Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο δίκτυο περιοχών και νευρωνικών κυκλωμάτων που υποστηρίζουν την αντίληψη, τη μνήμη, το συναίσθημα, την κίνηση και τη συμπεριφορά. Δείτε τις βασικές λειτουργίες, αλλά και αναλυτική παρουσίαση των δομών και τις μεταξύ τους συνδέσεις στον διαδραστικό οδηγό που ακολουθεί.
Interactive Brain Knowledge Hub
Από την επιφάνεια στο εσωτερικό του εγκεφάλου
Περιοχές του εγκεφάλου σε 3D
Περιστρέψτε τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε 3D, επιλέξτε μια περιοχή και εξερευνήστε τη λειτουργία, τις συνδέσεις, τα νευρωνικά κυκλώματα και την κλινική σημασία της.
Υποθάλαμος
Hypothalamus
Μικρός αλλά κρίσιμος κόμβος κάτω από τον θάλαμο, γύρω από την τρίτη κοιλία. Ενοποιεί νευρικά, ορμονικά, αυτόνομα και μεταβολικά σήματα ώστε να διατηρεί την ομοιόσταση.
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Κύριος ρόλος
- Πείνα, δίψα και ενεργειακή ισορροπία
- Ύπνος, εγρήγορση και κιρκάδιος ρυθμός
- Στρες, θερμορύθμιση και αυτόνομες αποκρίσεις
- Ενδοκρινικός και αναπαραγωγικός έλεγχος
Incoming
Αμυγδαλή και ιππόκαμπος, προμετωπιαίος/νησιωτικός φλοιός, αμφιβληστροειδής προς SCN, στελεχιαία σπλαχνικά σήματα και περιφερικά ορμονικά/μεταβολικά σήματα όπως λεπτίνη, γκρελίνη και ινσουλίνη.
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Outgoing
Υπόφυση και μέση εξοχή, αυτόνομοι πυρήνες στελέχους και νωτιαίου μυελού, θαλαμοφλοιικά και μεταιχμιακά δίκτυα, καθώς και συστήματα εγρήγορσης και ανταμοιβής.
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Πληθυσμοί / projections
POMC/CART και NPY/AgRP στον τοξοειδή πυρήνα· CRH στον PVN· οξυτοκίνη/βαζοπρεσσίνη σε PVN και SON· ορεξίνη και MCH στον πλάγιο υποθάλαμο· ισταμινεργικοί νευρώνες στον TMN.
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Νευροχημεία
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Βασικά κυκλώματα
- Άξονες HPA, HPT και HPG
- Μελανοκορτινικό κύκλωμα πρόσληψης τροφής
- SCN και κιρκάδιο σύστημα
- Πλάγιος υποθάλαμος–VTA: κίνητρο/ανταμοιβή
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με διαταραχές ύπνου και πρόσληψης τροφής, παχυσαρκία, ενδοκρινικές και αναπαραγωγικές διαταραχές, καθώς και με τη βιολογία του χρόνιου στρες. Στην ψυχιατρική έχει ιδιαίτερη σημασία και για τις μεταβολικές ή ορμονικές επιδράσεις φαρμάκων.
Πηγή: Lechan & Toni · Functional Anatomy of the Hypothalamus ↗Σχετικά άρθρα του site
Προμετωπιαίος φλοιός
Prefrontal cortex
Το πρόσθιο τμήμα του μετωπιαίου λοβού και κεντρικός κόμβος εκτελεστικού ελέγχου, λήψης αποφάσεων και ρύθμισης συμπεριφοράς.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Κύριος ρόλος
- Εργαζόμενη μνήμη
- Σχεδιασμός
- Ανασταλτικός έλεγχος
- Κοινωνική κρίση
Incoming
Θάλαμος, μεταιχμιακές δομές, βασικά γάγγλια και αισθητικοί συνειρμικοί φλοιοί.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Outgoing
Ανταποδοτικές φλοιικές συνδέσεις, ραβδωτό σώμα, αμυγδαλή, υποθάλαμος και στελεχιαία συστήματα.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Πληθυσμοί / projections
Κυρίως γλουταμινεργικοί πυραμιδικοί νευρώνες και ποικίλοι GABAεργικοί ενδονευρώνες.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Νευροχημεία
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Βασικά κυκλώματα
- Μετωποραβδωτά κυκλώματα
- Default mode / control networks
- Μετωπομεταιχμιακή ρύθμιση
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Εμπλέκεται διασταυρούμενα σε κατάθλιψη, ΔΕΠΥ, ψυχώσεις, εξαρτήσεις, αγχώδεις διαταραχές και νευρογνωστικές διαταραχές.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Σχετικά άρθρα του site
Αμυγδαλή
Amygdala
Σύμπλεγμα πυρήνων που αποδίδει συναισθηματική σημασία στα ερεθίσματα και συντονίζει μαθημένες και αυτόνομες αποκρίσεις.
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Κύριος ρόλος
- Ανίχνευση απειλής
- Συναισθηματική μάθηση
- Απόδοση αξίας
- Αυτόνομη απόκριση
Incoming
Αισθητικοί φλοιοί, θάλαμος, ιππόκαμπος, PFC και σπλαχνικά σήματα.
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Outgoing
Υποθάλαμος, στέλεχος, ραβδωτό σώμα, ιππόκαμπος και προμετωπιαίος φλοιός.
