ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή & Κορωνοϊός

  • από
υπάρχει μια διακριτή γραμμή που διαχωρίζει την έννοια της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής από την πιο «ψυχαναγκαστική» ευλάβεια που τηρούμε ως ανθρωπότητα πλέον συνολικά κάποιους κανόνες απολύμανσης για λόγους επιβίωσης. Οι κανόνες αυτοί είναι συγκεκριμένοι και σαφείς, αλλά ενίοτε όχι 100% επαρκείς και δε χρειάζεται να ξεπερνιούνται χάριν κάποιας τελειοθηρικής αντίληψης περί απόλυτης προστασίας.

Υπάρχει μια διακριτή γραμμή που διαχωρίζει την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή από την πιο «ψυχαναγκαστική» ευλάβεια που τηρούμε ως ανθρωπότητα πλέον συνολικά κάποιους κανόνες απολύμανσης για λόγους επιβίωσης. Οι κανόνες αυτοί είναι συγκεκριμένοι και σαφείς, αλλά ενίοτε όχι 100% επαρκείς και δε χρειάζεται να ξεπερνιούνται χάριν κάποιας τελειοθηρικής αντίληψης περί απόλυτης προστασίας.

Πανδημία κορωνοϊού – ψυχική υγεία

Πανδημία κορωνοϊού - ψυχική υγεία

Κορωνοϊός – ψυχική υγεία. Η πανδημία του κορωνοϊού επηρεάζει άμεσα την ψυχική υγεία ενεργοποιώντας αντανακλαστικά φόβου και αυτοπροστασίας στο σύνολο των ανθρώπων.

rTMS room

rTMS

Τις τελευταίες δεκαετίες η εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης και η εξέλιξη της τεχνολογίας έχουν υπάρξει στενοί συνοδοιπόροι, επιτρέποντας την ελπίδα σε εκατομμύρια ασθενείς για τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής τους. Η ψυχιατρική δε θα μπορούσε παρά να αποτελεί μέρος αυτής της συμπόρευσης.

Παραδοσιακά στην ψυχιατρική επιστρατεύονται δύο βασικοί πόλοι στη θεραπεία των ψυχικών διαταραχών, η φαρμακευτική και η ψυχοθεραπεία. Υπάρχει ακόμη ένας πόλος, λιγότερο γνωστός, οι βιολογικές θεραπείες χωρίς φάρμακα, η πιο υποσχόμενη από τις οποίες είναι ο Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός (repetitive Transcranial Magnetic Stimulation ή rTMS). Πρόκειται για καινοτόμο μέθοδο, που εφαρμόζεται σε μεγάλα κέντρα του εξωτερικού τα τελευταία 30 χρόνια περίπου με αξιοσημείωτα αποτελέσματα και πάνω στην οποία υπάρχει εκτενέστατο και ελπιδοφόρο πεδίο έρευνας.

Το rTMS βασίζεται σε μια φυσική αρχή (Faraday 1831) βάσει της οποίας ένα ταχέως εναλλασσόμενο μαγνητικό πεδίο παράγει ηλεκτρικό ρεύμα. Το βιολογικό δεδομένο που επίσης μας ενδιαφέρει είναι οτι κάθε νευρικό κύτταρο φέρει ηλεκτρικό φορτίο στην κυτταρική του μεμβράνη. Η ιδέα είναι ότι εφαρμόζοντας ένα μαγνητικό πεδίο μικρής κλίμακας εξωτερικά του εγκεφάλου, θα επηρεάσουμε τα ηλεκτρικά φορτία των νευρικών κυττάρων, τροποποιώντας έτσι τη δραστηριότητά τους προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Στην ψυχιατρική η κατεύθυνση αυτή δεν είναι άλλη από την ύφεση των συμπτωμάτων. Και φαίνεται ότι αυτό επιτυγχάνεται σε πολύ καλό βαθμό, τοπικά και στοχευμένα σε συγκεκριμένα σημεία του εγκεφάλου, τα οποία γνωρίζουμε ότι αποτελούν κλειδιά σε διαταραχές, όπως ο προμετωπιαίος λοβός.

