Οι ψυχωσικές διαταραχές μπορεί να επηρεάζουν την αντίληψη της πραγματικότητας, τη σκέψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά. Συμπτώματα όπως παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, αποδιοργάνωση της σκέψης ή σημαντικές μεταβολές στη συμπεριφορά χρειάζονται ολοκληρωμένη ψυχιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να εμφανίζονται σε διαφορετικές ψυχιατρικές αλλά και οργανικές καταστάσεις.

Ο Σπύρος Καλημέρης, Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής, διαθέτει πολυετή κλινική εμπειρία στην αξιολόγηση και θεραπευτική παρακολούθηση ψυχωσικών διαταραχών. Μέρος της κλινικής του εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δαφνί», με εμπειρία σε σοβαρές και σύνθετες ψυχιατρικές κλινικές εικόνες.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται δια ζώσης στο ιατρείο στο Σύνταγμα, στην Αθήνα, ενώ η online παρακολούθηση μπορεί να χρησιμοποιείται όταν αυτό είναι κλινικά κατάλληλο.

Πότε χρειάζεται ψυχιατρική αξιολόγηση;

Η αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν εμφανίζονται για πρώτη φορά σημαντικές μεταβολές στην αντίληψη, στη σκέψη ή στη συμπεριφορά, όπως:

• πεποιθήσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και επιμένουν παρά τα αντίθετα στοιχεία,
• ακουστικές ή άλλες ψευδαισθήσεις,
• έντονη καχυποψία,
• αποδιοργάνωση του λόγου ή της συμπεριφοράς,
• σημαντική κοινωνική απόσυρση ή έκπτωση της καθημερινής λειτουργικότητας,
• έντονη αλλαγή σε σχέση με τον συνήθη τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς.

Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική ιδιαίτερα σε πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την πορεία της διαταραχής.

Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση;

Η παρουσία ψυχωσικών συμπτωμάτων δεν οδηγεί αυτομάτως σε μία συγκεκριμένη διάγνωση. Η εκτίμηση περιλαμβάνει λεπτομερή ψυχιατρική εξέταση και διερεύνηση της έναρξης, διάρκειας και πορείας των συμπτωμάτων.

Αξιολογούνται μεταξύ άλλων:

• η μορφή και το περιεχόμενο των ψυχωσικών συμπτωμάτων,
• η παρουσία διαταραχών διάθεσης,
• η λειτουργικότητα πριν και μετά την έναρξη των συμπτωμάτων,
• προηγούμενα ψυχιατρικά επεισόδια και θεραπείες,
• το οικογενειακό ψυχιατρικό ιστορικό,
• η χρήση αλκοόλ, κάνναβης, διεγερτικών ή άλλων ουσιών,
• η φαρμακευτική αγωγή και πιθανά οργανικά αίτια,
• ο κίνδυνος για τον ίδιο τον άνθρωπο ή για άλλους.

Όταν είναι διαθέσιμες και υπάρχει συναίνεση, πληροφορίες από την οικογένεια ή άλλα πρόσωπα που γνωρίζουν καλά τον ασθενή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, ειδικά όταν η επίγνωση των συμπτωμάτων είναι περιορισμένη.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες του NICE για την ψύχωση και τη σχιζοφρένεια συστήνουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση που περιλαμβάνει ψυχιατρικούς, ιατρικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς και λειτουργικούς παράγοντες.

Διαφορική διάγνωση

Η ψύχωση αποτελεί κλινικό σύνδρομο και όχι μία μόνο διάγνωση.

Ψυχωσικά συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται στη σχιζοφρένεια και άλλες διαταραχές του φάσματος της ψύχωσης, αλλά επίσης στη διπολική διαταραχή, σε σοβαρή κατάθλιψη με ψυχωτικά χαρακτηριστικά, στη χρήση ουσιών ή ως αποτέλεσμα ορισμένων οργανικών ή νευρολογικών καταστάσεων.

Για τον λόγο αυτό η αρχική εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διάκριση μεταξύ πρωτοπαθούς ψυχωσικής διαταραχής, διαταραχής της διάθεσης με ψυχωτικά συμπτώματα και δευτεροπαθούς ψύχωσης.

Θεραπεία και μακροχρόνια παρακολούθηση

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη διάγνωση, τη φάση της διαταραχής, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Μπορεί να περιλαμβάνει αντιψυχωσική φαρμακευτική θεραπεία, ψυχοεκπαίδευση, ψυχολογικές και οικογενειακές παρεμβάσεις, καθώς και συστηματική παρακολούθηση της πορείας και της λειτουργικότητας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η παρακολούθηση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών της φαρμακευτικής αγωγής, όπως μεταβολικές, κινητικές, καρδιαγγειακές ή ορμονικές επιδράσεις.

Για αναλυτικές πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε τον πλήρη οδηγό για τις ψυχωσικές διαταραχές και τη σχιζοφρένεια.

Πότε απαιτείται επείγουσα αντιμετώπιση;

Σε οξύ ψυχωσικό επεισόδιο, σοβαρή αποδιοργάνωση, έντονη διέγερση, σημαντική αδυναμία αυτοφροντίδας ή όταν υπάρχει κίνδυνος για τον ίδιο τον άνθρωπο ή για άλλους, απαιτείται άμεση δια ζώσης ψυχιατρική εκτίμηση και μπορεί να χρειάζεται επείγουσα ή νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Ραντεβού για αξιολόγηση ψυχωσικών διαταραχών

Η ψυχιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση πραγματοποιείται από τον Σπύρο Καλημέρη, Ψυχίατρο – Ψυχοθεραπευτή, στο ιδιωτικό ιατρείο:

Ξενοφώντος 15Α, 2ος όροφος, Σύνταγμα, Αθήνα

Για προγραμματισμό ραντεβού μπορείτε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά ή μέσω email.