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Πληθυσμοί / projections
Διακριτοί βασοπλάγιοι, κεντρικοί και φλοιώδεις πυρήνες με γλουταμινεργικούς και GABAεργικούς πληθυσμούς.
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Νευροχημεία
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Βασικά κυκλώματα
- Κύκλωμα φόβου
- Μετωποαμυγδαλικό κύκλωμα
- Δίκτυο ανταμοιβής
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Κρίσιμη σε φοβική μάθηση, PTSD, άγχος, εξαρτήσεις και διαταραχές συναισθηματικής ρύθμισης.
Πηγή: Saygin et al. · High-resolution mapping of amygdala nuclei ↗Σχετικά άρθρα του site
Ιππόκαμπος
Hippocampus
Ιπποκάμπειος σχηματισμός του έσω κροταφικού λοβού, θεμελιώδης για τη μνημονική παγίωση και τη χωρική/συμφραζόμενη μάθηση.
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Κύριος ρόλος
- Επεισοδιακή μνήμη
- Χωρική πλοήγηση
- Συμφραζόμενη μάθηση
Incoming
Ενδορινικός φλοιός, αμυγδαλή, διαφραγματικοί πυρήνες και μονοαμινεργικά συστήματα.
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Outgoing
Ενδορινικός φλοιός, ψαλίδα προς υποθάλαμο/μαστία, PFC και αμυγδαλή.
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Πληθυσμοί / projections
Πυραμιδικά κύτταρα CA1–CA3 και κοκκώδη κύτταρα οδοντωτής έλικας.
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Νευροχημεία
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Βασικά κυκλώματα
- Τρισυναπτικό κύκλωμα
- Κύκλωμα Papez
- Δίκτυα μνήμης
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Ευάλωτος σε χρόνιο στρες, επιληψία, νόσο Alzheimer και διαταραχές τραυματικής μνήμης.
Πηγή: Ben-Zion et al. · Hippocampus & amygdala subregions ↗Σχετικά άρθρα του site
Θάλαμος
Thalamus
Κεντρικός διεγκεφαλικός κόμβος που κατευθύνει και ρυθμίζει αισθητικές, κινητικές και γνωστικές πληροφορίες προς τον φλοιό.
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Κύριος ρόλος
- Αισθητική αναμετάδοση
- Προσοχή
- Εγρήγορση
- Φλοιοθαλαμικός συγχρονισμός
Incoming
Αισθητικές οδοί, παρεγκεφαλίδα, βασικά γάγγλια, στέλεχος και εκτεταμένες φλοιικές προβολές.
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Outgoing
Εξειδικευμένες θαλαμοφλοιικές προβολές και αμοιβαίες συνδέσεις με δικτυωτό πυρήνα.
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί προβολικοί νευρώνες και GABAεργικοί νευρώνες του δικτυωτού πυρήνα.
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Νευροχημεία
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Βασικά κυκλώματα
- Φλοιοθαλαμικά loops
- Κινητικά κυκλώματα
- Κύκλωμα Papez
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με συνείδηση, ύπνο, πόνο, ψύχωση και νευρολογικά σύνδρομα ανάλογα με τον προσβεβλημένο πυρήνα.
Πηγή: Marcuse et al. · The thalamus: structure & function ↗Σχετικά άρθρα του site
Νήσος
Insula
Βαθύς φλοιός της πλάγιας αύλακας που συνδέει τα σωματικά σήματα με συναίσθημα, επίγνωση και απόδοση σημαντικότητας.
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Κύριος ρόλος
- Ενδοδεκτικότητα
- Πόνος
- Συναίσθημα
- Σημαντικότητα
Incoming
Σπλαχνικά/σωματοαισθητικά σήματα, θάλαμος, αμυγδαλή και φλοιικές περιοχές.
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Outgoing
ACC, PFC, αμυγδαλή, ραβδωτό σώμα και αυτόνομα κέντρα.
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Πληθυσμοί / projections
Φλοιικοί γλουταμινεργικοί νευρώνες και εξειδικευμένοι von Economo νευρώνες στην πρόσθια νήσο.
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Νευροχημεία
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Βασικά κυκλώματα
- Δίκτυο σημαντικότητας
- Αυτόνομη/ενδοδεκτική ρύθμιση
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με άγχος, εξαρτήσεις, πόνο, διαταραχές πρόσληψης τροφής και κοινωνικοσυναισθηματική επεξεργασία.
Πηγή: Uddin et al. · Structure and function of the human insula ↗Σχετικά άρθρα του site
Πρόσθιος φλοιός προσαγωγίου
Anterior cingulate cortex
Έσω μετωπιαία φλοιική περιοχή που γεφυρώνει γνωστικό έλεγχο, κίνητρο, πόνο και αυτόνομη απόκριση.
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Κύριος ρόλος
- Παρακολούθηση σύγκρουσης
- Κίνητρο
- Πόνος
- Αυτόνομη ρύθμιση
Incoming
PFC, νήσος, θάλαμος, αμυγδαλή και ντοπαμινεργικά συστήματα.
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Outgoing
PFC, ραβδωτό σώμα, αμυγδαλή, υποθάλαμος και στελεχιαία κέντρα.
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί προβολικοί νευρώνες, GABAεργικοί ενδονευρώνες και von Economo νευρώνες σε πρόσθιες μοίρες.
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Νευροχημεία
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Βασικά κυκλώματα
- Δίκτυο σημαντικότητας
- Γνωστικός έλεγχος
- Δίκτυο πόνου
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Εμπλέκεται σε κατάθλιψη, OCD, χρόνιο πόνο, εξαρτήσεις και διαταραχές κινήτρου.
