Η κατάθλιψη

Τι είναι η κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι μια συναισθηματική διαταραχή που επηρεάζει το πνεύμα, το σώμα και την ψυχική υγεία εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων σήμερα σε όλη την υφήλιο.

Οι διαγνώσεις κατάθλιψης δείχνουν αυξητικές τάσεις τα τελευταία χρόνια, τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας.

Ένας άνθρωπος που περνάει καταθλιπτικό επεισόδιο, δεν έχει μια φυσιολογική θλίψη και μπορεί να πάσχει από κλινική κατάθλιψη ή άλλες μορφές που θα αναπτύξουμε στη συνέχεια του άρθρου.

---

Συμπτώματα κατάθλιψης – διάγνωση

Η κλινική εικόνα της κατάθλιψης κωδικοποιείται σε 9 βασικά καταθλιπτικά συμπτώματα.

Για να γίνει και τυπικά η διάγνωση θα πρέπει ο καταθλιπτικός ασθενής να βιώνει τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω με διάρκεια το λιγότερο 2 εβδομάδες.

• Καταθλιπτική διάθεση, μελαγχολία
• Απώλεια του ενδιαφέροντος ή μείωση της ευχαρίστησης από δραστηριότητες που τον ευχαριστούσαν στο παρελθόν, ανηδονία
• Σημαντική αλλαγή όρεξης ή και βάρους (συνήθως μείωση λιγότερο συχνά αύξηση)
• Αϋπνία ή λιγότερο συχνά υπερυπνία
• Ψυχοκινητική ανησυχία ή ψυχοκινητική επιβράδυνση, άγχος
• Εύκολη κόπωση ή απώλεια της ενεργητικότητας
• Ιδέες αναξιότητας, υπέρμετρης ή απρόσφορης ενοχής
• Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, βραδύτητα στη σκέψη και δυσχέρεια στη λήψη των αποφάσεων
• Επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου ή ιδέες αυτοκαταστροφής (αυτοκτονικός ιδεασμός)

Τα πολλά διαφορετικά συμπτώματα της κατάθλιψης δείχνουν ότι είναι μια ετερογενής διαταραχή, δηλαδή μπορεί να εμφανιστεί με πολλές διαφορετικές εικόνες, κάτι που εξηγείται εν μέρει από την πολυπαραγοντική της αιτιολογία. Θα δούμε στη συνέχεια του άρθρου πιο αναλυτικά τα συμπτώματα ανά κατηγορία.

---

Συναισθηματικά συμπτώματα

Η διάθεση βιώνεται συνέχεια πεσμένη και ο καταθλιπτικός μπορεί να νιώθει ακεφιά, απόγνωση, μελαγχολία, απελπισία, απογοήτευση, ενοχή, ντροπή, αίσθηση ματαιότητας (όχι όλα μαζί αναγκαστικά). Κάποτε βιώνει πολύ έντονα μελαγχολικό συναίσθημα σε σημείο να δυσκολεύεται να το αντέξει.

Σε μια άλλη καταθλιπτική εικόνα, δεν είναι ασυνήθιστο να μη νιώθει και πολλά πράγματα και μπορεί να φοβάται ότι έχει χάσει τη δυνατότητα να νιώθει. Αυτό είναι η απάθεια, δηλαδή μια κατάσταση μειωμένης συναισθηματικής ανταπόκρισης και αδυναμίας ικανοποίησης.

Σε ορισμένους καταθλιπτικούς ασθενείς εκδηλώνεται περισσότερο άγχος ή/και θυμός, αντί για απάθεια και απόσυρση. Νιώθουν να είναι συχνά ταραγμένοι και ευερέθιστοι.

---

Συμπτώματα από τη σκέψη

Στο μυαλό του ανθρώπου με κατάθλιψη κερδίζουν χώρο οι αρνητικές σκέψεις για την εικόνα του εαυτού του, του κόσμου, του μέλλοντος. Μπορεί να βιώνει αίσθηση μειωμένης αξίας για τον εαυτό του, απαισιόδοξη οπτική για το μέλλον και διαστρεβλωμένη οπτική για τον κόσμο (όλα φαίνονται μαύρα).