Ο Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός (rTMS) είναι λοιπόν μια νέα τεχνική που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας νέος «τρίτος» τρόπος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων μέσω εντοπισμένης μαγνητικής διέγερσης σε σύγκριση με τις προσεγγίσεις φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας. Κάποιες από τις διαταραχές στις οποίες έχει εφαρμογή είναι

  • Κατάθλιψη
  • Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή
  • Γενικευμένη Αγχώδης Δ/χή
  • Δ/χή Μετατραυματικού Στρες
  • Διαταραχή Πανικού
  • Σχιζοφρένεια (Αρνητικά Συμπτώματα & Ακουστικές Ψευδαισθήσεις)
  • Ινομυαλγία
  • Εξαρτήσεις
  • Άνοιες & Πάρκινσον

Επίσης, το rTMS λόγω και του ιδιαιτέρως ευνοϊκού προφίλ παρενεργειών, θα μπορούσε να αξιολογηθεί ως επιλογή σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει φαρμακευτική αγωγή και δεν μπορούν να ανεχθούν φαρμακολογική θεραπεία ή έχουν περιορισμένα οφέλη από τις προσεγγίσεις της ψυχοθεραπείας. Επιπλέον μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως κύρια, είτε συνδυαστικά ως θεραπεία ενίσχυσης των υπόλοιπων προσεγγίσεων.

Το βασικό πλεονέκτημα της θεραπείας rTMS είναι η ασφάλεια. Δεν ενέχει κάποια από τις παρενέργειες των φαρμακευτικών θεραπειών πέραν μιας ήπιας συνήθως εύκολα αναστρέψιμης κεφαλαλγίας.

Πρόκειται για μη παρεμβατική θεραπεία χωρίς φάρμακα που βάσει των μέχρι τώρα στοιχείων από τη διεθνή έρευνα μπορεί να αποτελέσει λύση για πολλούς ασθενείς με συμπτώματα κατάθλιψης και άλλων διαταραχών που υποφέρουν μην έχοντας λάβει ικανοποιητικά αποτελέσματα από προηγούμενες παρεμβάσεις είτε με αντικαταθλιπτικά φάρμακα, είτε με ψυχοθεραπεία.

Πιο ενδελεχή ενημέρωση για τον Επαναληπτικό Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισμό θα βρείτε στους ακόλουθους συνδέσμους.

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

rTMS Θεραπεία - Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

rTMS Θεραπεία – Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή είναι μια χρόνια ψυχική διαταραχή που συμβαίνει περίπου στο 1-3% του πληθυσμού με ποικίλο βαθμό βαρύτητας. Οι μέχρι τώρα διαθέσιμες θεραπείες είναι η φαρμακευτική και η ψυχοθεραπεία, οι οποίες προσφέρουν σημαντικά αποτελέσματα, μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό. Παρ’ ολ’ αυτά περίπου ένα 60% των ασθενών αναμένεται να βιώσει υποτροπή στη συμπτωματολογία (ιδεοληψίες και ψυχαναγκασμοί), ενώ συνολικά ένα 40-60% θα σημειώσει μερική ανταπόκριση στη θεραπεία για διάφορους λόγους.

Επομένως φαίνεται ότι υπάρχει αξιοσημείωτο διάστημα να καλύψουμε με νέους αποτελεσματικότερους τρόπους θεραπείας για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η εφαρμογή του Διακρανιακού Μαγνητικού Ερεθισμού (TMS) στοχεύει ακριβώς σε αυτό. Τα μέχρι τώρα στοιχεία των ερευνών δείχνουν ότι η θεραπεία rTMS μπορεί να αποτελέσει λύση για πολλούς ασθενείς που υποφέρουν μην έχοντας λάβει ικανοποιητικά αποτελέσματα από προηγούμενες παρεμβάσεις είτε με φάρμακα, είτε με ψυχοθεραπεία. Πρέπει να πούμε ότι υπάρχει εκτενές και ελπιδοφόρο σχετικό πεδίο έρευνας ώστε να βελτιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα της μεθόδου στο παρόν και στο μέλλον.

Ο επαναληπτικός διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (rTMS) είναι νέα ασφαλής τεχνική και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας νέος «τρίτος» τρόπος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων μέσω εντοπισμένης μαγνητικής διέγερσης σε σύγκριση με τις προσεγγίσεις φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας. Επίσης, το rTMS λόγω και του ιδιαιτέρως ευνοϊκού προφίλ παρενεργειών, θα μπορούσε να αξιολογηθεί ως επιλογή σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει φαρμακευτική αγωγή και δεν μπορούν να ανεχθούν φαρμακολογική θεραπεία ή έχουν περιορισμένα οφέλη από τις προσεγγίσεις της ψυχοθεραπείας. Επιπλέον μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είτε ως κύρια, είτε συνδυαστικά ως θεραπεία ενίσχυσης των υπόλοιπων προσεγγίσεων.