Πηγή: Etkin et al. · Emotional processing in ACC and medial PFC ↗Σχετικά άρθρα του site
Βασικά γάγγλια
Basal ganglia
Ομάδα βαθιών πυρήνων που επιλέγει και ρυθμίζει κινητικά, γνωστικά και συναισθηματικά προγράμματα.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Κύριος ρόλος
- Επιλογή δράσης
- Συνήθειες
- Κίνητρο
- Κινητικός έλεγχος
Incoming
Εκτεταμένες φλοιοραβδωτές και θαλαμικές προβολές.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Outgoing
Μέσω ωχράς σφαίρας/μέλαινας ουσίας προς θάλαμο και στέλεχος.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Πληθυσμοί / projections
Μεσαίοι ακανθώδεις νευρώνες D1/D2 στο ραβδωτό και GABAεργικοί προβολικοί πυρήνες.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Νευροχημεία
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Βασικά κυκλώματα
- Άμεση/έμμεση οδός
- Μετωποραβδωτά loops
- Κύκλωμα ανταμοιβής
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Κεντρικά σε Parkinson, Huntington, δυστονίες, OCD, εθισμό και διαταραχές κινήτρου.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Σχετικά άρθρα του site
Ραβδωτό σώμα
Striatum
Κύρια πύλη εισόδου των βασικών γαγγλίων, με ραχιαίες και κοιλιακές μοίρες για δράση, συνήθεια και ανταμοιβή.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Κύριος ρόλος
- Επιλογή δράσης
- Μάθηση ενίσχυσης
- Συνήθειες
- Ανταμοιβή
Incoming
Φλοιός, θάλαμος, SNc και VTA.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Outgoing
Ωχρά σφαίρα και μέλαινα ουσία δικτυωτή μοίρα.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Πληθυσμοί / projections
D1/D2 μεσαίοι ακανθώδεις νευρώνες και χολινεργικοί ενδονευρώνες.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Νευροχημεία
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Βασικά κυκλώματα
- Άμεση/έμμεση οδός
- Ραχιαίο–κοιλιακό ραβδωτό
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με κινητικές διαταραχές, ψυχαναγκασμό, εθισμό και παρενέργειες ντοπαμινεργικών φαρμάκων.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Σχετικά άρθρα του site
Μέλαινα ουσία
Substantia nigra
Μεσεγκεφαλική δομή με ντοπαμινεργική συμπαγή και GABAεργική δικτυωτή μοίρα, κρίσιμη για βασικά γάγγλια και κίνηση.
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Κύριος ρόλος
- Κινητική διευκόλυνση
- Μάθηση
- Επιλογή δράσης
Incoming
Ραβδωτό σώμα, υποθαλαμικός πυρήνας και στελεχιαία συστήματα.
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Outgoing
SNc προς ραβδωτό· SNr προς θάλαμο και άνω διδύμια.
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Πληθυσμοί / projections
Ντοπαμινεργικοί νευρώνες SNc και GABAεργικοί νευρώνες SNr.
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Νευροχημεία
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Βασικά κυκλώματα
- Μελανοραβδωτή οδός
- Βασικά γάγγλια
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Η εκφύλιση SNc είναι κεντρική στη νόσο Parkinson· η οδός σχετίζεται και με εξωπυραμιδικές παρενέργειες.
Πηγή: Yetnikoff et al. · Ventral mesencephalic connections ↗Σχετικά άρθρα του site
Κοιλιακή καλυπτρική περιοχή (VTA)
Ventral tegmental area
Μεσεγκεφαλικός κόμβος ντοπαμινεργικών, GABAεργικών και γλουταμινεργικών νευρώνων για κίνητρο και μάθηση ανταμοιβής.
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Κύριος ρόλος
- Prediction error
- Κίνητρο
- Ενίσχυση
- Αποστροφή
Incoming
PFC, πλάγιος υποθάλαμος, αμυγδαλή, habenula και στελεχιαία κέντρα.
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Outgoing
Επικλινής πυρήνας, PFC, αμυγδαλή και ιππόκαμπος.
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Πληθυσμοί / projections
Ντοπαμινεργικοί, GABAεργικοί και γλουταμινεργικοί νευρώνες με σημαντική ετερογένεια.
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Νευροχημεία
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Βασικά κυκλώματα
- Μεσομεταιχμιακή οδός
- Μεσοφλοιική οδός
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Κεντρική στην εξάρτηση, την ανηδονία, την ψύχωση και τη φαρμακολογία της ανταμοιβής.
Πηγή: Cai & Tong · Anatomy and function of VTA populations ↗Σχετικά άρθρα του site
Επικλινής πυρήνας
Nucleus accumbens
Κοιλιακή μοίρα του ραβδωτού που μετατρέπει σήματα αξίας και κινήτρου σε συμπεριφορά.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Κύριος ρόλος
- Κίνητρο
- Ανταμοιβή
- Ενίσχυση
- Προσπάθεια
Incoming
VTA, PFC, ιππόκαμπος, αμυγδαλή και θάλαμος.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Outgoing
Κοιλιακή ωχρά σφαίρα, υποθάλαμος και μεσεγκέφαλος.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Πληθυσμοί / projections
Κυρίως D1/D2 μεσαίοι ακανθώδεις νευρώνες.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Νευροχημεία
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Βασικά κυκλώματα
- Μεσομεταιχμιακό κύκλωμα
- Κοιλιακό ραβδωτό
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Συνδέεται με εξάρτηση, ανηδονία, παρορμητικότητα και διαταραχές κινήτρου.