Σε ορισμένες περιπτώσεις οι γνωστικές λειτουργίες όπως η σκέψη, η συγκέντρωση, η μνήμη, η ικανότητα λήψης αποφάσεων επιβραδύνονται. Βιώνεται ως μια διανοητική απόσυρση όπου μειώνεται το ενδιαφέρον για σχέσεις και δραστηριότητες.

Ενίοτε το άτομο μπορεί να ασχολείται επίμονα (μηρυκασμός) με πραγματικές ή φανταστικές προσωπικές ανεπάρκειες και λάθη του παρελθόντος.

Σε ένα μικρό ποσοστό η σκέψη φτάνει να διαστρεβλώνει την πραγματικότητα οπότε και εμφανίζονται σκέψεις υποχονδριακού, ενοχικού και διωκτικού περιεχομένου. Στην περίπτωση αυτή έχουμε την ψυχωτική κατάθλιψη, η οποία περιγράφεται πιο κάτω στο άρθρο.

---

Τα σωματικά συμπτώματα της κατάθλιψης

Οι σωματικές λειτουργίες επίσης επηρεάζονται. Σε αυτές συγκαταλέγονται ο ύπνος, η όρεξη, η ενέργεια, η σεξουαλική διάθεση. Η καταθλιπτική διεργασία επηρεάζει αρνητικά το σώμα με διάφορους τρόπους όπως με αϋπνία, κατάπτωση, ατονία, κούραση, πόνους και άλλα που αναφέρουμε ακολούθως.

Σχεδόν τα μισά επίσημα κριτήρια διάγνωσης της κατάθλιψης περιλαμβάνουν σωματικά συμπτώματα, τα οποία συχνά παρερμηνεύονται ως εκδηλώσεις άλλων παθήσεων.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι από έρευνες σε ασθενείς πρωτοβάθμιας περίθαλψης περίπου 3 στους 4 καταθλιπτικούς ασθενείς θα παραπονεθούν κάποια στιγμή για 1 ή περισσότερα από τα παρακάτω :

Παρατηρούμε ότι πολλά σωματικά συμπτώματα αφορούν πόνο. Η εξήγηση του φαινομένου αυτού έχει να κάνει καταρχήν με τη σεροτονίνη και τη νοραδρεναλίνη, νευροδιαβιβαστές οι οποίοι εμπλέκονται σύνθετα στη νευροδιαβίβαση του αισθήματος του πόνου στον εγκέφαλο.

Για αυτό το λόγο τα αντικαταθλιπτικά έχουν θεραπευτική δράση στα σωματικά συμπτώματα της καταθλιψης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η αναγνώριση των ανωτέρω ως μέρος μιας καταθλιπτικής (ή αγχώδους) συνδρομής δεν είναι συνηθισμένη. Σε πρώτη φάση οι πάσχοντες τα παραγνωρίζουν ως παθολογικά προβλήματα και ξεκινούν μια σειρά εξετάσεων, αιματολογικών και άλλων που ως επί το πλείστον βγαίνουν καθαρές. Η αδυναμία διάγνωσης ή η υποτίμηση της συχνότητας της κατάθλιψης σήμερα μπορεί να οδηγήσει λοιπόν τους ασθενείς σε μια χρονοβόρα και κουραστική αλυσίδα εξετάσεων. Η παραπομπή σε ψυχίατρο ενδέχεται να αποτελέσει σημείο κλειδί για τους ασθενείς σε αυτές τις περιπτώσεις.

Σεξουαλικότητα – ανηδονία

Μειωμένη σεξουαλική διάθεση, μειωμένη απόλαυση κατά τη σεξουαλική επαφή, μειωμένο αίσθημα οργασμού είναι πλευρές της σεξουαλικής ζωής του καταθλιπτικού ατόμου που μπορεί να επηρεαστούν.

Μάθετε περισσότερα για την ανηδονία.

---

Συμπεριφορά ατόμου με κατάθλιψη

🔸Ένα από τα χαρακτηριστικά στη συμπεριφορα ατομου με καταθλιψη μπορεί να είναι η απόσυρση. Η απόσυρση μπορεί να εκδηλώνεται με το άτομο να κλείνεται στο σπίτι και να περνάει πολλές ώρες στο κρεβάτι. Επηρεάζονται οι διαπροσωπικές σχέσεις που συνήθως ελαττώνονται ή βιώνονται ως άχρωμες και χωρίς νόημα.