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι μια σύνθετη ψυχική διαταραχή με τρεις βασικές εκδηλώσεις, οι οποίες εμφανίζονται συνήθως για μεγάλο χρονικό διάστημα αποσπώντας πολύ χρόνο από την καθημερινότητα του ασθενή και διαταράσσοντας τη λειτουργικότητά του.

  • Ιδεοληψίες
  • Ψυχαναγκασμοί
  • Πολύ έντονο άγχος

Ορισμοί Ιδεοληψίας & Ψυχαναγκασμού : Ιδεοληψία είναι μια επαναλαμβανόμενη επίμονη σκέψη, εικόνα ή παρόρμηση που βιώνεται ως ανεπιθύμητη, απαράδεκτη εισβολή στο νου του ασθενή. Ο ασθενής αναγνωρίζει συνήθως ότι πρόκειται για υπερβολικό παράγωγο του μυαλού του*. Το αποτέλεσμα της ιδεοληψίας είναι έντονο άγχος και δυσφορία καθώς και υιοθέτηση αντισταθμιστικών νοερών πράξεων και συμπεριφορών. Αυτές ονομάζονται ψυχαναγκασμοί και έχουν το στόχο να εμποδίσουν την εμφάνιση των ιδεοληψιών. Προσωρινά αυτό γίνεται εφικτό, όμως το θέμα είναι ότι οι ιδεοληψίες επαναλαμβάνονται με αποτέλεσμα ένα συνεχή φαύλο κύκλο ιδεοληψίών και ψυχαναγκασμών.

*Στις περιπτώσεις που δε συμβαίνει αυτό έχουμε την ιδιαίτερη και βαρύτερη διαγνωστική οντότητα της ιδεοψυχαναγκαστικής ψύχωσης

Πρέπει να τονιστεί ότι ιδεοληψίες  μπορεί να εμφανίζονται στην πλειοψηφία των ανθρώπων και οι οποίες κατά το πλείστον περνάνε απαρατήρητες ή η εκτίμηση της σημασίας τους παραμένει σε φυσιολογικά πλαίσια. Η διαφοροποίηση της νοσηρής ιδεοληψίας έγκειται στη συχνότητα, τη διάρκεια, την ποσότητα, την ένταση και τον τρόπο που αντιμετωπίζονται από τον ασθενή με αντίστοιχα αρνητικά αποτελέσματα στη λειτουργικότητά του.

Πιο συγκεκριμένα, κάποια γνωρίσματα των ιδεοληψιών που τις καθιστούν νοσηρές είναι :

  • Ότι είναι απαράδεκτες, ανεπιθύμητες, επαναλαμβανόμενες, έντονα δυσφορικές, παρεισφρύουσες στη συνείδηση
  • Θεωρούνται σημαντικές από τον ασθενή και απειλητικές κατά πυρηνικών αξιών του εαυτού
  • Προκαλούν ενοχή και ντροπή
  • Οι ασθενείς τείνουν να αντιστέκονται στη νοητική παρείσφρυση, καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια να τις ελέγξουν και να τις εξουδετερώσουν

Στη διαταραχή υφέρπουν βαθύτερα σχήματα τελειοθηρίας, πίεσης για έλεγχο, υπερβολικής ευθύνης, μη ανοχής της αβεβαιότητας, καταστροφοποίησης, μαγικής σκέψης και σύντηξης σκέψης/πράξης. Τα ανωτέρω τροποποιούνται σταδιακά μέσω ψυχοθεραπείας.

Οι συχνότερες ιδεοληψίες όσον αφορά το περιεχόμενό τους είναι οι εξής :

  1. Μόλυνσης
  2. Ελέγχου
  3. Συμμετρίας και ακρίβειας
  4. Ταξινόμησης
  5. Βιαιότητας
  6. Κοινωνικά απαράδεκτης συμπεριφοράς (π.χ. σεξουαλικής φύσεως)
  7. Θρησκείας
  8. Παθολογικής αμφιβολίας
  9. Αποθησαύρισης

Οι συχνότεροι ψυχαναγκασμοί είναι οι εξής

  1. Καθαριότητας
  2. Ελέγχου
  3. Ταξινόμησης
  4. Αποθησαύρισης
  5. Επανάληψης λέξεων ή πράξεων
  6. Μετρήματος

