Η διπολική διαταραχή χαρακτηρίζεται από επεισοδιακές μεταβολές της διάθεσης και της ενεργητικότητας, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν επεισόδια μανίας ή υπομανίας και κατάθλιψης. Η διάγνωση δεν βασίζεται σε μια μεμονωμένη μεταβολή της διάθεσης, αλλά στη συνολική πορεία των συμπτωμάτων μέσα στον χρόνο.

Η ψυχιατρική αξιολόγηση έχει στόχο να αποσαφηνίσει τη φύση των επεισοδίων, τη βαρύτητα και τη λειτουργική τους επίπτωση, να διερευνήσει πιθανές άλλες αιτίες και να διαμορφώσει κατάλληλο θεραπευτικό και μακροχρόνιο πλάνο παρακολούθησης.

Ο Σπύρος Καλημέρης, Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής, διαθέτει πολυετή κλινική εμπειρία στην αξιολόγηση και θεραπευτική παρακολούθηση διαταραχών της διάθεσης. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται δια ζώσης στο ιατρείο στο Σύνταγμα, στην Αθήνα, ή online όταν αυτό είναι κλινικά κατάλληλο.

Πότε έχει νόημα η ψυχιατρική αξιολόγηση;

Η αξιολόγηση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχουν περίοδοι σημαντικά αυξημένης ενεργητικότητας ή δραστηριότητας, μειωμένης ανάγκης για ύπνο, ασυνήθιστης ευφορίας ή ευερεθιστότητας, αυξημένης ομιλητικότητας, παρορμητικότητας ή συμπεριφορών που αποκλίνουν από τη συνήθη λειτουργία του ατόμου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διερεύνηση πιθανής διπολικότητας σε άτομα που παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενα καταθλιπτικά επεισόδια, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν στο ιστορικό περίοδοι υπομανίας που μπορεί να μην είχαν αναγνωριστεί ως παθολογικές.

Δεν είναι ασυνήθιστο ένα άτομο να αναζητά αρχικά βοήθεια για κατάθλιψη και η διερεύνηση της συνολικής πορείας να αναδεικνύει στοιχεία που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση για διπολική διαταραχή.

Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση;

Η διάγνωση της διπολικής διαταραχής είναι κλινική και βασίζεται κυρίως στη διαχρονική εξέλιξη της διάθεσης και της συμπεριφοράς.

Κατά την αξιολόγηση εξετάζονται:

• προηγούμενα και σημερινά επεισόδια κατάθλιψης, μανίας ή υπομανίας,
• περίοδοι αυξημένης ενεργητικότητας, μειωμένης ανάγκης για ύπνο ή άρσης αναστολών,
• η διάρκεια και η ένταση των μεταβολών της διάθεσης,
• η επίδρασή τους στην εργασία, στις σχέσεις, στις οικονομικές αποφάσεις και στη γενικότερη λειτουργικότητα,
• η παρουσία μικτών συμπτωμάτων ή ψυχωτικών εκδηλώσεων,
• προηγούμενες θεραπείες και η ανταπόκριση σε αυτές,
• το οικογενειακό ψυχιατρικό ιστορικό,
• ο ύπνος, η χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η γενικότερη σωματική υγεία.

Όταν είναι διαθέσιμες και κρίνονται χρήσιμες, πληροφορίες από συγγενείς ή ανθρώπους που γνωρίζουν καλά την πορεία του ατόμου μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αξιολόγηση, ιδιαίτερα επειδή η αντίληψη της μεταβολής της συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια υπομανιακών ή μανιακών επεισοδίων δεν είναι πάντοτε πλήρης.

Η διαδικασία αυτή συμφωνεί και με τις κατευθυντήριες οδηγίες του NICE για την αξιολόγηση και αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής.

Διαφορική διάγνωση και συννοσηρότητα

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της αξιολόγησης είναι η διάκριση της διπολικής διαταραχής από άλλες καταστάσεις.

Η διπολική κατάθλιψη μπορεί κλινικά να μοιάζει με μονοπολική κατάθλιψη, αλλά η ύπαρξη προηγούμενων υπομανιακών ή μανιακών επεισοδίων αλλάζει ουσιαστικά τόσο τη διάγνωση όσο και τον θεραπευτικό σχεδιασμό.

Παράλληλα εξετάζονται καταστάσεις όπως ΔΕΠΥ, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές προσωπικότητας, ψυχωσικές διαταραχές, χρήση ουσιών και οργανικά αίτια, όπως διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας.

Αξιολογούνται επίσης η αυτοκτονικότητα και άλλοι κίνδυνοι που μπορεί να συνδέονται με σοβαρή κατάθλιψη, μανία, παρορμητικότητα ή σημαντική διαταραχή της κρίσης.

Θεραπεία και μακροχρόνια παρακολούθηση

Όταν τίθεται διάγνωση διπολικής διαταραχής, η θεραπεία δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση του τρέχοντος επεισοδίου. Σημαντικός στόχος είναι επίσης η πρόληψη νέων επεισοδίων και η διατήρηση της σταθερότητας της διάθεσης σε βάθος χρόνου.

Το θεραπευτικό πλάνο διαμορφώνεται ανάλογα με τον τύπο και τη φάση της διαταραχής, προηγούμενα επεισόδια, ανταπόκριση και ανεπιθύμητες ενέργειες προηγούμενων θεραπειών, συννοσηρότητες και ατομικούς παράγοντες.

Μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική θεραπεία, ψυχοεκπαίδευση, παρεμβάσεις στον ύπνο και στους καθημερινούς ρυθμούς, κατάλληλες ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις και τακτική ψυχιατρική παρακολούθηση.

Η παρακολούθηση περιλαμβάνει επίσης, ανάλογα με τη φαρμακευτική αγωγή, την αξιολόγηση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών και τον απαραίτητο εργαστηριακό ή σωματικό έλεγχο.

Για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τα συμπτώματα, τους τύπους, τη μανία, την υπομανία και την αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής, μπορείτε να διαβάσετε τον πλήρη οδηγό για τη διπολική διαταραχή.

Ραντεβού για αξιολόγηση διπολικής διαταραχής

Η ψυχιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση πραγματοποιείται από τον Σπύρο Καλημέρη, Ψυχίατρο – Ψυχοθεραπευτή, στο ιδιωτικό ιατρείο:

Ξενοφώντος 15Α, 2ος όροφος, Σύνταγμα, Αθήνα

Όταν είναι κλινικά κατάλληλο η παρακολούθηση μπορεί να πραγματοποιείται και online.

Σε περίπτωση οξέος μανιακού επεισοδίου, σοβαρής κατάθλιψης ή άμεσου κινδύνου για τον ίδιο τον άνθρωπο ή για άλλους απαιτείται άμεση ψυχιατρική εκτίμηση και ενδέχεται να χρειάζεται επείγουσα δια ζώσης αντιμετώπιση.

Για προγραμματισμό ραντεβού μπορείτε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά ή μέσω email.