Πηγή: Lanciego et al. · Functional neuroanatomy of basal ganglia ↗Σχετικά άρθρα του site
Στέλεχος
Brainstem
Μεσεγκέφαλος, γέφυρα και προμήκης: πέρασμα οδών και έδρα ζωτικών, κινητικών, αισθητικών και νευροτροποποιητικών πυρήνων.
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Κύριος ρόλος
- Αναπνοή/κυκλοφορία
- Εγρήγορση
- Κρανιακά νεύρα
- Νευροτροποποίηση
Incoming
Φλοιός, παρεγκεφαλίδα, νωτιαίος μυελός, υποθάλαμος και αισθητικά συστήματα.
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Outgoing
Θάλαμος/φλοιός, παρεγκεφαλίδα, νωτιαίος μυελός και διάχυτα νευροτροποποιητικά δίκτυα.
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Πληθυσμοί / projections
Πυρήνες κρανιακών νεύρων, δικτυωτός σχηματισμός και μονοαμινεργικοί/χολινεργικοί πυρήνες.
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Νευροχημεία
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Βασικά κυκλώματα
- Ανιούσα ενεργοποιητική δικτυωτή ουσία
- Αυτόνομα κυκλώματα
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Κρίσιμο για επίπεδο συνείδησης, ύπνο, πανικό/αναπνοή, πόνο και πολλές νευρολογικές καταστάσεις.
Πηγή: Venkatraman et al. · The brainstem in emotion ↗Σχετικά άρθρα του site
Locus coeruleus
Υπομέλας τόπος
Μικρός νοραδρενεργικός πυρήνας της ραχιαίας γέφυρας με εξαιρετικά διάχυτες προβολές.
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Κύριος ρόλος
- Εγρήγορση
- Προσοχή
- Απόκριση στο στρες
- Μνήμη
Incoming
Υποθάλαμος, αμυγδαλή, προμετωπιαίος φλοιός και στελεχιαία σπλαχνικά κέντρα.
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Outgoing
Σχεδόν όλος ο φλοιός, ιππόκαμπος, αμυγδαλή, θάλαμος, παρεγκεφαλίδα και νωτιαίος μυελός.
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Πληθυσμοί / projections
Κυρίως νοραδρενεργικοί νευρώνες με μεγάλη διακλάδωση αξόνων.
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Νευροχημεία
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Βασικά κυκλώματα
- LC–NE arousal system
- Στρες και salience
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με άγχος, PTSD, ΔΕΠΥ, κατάθλιψη, ύπνο και νευροεκφύλιση.
Πηγή: Caestecker et al. · Locus coeruleus review ↗Σχετικά άρθρα του site
Ραχιαίος πυρήνας της ραφής
Dorsal raphe nucleus
Κύριος σεροτονινεργικός πυρήνας του μεσεγκεφάλου με ευρείες προβολές σε φλοιό και μεταιχμιακές δομές.
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Κύριος ρόλος
- Διάθεση
- Ευελιξία συμπεριφοράς
- Στρες
- Ύπνος/αφύπνιση
Incoming
PFC, υποθάλαμος, habenula, αμυγδαλή και στελεχιαία δίκτυα.
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Outgoing
PFC, ραβδωτό, αμυγδαλή, ιππόκαμπος και υποθάλαμος.
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Πληθυσμοί / projections
Σεροτονινεργικοί νευρώνες με GABAεργικούς και γλουταμινεργικούς υποπληθυσμούς.
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Νευροχημεία
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Βασικά κυκλώματα
- Ανιούσα σεροτονινεργική ρύθμιση
- Κυκλώματα στρες/αποστροφής
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με διάθεση, άγχος, παρορμητικότητα και τους μηχανισμούς πολλών αντικαταθλιπτικών.
Πηγή: Le Maître et al. · The dorsal raphe nucleus ↗Σχετικά άρθρα του site
Κύριοι χολινεργικοί πυρήνες
Cholinergic nuclei
Βασικός πρόσθιος εγκέφαλος και στελεχιαίες χολινεργικές ομάδες που ρυθμίζουν προσοχή, μάθηση, μνήμη, ύπνο και φλοιική ενεργοποίηση.
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Κύριος ρόλος
- Προσοχή
- Μνήμη
- Πλαστικότητα
- REM/εγρήγορση
Incoming
Μετωπιαίος/μεταιχμιακός φλοιός, υποθάλαμος και στελεχιαία συστήματα.
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Outgoing
Νεοφλοιός, ιππόκαμπος, αμυγδαλή και θάλαμος.
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Πληθυσμοί / projections
Πυρήνας Meynert, έσω διαφραγματικός/διαγώνια ταινία, PPT και LDT.
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Νευροχημεία
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Βασικά κυκλώματα
- Βασικός πρόσθιος εγκέφαλος–φλοιός
- Διαφραγματοϊπποκάμπειο
- PPT/LDT–θάλαμος
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζονται με άνοιες, παραλήρημα, Parkinson, ύπνο και αντιχολινεργικό φορτίο.
Πηγή: Ballinger et al. · Basal forebrain cholinergic circuits ↗Σχετικά άρθρα του site
OFC
Κογχομετωπιαίος φλοιός
Κοιλιακή προμετωπιαία περιοχή που ενημερώνει την αξία επιλογών και αποτελεσμάτων.