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΔΨ) έχει συχνότητα περίπου 2,5% και παρόμοια αναλογία ανδρών/ γυναικών. Παρουσιάζει συχνή συννοσηρότητα με κατάθλιψη που μπορεί να φτάσει και  >50%, με άλλες αγχώδεις διαταραχές και κατάχρηση αλκοόλ. Η συννοσηρότητα με διάφορες διαταραχές προσωπικότητας είναι επίσης αρκετά υψηλή, όπως η συνύπαρξη με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας (20%). Στις μισές περίπου περιπτώσεις η έναρξη της διαταραχής πυροδοτείται από κάποιο ψυχοπιεστικό γεγονός και συνήθως μέχρι την ηλικία των 25 ετών, ενώ σε λιγότερες περιπτώσεις με πιθανολογούμενη ισχυρότερη γενετική συμμετοχή μπορεί να ξεκινήσει από ηλικία 10-12 ετών. Η νευροβιολογία της διαταραχής αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τις νευροεπιστήμες σήμερα. Εντοπίζεται δυσλειτουργία στη συνδεσιμότητα των περιοχών του μεταιχμιακού συστήματος, των βασικών γαγγλίων και του προμετωπιαίου φλοιού.

Η ΙΔΨ μέχρι πριν λίγα χρόνια εντασσόταν στις αγχώδεις διαταραχές. Πλέον στην τελευταία έκδοση του αμερικανικού ψυχιατρικού διαγνωστικού βιβλίου DSM-V, που δημοσιοποιήθηκε το 2013 κατατάσσεται σε μια ξεχωριστή κατηγορία διαταραχών που έχουν ως κοινό στοιχείο την ύπαρξη ιδεοληψιών ή/και ψυχαναγκασμών. Στην ίδια κατηγορία έχουν ενταχθεί η Σωματοδυσμορφική δ/χή, η Δ/χή Παρασυσσώρευσης, η Τριχοτιλλομανία και άλλες ψυχαναγκαστικές διαταραχές λόγω χρήσης ουσιών, φαρμάκων, σωματικών νόσων.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή διαφέρει διαγνωστικά από την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας. Ενημερωθείτε στη σελίδα που ακολουθεί.

Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Η θεραπεία της ΙΔΨ αποτελεί συχνά πρόκληση καθώς η διαταραχή ενίοτε αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανθεκτική. Γι’ αυτό και η έγκαιρη αναζήτηση θεραπείας από ψυχίατρο ή ψυχολόγο λιγότερο συχνά έχει σημασία για την αποτελεσματικότητα. Θέση στη θεραπεία της έχουν κυρίως τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα SSRIs και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) παρακλάδι της οποίας αποτελεί και η ERP (συμπεριφορική μέθοδος με βασικό στοιχείο τη συστηματική έκθεση). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν να εφαρμοστούν συνθετικές ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι. Συχνά χρειάζεται συνδυασμός φαρμάκων και από άλλες κατηγορίες, ώστε να υπάρξει ικανοποιητικό αποτέλεσμα.

Επίσης σε κάποιες περιπτώσεις επιλογή μπορεί να είναι το rTMS, μία νέα μέθοδος θεραπείας που βασίζεται στην εφαρμογή μαγνητικού πεδίου στον εγκέφαλο. Περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ. Σε ορισμένες πολύ βαριές περιπτώσεις εφαρμόζεται στο εξωτερικό, αλλά και στην Ελλάδα πρόσφατα η μέθοδος του εν τω βάθει εγκεφαλικού ερεθισμού (Deep Brain Stimulation, DBS). Γενικά η ΙΔΨ μπορεί να ποικίλλει σε βαρύτητα από ήπια, μεσαία ως πολύ βαριά, οπότε αναλόγως αξιοποιούμε και τις θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy, CBT) είναι μια μέθοδος ψυχοθεραπείας που εφαρμόζεται με πολύ αξιόλογα αποτελέσματα σε μια ευρεία γκάμα ψυχικών διαταραχών με κυριότερες από πλευράς συχνότητας την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές.

