Ο καθοριστικός ρόλος του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου στην ανθρώπινη υπόσταση

limbic

Το μεταιχμιακό σύστημα (ή αλλιώς λιμβικό) είναι μια «εν τω βάθει» δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου, δηλαδή εντοπίζεται εσωτερικά του εγκεφαλικού φλοιού. Οι νευρώνες του μεταιχμιακού συστήματος διαιρούνται σε ανατομικές δομές, που επιτελούν μείζονος και ζωτικής σημασίας λειτουργίες του ανθρώπου.

Δομές μεταιχμιακού συστήματος :

  • Έλικα του προσαγωγίου
  • Παραιπποκάμπεια έλικα
  • Ιπποκάμπειος σχηματισμός (απαρτίζεται από τον ιππόκαμπο, την οδοντωτή έλικα και το αγκιστρωτό σύμπλεγμα)
  • Αμυγδαλή
  • Υποθάλαμος
  • Μαστία
  • Ψαλίδα
  • Θαλαμικοί πυρήνες

Λειτουργίες :

  1. Αντίληψη όσφρησης, γεύσης, άλγους
  2. Μνήμη & μάθηση : Βασική δομή είναι ο ιππόκαμπος που μεσολαβεί την παγίωση των μνημονικών πληροφοριών, δηλαδή ρυθμίζει την μακρόχρονη επεισοδιακή και σημασιολογική μνήμη. Παράλληλα παίζει ρόλο στη μάθηση συγκεκριμένων συμπεριφορών.
  3. Συναίσθημα : Βασική ρυθμιστική δομή του ανθρώπινου συναισθήματος είναι η αμυγδαλή. Παίζει ρόλο στην παγίωση συναισθηματικών απαντήσεων φόβου και άγχους, ενώ υπερλειτουργεί παθολογικά στην κατάθλιψη. Επίσης είναι κομμάτι των κυκλωμάτων ανταμοιβής, τα οποία διαταράσσονται π.χ. στη χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών, στη βουλιμία, στο τζόγο. Ακόμη διαμεσολαβεί το συναισθηματικό σκέλος της μνήμης. Οι πολλαπλές διασυνδέσεις της αμυγδαλής με άλλες εγκεφαλικές δομές διαμεσολαβούν διάφορες πτυχές της φοβικής και αγχώδους αντίδρασης. Έτσι λοιπόν η διασύνδεση με :
  • τον υπομέλα τόπο (έδρα των νοραδρενεργικών νευρώνων) προκαλεί την οξεία ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος και εντέλει τις εκδηλώσεις αύξησης της καρδιακής συστολής και του μυικού τόνου που είναι απαραίτητες για την αντίδραση πάλης/φυγής (βλέπε εδώ).
  • τον παραβραγχιακό πυρήνα προκαλεί αύξηση του ρυθμού της αναπνοής, επίσης αναγκαίας για την αντίδραση πάλης/φυγής
  • τον ιππόκαμπο έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση άγχους ή φόβου κατά την ανάμνηση τραυματικών/απειλητικών ερεθισμάτων και δυσλειτουργεί στη διαταραχή μετατραυματικού στρες
  • τον κογχομετωπιαίο φλοιό (τμήμα του μετωπιαίου φλοιού) και την έλικα του προσαγωγίου ρυθμίζει το συναισθηματικό βίωμα του φόβου
  • τον υποθάλαμο ρυθμίζει την απελευθέρωση κορτιζόλης από τα επινεφρίδια. Η χρόνια έκθεση σε στρεσογόνους παράγοντες προκαλεί τη δυσλειτουργία του κυκλώματος αυτού πυροδοτώντας έτσι αγχώδη διαταραχή.

4.Ο υποθάλαμος αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δομές του λιμβικού συστήματος, καθώς έχει πολλούς πυρήνες οι οποίοι ρυθμίζουν :

  • Πρόσληψη νερού και τροφής (αίσθημα δίψας και πείνας)
  • Εναλλαγή ύπνου και εγρήγορσης
  • Σεξουαλική συμπεριφορά (λίμπιντο)
  • Βηματοδότης μηνιαίου γυναικείου αναπαραγωγικού κύκλου
  • Θερμοκρασία σώματος
  • Έκκριση ορμονών υπόφυσης
  • Ανοσολογικό σύστημα
  • Αυτόνομο νευρικό σύστημα

5.Διασύνδεση ορμονικών, ανοσολογικών και αυτόνομων ερεθισμάτων με τη συμπεριφορα

 

Συγγραφέας του παραπάνω άρθρου είναι ο Σπύρος Καλημέρης Ιατρός, Ψυχίατρος & Ψυχοθεραπευτής. Είναι μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών & της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Στο ιατρείο του στην Αθήνα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης σας παρέχει την πιο σύγχρονη ψυχοθεραπευτική και φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνόλου των ψυχικών διαταραχών. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση στις ψυχωτικές, συναισθηματικές (διπολική διαταραχήκατάθλιψη) και αγχώδεις διαταραχές αποτελεί το βασικό ατού της δουλειάς του. Η επιστράτευση νέων διαγνωστικών εξετάσεων που συνεισφέρουν στην επιλογή καταλληλότερης αγωγής, είναι άλλο ένα πλεονέκτημα στην υπηρεσία του ασθενή.

Επίκεντρο της προσέγγισής του είναι η ποιότητα ζωής του ασθενή, με τον οποίο θα ασχοληθεί σοβαρά, υπεύθυνα και όσο χρόνο χρειάζεται για να του δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται. Η διακριτικότητα, η ειλικρίνεια, η συναισθηματική κατανόηση θα είναι βασικά χαρακτηριστικά της θεραπευτικής σχέσης μαζί του.

8 σκέψεις σχετικά με το “Ο καθοριστικός ρόλος του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου στην ανθρώπινη υπόσταση

  1. Παράθεμα: Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή άγχους & προσωπικότητας | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  2. Παράθεμα: Εξάρτηση, ανταμοιβή & εγκέφαλος | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  3. Παράθεμα: Παρασκευή πρωί στου Φιλοπάππου | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  4. Παράθεμα: Αναγέννηση εγκεφαλικών νευρικών κυττάρων | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  5. Παράθεμα: Εξάρτηση, ανταμοιβή & εγκέφαλος | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  6. Παράθεμα: Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή άγχους & προσωπικότητας | ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

  7. Παράθεμα: Πώς η μνήμη αλλοιώνει το παρελθόν | Ψυχίατρος Αθήνα - Σπύρος Καλημέρης

  8. Παράθεμα: Ψυχική νόσος και στίγμα στη σημερινή κοινωνία | Ψυχίατρος Αθήνα - Σπύρος Καλημέρης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s