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Κύριος ρόλος
- Αξιολόγηση ανταμοιβής
- Αναστροφή μάθησης
- Κοινωνική κρίση
Incoming
Αισθητικοί φλοιοί, αμυγδαλή, ιππόκαμπος, θάλαμος και VTA.
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Outgoing
Ραβδωτό, αμυγδαλή, υποθάλαμος και άλλες PFC περιοχές.
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Πληθυσμοί / projections
Φλοιικοί γλουταμινεργικοί νευρώνες και GABAεργικοί ενδονευρώνες.
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Νευροχημεία
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Βασικά κυκλώματα
- Κογχομετωποραβδωτό
- Δίκτυο αξίας
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με παρορμητικότητα, OCD, εξάρτηση και κοινωνική απορρύθμιση.
Πηγή: Rudebeck & Rich · Orbitofrontal cortex: a primer ↗Σχετικά άρθρα του site
vmPFC
Μεσοκοιλιακός προμετωπιαίος φλοιός
Έσω και κοιλιακή PFC περιοχή που ολοκληρώνει συναίσθημα, αυτοαναφορική πληροφορία και αξία.
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Κύριος ρόλος
- Ρύθμιση συναισθήματος
- Αποτίμηση
- Φόβος/ασφάλεια
Incoming
Αμυγδαλή, ιππόκαμπος, θάλαμος, νήσος και αισθητικοί φλοιοί.
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Outgoing
Αμυγδαλή, υποθάλαμος, ραβδωτό και στελεχιαία αυτόνομα κέντρα.
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Πληθυσμοί / projections
Φλοιικοί γλουταμινεργικοί νευρώνες και GABAεργικοί ενδονευρώνες.
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Νευροχημεία
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Βασικά κυκλώματα
- Μετωποαμυγδαλικό
- Default mode / valuation
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με κατάθλιψη, PTSD, άγχος, εξάρτηση και διαταραχές λήψης αποφάσεων.
Πηγή: Hiser & Koenigs · The multifaceted role of vmPFC ↗Σχετικά άρθρα του site
dlPFC
Πλαγιοραχιαίος προμετωπιαίος φλοιός
Πλάγια PFC περιοχή για ενεργή διατήρηση στόχων, εργαζόμενη μνήμη και γνωστικό έλεγχο.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Κύριος ρόλος
- Εργαζόμενη μνήμη
- Σχεδιασμός
- Γνωστική ευελιξία
- Top-down έλεγχος
Incoming
Συνειρμικοί φλοιοί, θάλαμος, ACC, βασικά γάγγλια και μονοαμινεργικά συστήματα.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Outgoing
Άλλες PFC περιοχές, ραβδωτό, βρεγματικός φλοιός και έμμεσα μεταιχμιακά κυκλώματα.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί πυραμιδικοί νευρώνες και σύνθετοι GABAεργικοί μικροκυκλωματικοί πληθυσμοί.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Νευροχημεία
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Βασικά κυκλώματα
- Frontoparietal control network
- Μετωποραβδωτό loop
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Κύριος στόχος rTMS στην κατάθλιψη και σημαντικός σε ΔΕΠΥ, σχιζοφρένεια και γνωστική δυσλειτουργία.
Πηγή: Haber et al. · The place of the prefrontal cortex in connectomics ↗Σχετικά άρθρα του site
dmPFC
Ραχιομέσος προμετωπιαίος φλοιός
Έσω και ραχιαία προμετωπιαία περιοχή, σε συνέχεια με τον ραχιαίο ACC. Δεν έχει ένα απόλυτα σταθερό ανατομικό όριο και λειτουργεί ως σύνολο υποπεριοχών με διαφορετικά δίκτυα.
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Κύριος ρόλος
- Κοινωνική νόηση και mentalizing
- Αξιολόγηση εαυτού και άλλων
- Παρακολούθηση σύγκρουσης
- Επεξεργασία απειλής και συναισθήματος
Incoming
ACC, θάλαμος, νήσος, αμυγδαλή, ιππόκαμπος και συνειρμικοί μετωπιαίοι/βρεγματικοί/κροταφικοί φλοιοί.
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Outgoing
ACC, άλλες προμετωπιαίες περιοχές, ραβδωτό σώμα, αμυγδαλή, υποθάλαμος και κόμβοι κοινωνικής νόησης.
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί πυραμιδικοί νευρώνες με GABAεργικούς ενδονευρώνες· η κυτταρική και συνδεσμική οργάνωση μεταβάλλεται κατά μήκος του ραχιοκοιλιακού άξονα.
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Νευροχημεία
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Βασικά κυκλώματα
- dmPFC–dACC control network
- Κοινωνική νόηση / mentalizing
- Αμυγδαλή–dmPFC: απειλή και άγχος
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Μελετάται σε κατάθλιψη, άγχος, PTSD, ψύχωση, rumination και κοινωνικογνωστική δυσλειτουργία. Αποτελεί ερευνητικό στόχο rTMS, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι ομοιόμορφα και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως καθολικά καθιερωμένος στόχος.
