Το άγχος αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, όταν όμως γίνεται επίμονο, δυσανάλογο ή αρχίζει να περιορίζει σημαντικά την καθημερινότητα μπορεί να αποτελεί εκδήλωση αγχώδους διαταραχής.
Η ψυχιατρική αξιολόγηση έχει στόχο να διευκρινίσει τη φύση των συμπτωμάτων, τη βαρύτητα και τη διάρκειά τους, την επίδρασή τους στην καθημερινή λειτουργικότητα και τους παράγοντες που μπορεί να συμμετέχουν στην εμφάνιση ή τη διατήρησή τους.
Ο Σπύρος Καλημέρης, Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής, διαθέτει πολυετή κλινική εμπειρία στην αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση αγχωδών διαταραχών. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται online ή δια ζώσης στο ιατρείο του στο Σύνταγμα, στην Αθήνα.
Πότε έχει νόημα η ψυχιατρική αξιολόγηση;
Μια ψυχιατρική εκτίμηση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν το άγχος επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, συνοδεύεται από έντονη ανησυχία ή σωματικά συμπτώματα, εμφανίζονται επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού ή όταν ο φόβος και η αποφυγή αρχίζουν να περιορίζουν την εργασία, τις κοινωνικές σχέσεις, τις μετακινήσεις ή άλλες δραστηριότητες.
Ανάλογα με την κλινική εικόνα, μπορεί να διερευνώνται καταστάσεις όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η διαταραχή πανικού, η αγοραφοβία, η διαταραχή κοινωνικού άγχους.
Η αξιολόγηση είναι επίσης χρήσιμη όταν το άγχος συνυπάρχει με καταθλιπτικά συμπτώματα, προβλήματα ύπνου ή άλλες ψυχικές δυσκολίες, καθώς και όταν προηγούμενες παρεμβάσεις δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση;
Η διάγνωση μιας αγχώδους διαταραχής δεν βασίζεται απλώς στο αν κάποιος «αισθάνεται άγχος». Εξετάζονται η μορφή και η πορεία των συμπτωμάτων, οι καταστάσεις στις οποίες εμφανίζονται, οι σκέψεις και οι φόβοι που τα συνοδεύουν, τυχόν συμπεριφορές αποφυγής και ο βαθμός στον οποίο επηρεάζεται η λειτουργικότητα.
Κατά την ψυχιατρική αξιολόγηση διερευνώνται, ανάλογα με την περίπτωση:
- η έναρξη, η διάρκεια και η ένταση των συμπτωμάτων,
- η παρουσία κρίσεων πανικού ή επίμονης ανησυχίας,
- οι καταστάσεις που προκαλούν φόβο ή αποφυγή,
- σωματικά συμπτώματα που συνοδεύουν το άγχος,
- η επίδραση στην εργασία, στις σχέσεις και στην καθημερινή ζωή,
- προηγούμενες ψυχιατρικές διαγνώσεις και θεραπείες,
- ο ύπνος, η χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η φαρμακευτική αγωγή,
- πιθανές συνυπάρχουσες ψυχικές ή σωματικές καταστάσεις.
Όπου κρίνεται χρήσιμο, η κλινική εκτίμηση μπορεί να συμπληρώνεται από τυποποιημένες κλίμακες αξιολόγησης, χωρίς αυτές να υποκαθιστούν την ψυχιατρική εξέταση.
Η εκτίμηση της βαρύτητας, της λειτουργικής επίπτωσης και της συννοσηρότητας αποτελεί επίσης βασικό μέρος των κατευθυντήριων οδηγιών του NICE για τις αγχώδεις διαταραχές.
Διαφορική διάγνωση και συννοσηρότητα
Ιδιαίτερη σημασία έχει να διευκρινιστεί τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από το άγχος.
Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται σε διαφορετικές αγχώδεις διαταραχές, αλλά και στην κατάθλιψη, στη διπολική διαταραχή, σε διαταραχές ύπνου ή σε άλλες ψυχιατρικές καταστάσεις.
Παράλληλα, ταχυκαρδία, τρόμος, δύσπνοια, εφίδρωση, ζάλη ή άλλα σωματικά συμπτώματα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζονται και με οργανικά αίτια, φαρμακευτικές ουσίες ή χρήση διεγερτικών. Για τον λόγο αυτό η αξιολόγηση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην παρουσία ψυχολογικών συμπτωμάτων.
Οι αγχώδεις διαταραχές συχνά συνυπάρχουν και με άλλες ψυχικές διαταραχές, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την επιλογή και την πορεία της θεραπείας.
Από την αξιολόγηση στο θεραπευτικό πλάνο
Μετά την ολοκλήρωση της εκτίμησης συζητούνται τα ευρήματα και, όπου υπάρχει διάγνωση αγχώδους διαταραχής, διαμορφώνεται θεραπευτικό πλάνο ανάλογα με τη συγκεκριμένη διαταραχή, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, το ιστορικό και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, φαρμακευτική θεραπεία ή συνδυασμό τους, καθώς και παρακολούθηση της ανταπόκρισης και προσαρμογή της θεραπείας όπου χρειάζεται.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε τον αναλυτικό οδηγό για τις αγχώδεις διαταραχές και τη ξεχωριστή ενότητα για τη θεραπεία των αγχωδών διαταραχών.
Ραντεβού για αξιολόγηση αγχωδών διαταραχών
Η ψυχιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση πραγματοποιείται από τον Σπύρο Καλημέρη, Ψυχίατρο – Ψυχοθεραπευτή, online ή δια ζώσης στο ιδιωτικό ιατρείο:
Ξενοφώντος 15Α, 2ος όροφος, Σύνταγμα, Αθήνα
Για προγραμματισμό ραντεβού μπορείτε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά ή μέσω email.