Αρκετές μελέτες δείχνουν μάλιστα ότι προσφέρει μεγαλύτερης διάρκειας ύφεση της κατάθλιψης από την αντίστοιχη φαρμακευτική θεραπεία. Χαρακτηρίζεται από :

  • Βραχεία χρονική διάρκεια (αναλόγως και με το πρόβλημα)
  • Δομημένη διαδικασία
  • Εστίαση στο παρόν
  • Εστίαση σε συγκεκριμένα προβλήματα
  • Θεραπευτική συμμαχία μεταξύ θεραπευτή-ασθενή
  • Συνεργασία θεραπευτή-ασθενή
  • Ενεργή συμμετοχή του ασθενή στη θεραπεία

Η Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία βασίζεται στην εξής θεωρητική αρχή : Ο τρόπος με τον οποίο το άτομο «βλέπει τα πράγματα» είναι ο παράγοντας που επηρεάζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του και όχι τα ίδια τα πράγματα καθ’ αυτά. Βασίζεται στη ρήση του αρχαίου στωικού φιλόσοφου Επίκτητου “Δεν είναι τα πράγματα που ταράζουν τους ανθρώπους αλλά οι δοξασίες των ανθρώπων για τα πράγματα”. Η έννοια «βλέπω τα πράγματα» έχει να κάνει με το πώς αντιλαμβάνομαι γεγονότα, καταστάσεις, σχέσεις, ανθρώπους. Πρόκειται για αναπαράσταση ερεθισμάτων, εξωτερικών από το περιβάλλον ή εσωτερικών από τον ψυχισμό ή το σώμα, που λαμβάνει χώρα στο «νοητικό όργανο» του ατόμου που είναι ο εγκέφαλος. Το νοητικό όργανο έχει συγκεκριμένες ιδιότητες επεξεργασίας των πληροφοριών, οι οποίες είναι :

  • η καταγραφή μέσω των αισθήσεων (όραση, ακοή, όσφρηση, αφή, γεύση),
  • η αναγνώριση μέσω της ανώτερης εγκεφαλικής λειτουργίας της αντίληψης,
  • η αποθήκευση/διατήρηση/ανάκληση μέσω της μάθησης και μνήμης
  • η χρησιμοποίησή τους μέσω της σκέψης

Έτσι λοιπόν κάθε άτομο χρησιμοποιεί τις λειτουργίες αυτές για να αλληλεπιδράσει με διάφορα γεγονότα και καταστάσεις που συμβαίνουν γύρω του. Στη Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία χρησιμοποιείται ο όρος «γνωσία», που υποδηλώνει τις σκέψεις και νοητικές εικόνες του ατόμου με τις οποίες αναπαριστά (μεταφράζει) τον κόσμο. Διαφορετικά άτομα αντιλαμβάνονται την ίδια κατάσταση με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα στο άκουσμα ενός άσχημου νέου κάποιος μπορεί να κλάψει, άλλος να θυμώσει, άλλος να σωπάσει και ούτω καθεξής. Η δίοδος της πληροφορίας μέσα από το νοητικό όργανο θα μεταφραστεί σε σκέψεις, οι οποίες συχνά είναι αυτόματες δηλαδή αυθόρμητες και ασυνείδητες, τις οποίες θα ακολουθήσουν τα συναισθήματα όπως η θλίψη ή ο θυμός και οι συμπεριφορές όπως το κλάμα ή η φυγή.

Η αντίληψη των ερεθισμάτων επηρεάζεται από προϋπάρχουσες πεποιθήσεις που έχει ενσωματώσει το άτομο, θεμελιακούς τρόπους λειτουργίας και ανώτερης πολυπλοκότητας συναισθηματικά και γνωστικά μοτίβα για τον εαυτό του και τις σχέσεις του. Τα τελευταία ονομάζονται σχήματα, ξεκινούν στην παιδική ηλικία και διαμορφώνονται στην πορεία της ζωής.

Το άτομο που μεγαλώνει σε ένα χρονίως ψυχοπιεστικό περιβάλλον ενδέχεται να μάθει να ερμηνεύει τα πράγματα με αρνητικό τρόπο, κάτι που οδηγεί στην ενσωμάτωση αρνητικών πεποιθήσεων και σχημάτων, που χωρίς παρέμβαση το ακολουθούν δια βίου. Οι αρνητικές σκέψεις επαναλαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα αρνητικά συναισθήματα που δημιουργούν παρατείνονται εξίσου, η έντασή τους μπορεί να μεγαλώνει, με συνέπεια αυτό που ονομάζουμε ψυχική διαταραχή. Ενίοτε συμμετέχει και μια βιολογική προδιάθεση στην ανωτέρω διαμόρφωση, χωρίς όμως αυτό να είναι απαραίτητο.

