλιψη με πολλά σωματικά συμπτώματα, η δευτεροπαθής κατάθλιψη και άλλες. Η υποδιάγνωση τέτοιων περιπτώσεων οδηγεί σε αχρείαστη ταλαιπωρία οικονομική και ψυχική επιβάρυνση τόσο των ασθενών όσο και των συγγενών τους. Επιπλέον να σημειώσουμε ότι αρκετά συχνά η κατάθλιψη δεν έχει εξωτερικά σημάδια, δε φαίνεται.

Η καθυστέρηση ή η άρνηση αναζήτησης βοήθεια από ψυχίατρο αναμένεται να έχει σοβαρές συνέπειες για τον ψυχισμό και τη λειτουργικότητα του ασθενή, ως και για τη ζωή του την ίδια. Η κατάθλιψη αποτελεί τον πρώτο παράγοντα κινδύνου για αυτοκτονία. Τέλος οι περισσότερες μορφές κατάθλιψης παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στα χρόνια της κρίσης, ειδικά σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα που έχουν πληγεί σε μεγάλο βαθμό από την ανεργία. Για όλους αυτούς τους λόγους η θεραπεία της κατάθλιψης πρέπει να δρομολογείται τάχιστα.

μορφές κατάθλιψης

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

Η διπολική διαταραχή ανήκει στις συναισθηματικές διαταραχές και μαζί με την κατάθλιψη αποτελούν τις δύο κυριότερες και συχνότερες διαγνώσεις της κατηγορίας που όπως δηλώνει και η ονομασία της προεξάρχει η δυσλειτουργία του συναισθήματος.

Η διπολική διαταραχή συναντάται σε ποσοστό ~1% του πληθυσμού και εκδηλώνεται με φάσεις κατά τη διάρκεια της ζωής του ασθενούς. Στο ~90% των περιπτώσεων οι φάσεις αυτές είναι δύο τύπων ή δύο πόλων ακριβέστερα, εξού και ο όρος διπολική. Ο ένας πόλος αφορά την καταθλιπτική φάση και ο άλλος μια διεγερμένη, υπερβολικά ευφορική ή δυσφορική φάση. Σε ένα 10% περίπου σημειώνονται μόνο φάσεις του δεύτερου τύπου, οι φάσεις της μανίας ή τα μανιακά επεισόδια. Οι εκδηλώσεις της καταθλιπτικής φάσης της διπολικής διαταραχής (διπολική κατάθλιψη) είναι  αντίστοιχες της μείζονος κατάθλιψης ως εξής :

  1. Καταθλιπτικό συναίσθημα
  2. Απώλεια βιώματος ευχαρίστησης από δραστηριότητες
  3. Δυσκολία συγκέντρωσης σε δραστηριότητες
  4. Συχνή αίσθηση κόπωσης & μειωμένη ενεργητικότητα
  5. Ψυχοκινητική επιβράδυνση ή σπανιότερα διέγερση
  6. Αίσθηση υπερβολικής απελπισίας, απογοήτευσης, αναξιότητας, ενοχών
  7. Ιδέες αυτοκτονίας
  8. Μείωση ή σπανιότερα αύξηση όρεξης/πρόσληψης τροφής
  9. Μείωση ή σπανιότερα αύξηση διάρκειας και ποιότητας ύπνου

Τα συμπτώματα διπολικής διαταραχής στη μανιακή φάση (μανιακό επεισόδιο) είναι τα παρακάτω :

  1. Ευφορικό ή δυσφορικό συναίσθημα
  2. Μείωση ανάγκης για ύπνο
  3. Λογόρροια
  4. Ιδεοφυγή (ταχύτατη εναλλαγή θέματος της ομιλίας)
  5. Παραληρητικές ιδέες μεγαλείου/υπερβολική αυτοεκτίμηση
  6. Ψυχοκινητική ανησυχία/διέγερση/αύξηση στοχοκατευθυνόμενης δραστηριότητας
  7. Διάσπαση προσοχής
  8. Άρση αναστολών, απερίσκεπτη/επικίνδυνη συμπεριφορά, υπερβολικές χρηματικές σπατάλες

Και στις δύο φάσεις της διπολικής διαταραχής η ατομική λειτουργικότητα στην οικογένεια, στην εργασία, στην κοινωνική συναναστροφή παραβλάπτεται σημαντικά , ενώ αρκετά συχνά είναι απαραίτητη η νοσηλεία. Ψυχωτική συμπτωματολογία με πολυθεματικές παραληρητικές ιδέες, π.χ. μεγαλομανιακό παραλήρημα και διαταραχές αντίληψης (ψευδαισθήσεις/παραισθήσεις) συνυπάρχει σε έναν αριθμό ασθενών και δυσχεραίνει την πρόγνωση της διαταραχής. Σε ένα μικρό ποσοστό βαρύτερων περιπτώσεων η εναλλαγή των φάσεων συμβαίνει ταχύτατα και απότομα σε χρονικά διαστήματα ημερών. Ο κίνδυνος αυτοκτονίας είναι ιδιαίτερα αυξημένος, κυρίως στις καταθλιπτικές φάσεις της νόσου. Επίσης η παράλληλη χρήση/κατάχρηση αλκοόλ ή/και άλλων ουσιών είναι αρκετά συνηθισμένη και μπορεί να περιπλέξει την κλινική εικόνα και τη θεραπεία.