Πηγή: Eickhoff et al. · Functional segregation of the human dmPFC ↗Σχετικά άρθρα του site
SMA
Συμπληρωματική κινητική περιοχή · Supplementary motor area
Έσω τμήμα της περιοχής 6, μπροστά από την αναπαράσταση του κάτω άκρου στον πρωτοταγή κινητικό φλοιό. Περιλαμβάνει SMA-proper και, πιο πρόσθια, pre-SMA με διαφορετική συνδεσμική έμφαση.
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Κύριος ρόλος
- Έναρξη αυτοπαραγόμενων κινήσεων
- Κινητικές ακολουθίες
- Αμφίχειρος συντονισμός
- Σύνδεση πρόθεσης με δράση
Incoming
Προμετωπιαίος και προσαγώγιος φλοιός, βασικά γάγγλια και παρεγκεφαλίδα μέσω θαλάμου, καθώς και άλλες κινητικές/βρεγματικές περιοχές.
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Outgoing
Πρωτοταγής κινητικός και προκινητικός φλοιός, ραβδωτό σώμα, στέλεχος και —ιδίως από SMA-proper— φλοιονωτιαίες προβολές.
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί πυραμιδικοί νευρώνες και GABAεργικοί ενδονευρώνες σε σωματοτοπικά και ακολουθιακά οργανωμένα δίκτυα.
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Νευροχημεία
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Βασικά κυκλώματα
- pre-SMA–βασικά γάγγλια–θάλαμος
- SMA–κινητικός φλοιός
- Κύκλωμα αναστολής και αλλαγής δράσης
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Βλάβη ή χειρουργικός ερεθισμός μπορεί να προκαλέσει παροδικό SMA syndrome με ακινησία/δυσχέρεια έναρξης και διαταραχή λόγου. Η περιοχή μελετάται επίσης σε ψυχοκινητική επιβράδυνση της κατάθλιψης, tic/Tourette και OCD, χωρίς να αποτελεί μοναδικό μηχανισμό καμίας διαταραχής.
Πηγή: Nachev et al. · Supplementary and pre-supplementary motor areas ↗Σχετικά άρθρα του site
Προκινητικός φλοιός
Lateral premotor cortex · PMd / PMv
Πλάγια μετωπιαία περιοχή ακριβώς μπροστά από τον πρωτοταγή κινητικό φλοιό. Οι ραχιαίες και κοιλιακές υποπεριοχές της μετατρέπουν αισθητικές και βρεγματικές πληροφορίες σε σχέδια δράσης.
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Κύριος ρόλος
- Επιλογή και προετοιμασία κίνησης
- Οπτικοκινητικός μετασχηματισμός
- Reach / grasp
- Παρατήρηση και πρόβλεψη δράσεων
Incoming
Οπίσθιος βρεγματικός φλοιός, προμετωπιαίες περιοχές, βασικά γάγγλια και παρεγκεφαλιδική έξοδος μέσω θαλάμου.
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Outgoing
Πρωτοταγής κινητικός φλοιός, SMA, βρεγματικά δίκτυα, ραβδωτό σώμα, στέλεχος και φλοιονωτιαίες οδοί.
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί φλοιώδεις νευρώνες με GABAεργικά τοπικά μικροκυκλώματα· διαφορετικές υποπεριοχές κωδικοποιούν στόχους, ερεθίσματα και πιθανά κινητικά σχέδια.
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Βασικά κυκλώματα
- Βρεγματοπροκινητικό δίκτυο
- Προκινητικός–κινητικός φλοιός
- Θάλαμος–προκινητικός–βασικά γάγγλια
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Βλάβες μπορεί να διαταράξουν την επιλογή οπτικά καθοδηγούμενων κινήσεων και την πραξία. Η προκινητική λειτουργία εξετάζεται διασταυρούμενα σε ψυχοκινητικές διαταραχές, σχιζοφρένεια, κατάθλιψη και νευροαποκατάσταση, αλλά τα ευρήματα αφορούν δίκτυα και όχι μία απομονωμένη περιοχή.
Πηγή: Purves et al. · The Premotor Cortex ↗Σχετικά άρθρα του site
Πρωτοταγής οπτικός φλοιός
Primary visual cortex · V1
Η κύρια φλοιώδης πύλη της όρασης στον ινιακό λοβό, οργανωμένη ρετινοτοπικά γύρω από την πληκτραία σχισμή.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Προσανατολισμός και άκρα
- Αντίθεση
- Πρώιμη χωρική χαρτογράφηση
Incoming
Πλάγιο γονατώδες σώμα του θαλάμου μέσω της οπτικής ακτινοβολίας.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
Εξωταινιωτές περιοχές προς ραχιαία και κοιλιακή οπτική οδό.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί φλοιώδεις νευρώνες με ανεπτυγμένη στιβάδα IV και GABAεργικοί ενδονευρώνες.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Γονατωτοφλοιώδης οδός
- Ραχιαία οδός χώρου/κίνησης
- Κοιλιακή οδός αναγνώρισης
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Βλάβες προκαλούν φλοιώδη ελλείμματα οπτικού πεδίου· η οπτική επεξεργασία μελετάται και σε ψύχωση, αυτισμό και ημικρανία ως μέρος ευρύτερων δικτύων.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Πρωτοταγής ακουστικός φλοιός
Primary auditory cortex · A1
Πρώιμος ακουστικός φλοιός στις εγκάρσιες κροταφικές έλικες, με τονωτοπική οργάνωση για τη συχνότητα του ήχου.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Συχνότητα
- Χρονικά χαρακτηριστικά
- Αμφίπλευρη ακουστική επεξεργασία
Incoming