Στις ψυχικές διαταραχές λοιπόν σύμφωνα με τη γνωσιακή θεωρία υφίσταται συστηματική δυσλειτουργική επεξεργασία των πληροφοριών του εξωτερικού και εσωτερικού περιβάλλοντος. Μία ακόμη εκδήλωση αυτής της δυσλειτουργίας είναι ορισμένα επαναλαμβανόμενα μοτίβα στη διεργασία της σκέψης που ονομάζονται «γνωσιακά λάθη» ή γνωσιακές διαστρεβλώσεις. Επιγραμματικά στην εικόνα αναφέρονται οι συνηθέστερες

Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία στοχεύει στη σταδιακή τροποποίηση των παραπάνω διεργασιών και των επαναλαμβανόμενων αρνητικών/απειλητικών σκέψεων που δημιουργούν συναισθήματα άγχους και κατάθλιψης. Αναδεικνύεται η ανορθολογικότητα και δυσλειτουργικότητά τους μέσω ειδικών τεχνικών όπως η «Σωκρατική Μαιευτική», η επαγωγική μέθοδος και άλλες. Ταυτόχρονα αναδεικνύεται η συμβολή της συμπεριφοράς που συντηρεί την όλη προβληματική. Η εξέλιξη της θεραπείας οδηγεί σε αναδόμηση πυρηνικών πεποιθήσεων και δυσλειτουργικών σχημάτων. Εν τέλει κατορθώνοντας να τροποποιήσει τον τρόπο που «βλέπει τα πράγματα», ο θεραπευόμενος απαλλάσσεται από συμπτώματα.

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία έχει διαπιστωμένη αποτελεσματικότητα που έχει καταδειχθεί από έρευνες δεκαετιών σε όλες τις αγχώδεις διαταραχές (διαταραχή πανικού, κοινωνική φοβία, γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, φοβίες), στην κατάθλιψη, στη δ/χή μετατραυματικού στρες, στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, στη ψυχογενή βουλιμία, σωματοδυσμορφική δ/χή, η ινομυαλγία κ.α. Επιπλέον μπορεί να βοηθάει επικουρικά σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή σε περιπτώσεις διπολικής δ/χής και ψύχωσης.

Στην πορεία των ετών παρακλάδια της CBT, που συνθέτουν γνωσιακά στοιχεία με στοιχεία από άλλες σχολές όπως η ψυχοδυναμική, έχουν αναπτυχθεί προς αντιμετώπιση των διαταραχών προσωπικότητας (οριακή) όπως η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία και η Θεραπεία Σχημάτων. Τέλος η Γνωσιακή μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο υποστήριξης ασθενών με χρόνιες νόσους όπως κάποιες μορφές καρκίνου (π.χ. μαστού), οι καρδιαγγειακές και πολλές άλλες που συσχετίζονται με αυξημένα ποσοστά στρες, άγχους και κατάθλιψης.

Είναι κατάλληλη η Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για εσάς?

Στο ιατρείο προσφέρεται ψυχοθεραπεία από τον ψυχίατρο ή από έμπειρους συνεργάτες του εκπαιδευμένους σε διάφορες ψυχοθεραπευτικές σχολές όπως Γνωσιακή Συμπεριφορική, Ψυχοδυναμική, Ψυχαναλυτική, Σχεσιακή, Συμβουλευτική, Ψυχοεκπαίδευση.


Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ιδιώτης Ψυχίατρος & πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής. Είναι πιστοποιημένο μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και παρέχει σύγχρονες υπηρεσίες ψυχιατρικής & συνθετικής ψυχοθεραπείας στο ιατρείο του στην Αθήνα. Εκπαιδευμένος μεταξύ άλλων στην εφαρμογή της καινοτόμου θεραπείας για τις ψυχικές διαταραχές rTMS (Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός).

Ροή της σκέψης & παρεμβολές : Μια άλλη οπτική του φαινομένου των ιδεοληψιών

Ροή της σκέψης & παρεμβολές : Μια άλλη οπτική του φαινομένου των ιδεοληψιών

Ο ανθρώπινος νους είναι ένα πολύπλοκο μωσαϊκό από σκέψεις, εικόνες, συναισθήματα, παρορμήσεις, αισθήσεις. Στο πλαίσιο της (ατέρμονης) προσπάθειας διαλεύκανσης του μηχανισμού εμφάνισης και των αλληλεπιδράσεων των παραπάνω, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι η ροή της ανθρώπινης σκέψης δεν ακολουθεί πάντα ένα λογικό και σκόπιμο μονοπάτι. Στην πραγματικότητα οι ανεπιθύμητες παρεμβολές σε αυτήν είναι συχνές και γίνονται εμπόδιο στην ικανότητά μας για παραγωγική σκέψη και απόδοση.