Η διπολική διαταραχή έχει ευνοϊκότερη πρόγνωση από τη σχιζοφρένεια. Πολύ σημαντική παράμετρος της θεραπείας είναι να υπάρξει πλήρης ύφεση είτε του καταθλιπτικού (βλέπε θεραπεία κατάθλιψης) είτε του μανιακού επεισοδίου, διότι η μερική ύφεση αποτελεί παράγοντα κινδύνου για υποτροπή. Η θεραπεία της διαταραχής περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή κατά κύριο λόγο με σταθεροποιητικές της διάθεσης , αλλά και αντιψυχωτικά και αντικαταθλιπτικά αναλόγως τον πόλο που επικρατεί και τα συνοδά συμπτώματα (βλέπε εδώ και εδώ).

Σε ένα μικρό ποσοστό βαρύτερων και ανθεκτικών περιστατικών ή σε περιπτώσεις όπου αντεδείκνυται η φαρμακευτική αγωγή ένδειξη στη θεραπεία της διπολικής διαταραχής έχει το r-TMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Συντονισμός) και η ηλεκτροσπασμοθεραπεία (ECT). Η ψυχοθεραπεία ιδίως σε φάσεις κατάθλιψης έχει σημαντικό και υποτιμημένο ρόλο. Τέλος οι ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις και η ψυχοεκπαίδευση σε οικογενειακό επίπεδο μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση των περιόδων της ύφεσης για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Όταν συμβαίνει μανιακό επεισόδιο αναφερόμαστε σε διπολική διαταραχή τύπου Ι. Όταν το επεισόδιο του ανεβασμένου συναισθήματος είναι ελαφρύτερο σε ένταση,ποιότητα και διάρκεια (υπομανιακό επεισόδιο) αναφερόμαστε σε διπολική διαταραχή τύπου ΙΙ. Τέλος, η διαγνωστική οντότητα της διπολικής διαταραχής τύπου ΙΙΙ χρησιμοποιείται κυρίως από τους ειδικούς της ψυχικής υγείας όταν εμφανίζεται μανιακό επεισόδιο μετά από υπερβολική/παρατεταμένη/ανεξέλεγκτη χρήση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων ως αποτέλεσμα ανεπαρκούς συμμόρφωσης στις θεραπευτικές οδηγίες ή ελλιπούς παρακολούθησης από το θεράποντα ψυχίατρο.

διπολική διαταραχή

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

Τελικά θεραπεύονται οι ψυχικές διαταραχές?

  • από
Τελικά θεραπεύονται οι ψυχικές διαταραχές?

Εισαγωγή Ένα από τα μείζονα ζητήματα στην ψυχιατρική είναι η αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων θεραπευτικών μεθόδων. Είναι διάχυτη και διαχρονική η εντύπωση που διατηρεί η πλειοψηφία… Περισσότερα »Τελικά θεραπεύονται οι ψυχικές διαταραχές?

Χρόνια νόσος & Ψυχική επιβάρυνση. Υπάρχει δυνατότητα πρόληψης?

Δεν είναι καθόλου λίγες οι οικογένειες ανάμεσά μας που κάποιο ή κάποια μέλη τους πάσχουν από σοβαρό χρόνιο νόσημα. Ένα χρόνιο νόσημα μπορεί να αφορά… Περισσότερα »Χρόνια νόσος & Ψυχική επιβάρυνση. Υπάρχει δυνατότητα πρόληψης?

Κοινοί γενετικοί τόποι σε 5 διαφορετικές ψυχικές διαταραχές

  • από

Μεγάλης έκτασης έρευνα με τη συμμετοχή 61000 ψυχικά ασθενών και υγιών ανθρώπων σε 19 χώρες ανέδειξε το συμπέρασμα οτι αλλαγές σε 4 τουλάχιστον διαφορετικούς γενετικούς… Περισσότερα »Κοινοί γενετικοί τόποι σε 5 διαφορετικές ψυχικές διαταραχές

Διαταραχή ύπνου & γονιδιακές μεταβολές

  • από

Η παρακάτω έρευνα αποτελεί άλλη μια σημαντική εξέλιξη στον τομέα της επίδρασης μιας περιβαλλοντικής συνιστώσας όπως η ποσότητα του ύπνου στη γονιδιακή έκφραση, η οποία… Περισσότερα »Διαταραχή ύπνου & γονιδιακές μεταβολές

Ψυχικές διαταραχές & Κληρονομικότητα

  • από
Ψυχικές διαταραχές & Κληρονομικότητα

Συγκριτικά με το παρελθόν, οι γνώσεις μας σε σχέση με τη βιολογική συνιστώσα των ψυχιατρικών διαταραχών έχουν αυξηθεί. Η θεώρηση των περισσότερων εξ αυτών μέσα από το γενικό πρίσμα των Νευροεπιστημών έχει συμβάλλει ιδιαίτερα σε αυτό. Με τον όρο Νευροεπιστήμες εννοούμε το σύνολο των επιστημών εκείνων που ασχολούνται με τη μελέτη του ΚΝΣ (κεντρικού νευρικού συστήματος) και ιδίως του εγκεφάλου. Κάποιες από αυτές είναι η μοριακή βιολογία,η μοριακή γενετική,η επιγενετική, η γνωσιακή και συμπεριφορική νευροβιολογία,η νευροανατομία, η νευροψυχολογία και άλλες. Στο πλαίσιο αυτό η αλματώδης εξέλιξη της μοριακής γενετικής έχει συμβάλλει τα μέγιστα στη διερεύνηση της κληρονομικότητας διάφορων ψυχιατρικών διαταραχών.