Έσω γονατώδες σώμα του θαλάμου.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
Ζώνες belt/parabelt, ανώτερος κροταφικός φλοιός και δίκτυα λόγου/χωρικής ακοής.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί πυραμιδικοί νευρώνες και GABAεργικά μικροκυκλώματα σε τονωτοπικές στήλες.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Θαλαμοακουστικός φλοιός
- Κοιλιακή οδός αναγνώρισης ήχου
- Ραχιαία οδός εντόπισης
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Εμπλέκεται σε διαταραχές ακουστικής αντίληψης και στην έρευνα ακουστικών ψευδαισθήσεων ως μέρος ευρύτερων δικτύων.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Πρωτοταγής σωματοαισθητικός φλοιός
Primary somatosensory cortex · S1
Η μετακεντρική έλικα φιλοξενεί σωματοτοπικούς χάρτες αφής, ιδιοδεκτικότητας και άλλων σωματικών πληροφοριών.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Αφή και πίεση
- Ιδιοδεκτικότητα
- Εντόπιση και υφή
Incoming
Κοιλιοοπίσθιοι θαλαμικοί πυρήνες από τις σωματοαισθητικές οδούς.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
Δευτεροταγής σωματοαισθητικός και βρεγματικός φλοιός, κινητικά και νησιωτικά δίκτυα.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Φλοιώδεις διεγερτικοί και ανασταλτικοί νευρώνες σε σωματοτοπικές αναπαραστάσεις.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Έσω λημνίσκος–θάλαμος–S1
- Βρεγματικό σωματικό δίκτυο
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Σχετίζεται με αισθητικά ελλείμματα, νευροπαθητικό πόνο και αναδιοργάνωση μετά από βλάβη.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Γευστικός φλοιός
Primary gustatory cortex
Δίκτυο κυρίως στην πρόσθια νήσο και στο μετωπιαίο operculum που συνδυάζει γεύση με σπλαχνική κατάσταση και αξία.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Ποιότητα γεύσης
- Ένταση και ευχαρίστηση
- Κορεσμός και αποστροφή
Incoming
Γευστικές οδοί μέσω στελέχους και κοιλιοοπίσθιου έσω θαλάμου.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
OFC, αμυγδαλή, υποθάλαμος και δίκτυα ενδοδεκτικότητας.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Ετερογενείς φλοιώδεις πληθυσμοί που κωδικοποιούν αισθητικές και αξιακές διαστάσεις της γεύσης.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Γεύση–νήσος–OFC
- Γεύση–υποθάλαμος
- Αποστροφή/ανταμοιβή
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Ενδιαφέρει διαταραχές πρόσληψης τροφής, παχυσαρκία και μεταβολές γεύσης από φάρμακα.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Πρωτοταγής οσφρητικός φλοιός
Primary olfactory cortex
Περιλαμβάνει κυρίως τον απιοειδή φλοιό και γειτονικές δομές· η όσφρηση φθάνει στον φλοιό χωρίς αρχική υποχρεωτική θαλαμική αναμετάδοση.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Ταυτότητα οσμών
- Οσφρητική μνήμη
- Οσμή και συναίσθημα
Incoming
Οσφρητικός βολβός μέσω της πλάγιας οσφρητικής ταινίας.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
Αμυγδαλή, ενδορινικός φλοιός, OFC και υποθάλαμος.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Γλουταμινεργικοί κύριοι νευρώνες και GABAεργικοί ενδονευρώνες με ισχυρή συνειρμική δυναμική.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Βολβός–απιοειδής φλοιός
- Οσμή–αμυγδαλή
- Οσμή–μνήμη
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Η οσφρητική δυσλειτουργία μπορεί να εμφανιστεί σε νευροεκφυλιστικές νόσους και επηρεάζει όρεξη, μνήμη και ποιότητα ζωής.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Παρεγκεφαλίδα
Cerebellum
Οπίσθια δομή που βελτιώνει πρόβλεψη, χρονισμό και ακρίβεια τόσο της κίνησης όσο και ορισμένων γνωστικών/συναισθηματικών λειτουργιών.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Κύριος ρόλος
- Συντονισμός και ισορροπία
- Κινητική μάθηση
- Χρονισμός
- Γνωστική ρύθμιση
Incoming
Νωτιαίες και αιθουσαίες οδοί, γεφυρικοί πυρήνες από φλοιό και κάτω ελαία.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Outgoing
Βαθείς παρεγκεφαλιδικοί πυρήνες προς θάλαμο, κινητικό φλοιό και στελεχιαία κέντρα.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Πληθυσμοί / projections
Κύτταρα Purkinje, κοκκώδη κύτταρα, ανασταλτικοί ενδονευρώνες και νευρώνες βαθιών πυρήνων.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Νευροχημεία
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Βασικά κυκλώματα
- Φλοιογεφυροπαρεγκεφαλιδικό
- Ελαιοπαρεγκεφαλιδικό
- Παρεγκεφαλιδοθαλαμοφλοιικό
Κλινική / ψυχιατρική σημασία
Πέρα από αταξία και τρόμο, παρεγκεφαλιδικά δίκτυα μελετώνται σε αυτισμό, ψυχώσεις, διάθεση και γνωστικοσυναισθηματικό σύνδρομο.
Πηγή: Purves et al. · Neuroscience (NCBI Bookshelf) ↗Σχετικά άρθρα του site
Ο εγκέφαλος με μια ματιά
Ανθρώπινος εγκέφαλος: βασικά μέρη και λειτουργίες
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι το κεντρικό όργανο επεξεργασίας πληροφοριών και ελέγχου του σώματος. Δισεκατομμύρια νευρώνες και νευρογλοιακά κύτταρα σχηματίζουν δίκτυα που υποστηρίζουν την αντίληψη, τη μνήμη, το συναίσθημα, τη σκέψη και τη συμπεριφορά. Οι λειτουργίες αυτές δεν περιορίζονται σε ένα μοναδικό «κέντρο», αλλά προκύπτουν από τη συνεργασία πολλών περιοχών και κυκλωμάτων.
Δομή και βασική οργάνωση
Δομή και ανατομία του εγκεφάλου
Τα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια περιλαμβάνουν τον μετωπιαίο, βρεγματικό, κροταφικό και ινιακό λοβό. Μαζί με την παρεγκεφαλίδα και το εγκεφαλικό στέλεχος συντονίζουν αισθητικές, κινητικές, γνωστικές και αυτόνομες λειτουργίες. Στο εσωτερικό βρίσκονται κρίσιμες δομές όπως ο θάλαμος, ο υποθάλαμος, τα βασικά γάγγλια, η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος.
Λειτουργίες του εγκεφάλου
Από τις αισθήσεις στη σκέψη
Οι αισθητηριακές πληροφορίες φτάνουν σε εξειδικευμένες περιοχές και συνδυάζονται σε μια ενιαία αντίληψη του περιβάλλοντος. Ο ινιακός λοβός επεξεργάζεται κυρίως την όραση, ο κροταφικός την ακοή και την αναγνώριση, ενώ ο βρεγματικός λοβός ενσωματώνει σωματοαισθητικά και χωρικά δεδομένα.
- Όραση: πρωτογενής οπτικός φλοιός στον ινιακό λοβό.
- Ακοή: πρωτογενής ακουστικός φλοιός στον κροταφικό λοβό.
- Αφή: πρωτογενής σωματοαισθητικός φλοιός στον βρεγματικό λοβό.
- Γεύση: κυρίως νησιωτικός και μετωπιαίος καλυπτρικός φλοιός.
- Όσφρηση: οσφρητικά και έσω κροταφικά δίκτυα.
Οι γνωστικές λειτουργίες βασίζονται στη συνεργασία πολλών δικτύων. Ο προμετωπιαίος φλοιός έχει κεντρικό ρόλο στην εργαζόμενη μνήμη, τον σχεδιασμό, τη λήψη αποφάσεων και τη ρύθμιση της συμπεριφοράς.
Μνήμη και μάθηση
Ο ιππόκαμπος συμβάλλει καθοριστικά στον σχηματισμό νέων αναμνήσεων, ενώ η μακροπρόθεσμη αποθήκευσή τους κατανέμεται σε ευρύτερα φλοιικά δίκτυα. Ο προμετωπιαίος φλοιός υποστηρίζει την εργαζόμενη μνήμη και τη διαχείριση πληροφοριών που χρειαζόμαστε προσωρινά. Περισσότερα στο άρθρο για την ανθρώπινη μνήμη.
Κίνηση, συναίσθημα και ομοιόσταση
Κινητικές και εκτελεστικές λειτουργίες
Ο κινητικός φλοιός, η προκινητική περιοχή και η SMA οργανώνουν την εκούσια κίνηση. Η παρεγκεφαλίδα βελτιώνει τον συντονισμό και την ακρίβεια, ενώ τα βασικά γάγγλια συμμετέχουν στην επιλογή και την έναρξη κινητικών και συμπεριφορικών προγραμμάτων.
Συναίσθημα
Η δημιουργία και η ρύθμιση των συναισθημάτων προκύπτουν από αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε φλοιικές και βαθύτερες δομές. Το μεταιχμιακό σύστημα, η αμυγδαλή, ο ιππόκαμπος, ο υποθάλαμος και ο προμετωπιαίος φλοιός συνδέουν την εμπειρία με τη μνήμη, τις σωματικές αποκρίσεις και τη συμπεριφορά.
Ομοιόσταση
Ο υποθάλαμος συντονίζει τη θερμοκρασία, την πείνα, τη δίψα, τον ύπνο, την απόκριση στο στρες και την ενδοκρινική λειτουργία. Για τον σκοπό αυτό συνδυάζει νευρικά, ορμονικά, αυτόνομα και μεταβολικά σήματα.
Νευροπλαστικότητα
Ο εγκέφαλος δεν είναι ένα στατικό όργανο. Με την εμπειρία, τη μάθηση και την αποκατάσταση μπορεί να τροποποιεί τη λειτουργία και τη συνδεσιμότητα των δικτύων του. Η νευροπλαστικότητα δεν σημαίνει απεριόριστη αναγέννηση, αλλά πραγματική δυνατότητα προσαρμογής, ενίσχυσης ή αναδιοργάνωσης νευρωνικών οδών σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Τι είναι η νευροεπιστήμη;
Η νευροεπιστήμη συνδυάζει βιολογία, ψυχολογία, ιατρική, χημεία, φυσική και επιστήμη υπολογιστών για να μελετήσει πώς τα νευρωνικά δίκτυα δημιουργούν αντίληψη, γνώση και συμπεριφορά. Παράλληλα διερευνά μηχανισμούς νευρολογικών και ψυχικών διαταραχών και αναζητά ακριβέστερες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