🔸Ο καταθλιπτικός ασθενής είναι πιθανό να παραιτηθεί από οποιεσδήποτε ασχολίες φροντίδας του εαυτού και προσωπικής υγιεινής.

🔸Μπορεί να γίνει υποτονικός με μειωμένα αντανακλαστικά, μειωμένη εκφραστικότητα και ομιλία (ψυχοκινητική επιβράδυνση).

🔸Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις όπου υπάρχει έντονο άγχος (αγχώδης κατάθλιψη) ο πάσχων βρίσκεται συχνά σε μια κατάσταση υπερέντασης, μια αγχώδη επαγρύπνηση σε συνδυασμό με άσκοπη κινητικότητα (ψυχοκινητική ανησυχία).

🔸Τέλος σε πολλές περιπτώσεις (συνήθως πιο ήπιες) η συμπεριφορά δεν αλλάζει και το άτομο που περνάει καταθλιπτικό επεισόδιο μπορεί να μη δείχνει ότι έχει κάποιο πρόβλημα, χαμογελώντας σας να μη συμβαίνει τίποτα (η λεγόμενη κοινώς και χαμογελαστή κατάθλιψη).

---

• Η συναισθηματική ένταση της κατάθλιψης μπορεί να είναι εμφανής στην έκφραση του προσώπου, όχι όμως πάντα.
• Η στάση του ατόμου γίνεται παθητική και φαίνεται συστηματικά να βαριέται.
• Πιθανόν να παρατηρούμε συχνότερο εκνευρισμό, θυμό ή ξεσπάσματα οργής.
• Συχνό αίσθημα κόπωσης καθώς και διάφορα σωματικά προβλήματα που μπορεί να επιδεινώνονται.
• Αλλαγές στη συμπεριφορά ανθρώπων που ξέρουμε μπορεί να είναι ο περιορισμός προηγούμενων δραστηριοτήτων και κοινωνικών επαφών, καθώς και η απώλεια ημερών εργασίας.
• Κοντινοί μας άνθρωποι που ξαφνικά εξαφανίζονται, δεν αποκλείεται να περνούν μια καταθλιπτική περίοδο.

Σημάδια κατάθλιψης δεν υπάρχουν πάντα γιατί :

• Τα συμπτώματα δεν είναι πάντα βαριά.
• Το πώς ο κάθε άνθρωπος τα βιώνει εξαρτάται επίσης από το πολιτισμικό του υπόβαθρο, τις αξίες και τα πιστεύω του.
• Τα συμπτώματα κρύβονται. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν η κατάθλιψη δεν γίνεται κατανοητή από τρίτους, ίσως ακόμη κι από φίλους ή οικογένεια. Όπως και όλες οι ψυχικές διαταραχές έτσι και η κατάθλιψη φέρει το στίγμα ότι είναι αδυναμία χαρακτήρα κάτι που μπορεί να προκαλεί συναισθήματα ντροπής σε ορισμένους για το πως αισθάνονται. Μπορεί να καταπνίγουν συναισθήματα και να πιέζονται να κάνουν πράγματα, την ώρα που δεν έχουν το ψυχικό σθένος γι’ αυτό. Όλα αυτά μπορούν να τους κάνουν να νιώθουν ακόμη πιο μόνοι και απομονωμένοι.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν συναπαντηθεί κάποια στιγμή στη ζωή τους με άνθρωπο σε καταθλιπτική φάση, είτε το ξέρουν, είτε όχι. Παρά την έκταση που έχει πάρει σήμερα η ενημέρωση του κόσμου για τα καταθλιπτικά συμπτώματα, πολλοί άνθρωποι μπορεί να τα βιώνουν χωρίς να έχουν την επίγνωση του προβλήματος. Εξάλλου υπάρχει και το ποσοστό εκείνων που ενώ ξέρουν συνειδητά ή ασυνείδητα ότι δε νιώθουν καλά, το απωθούν ή αρνούνται να φροντίσουν τον εαυτό τους.

---

Θλίψη ή κατάθλιψη;

Η διαφορά μεταξύ θλίψης και κατάθλιψης εντοπίζεται :

• στη διάρκεια,
• στην ένταση,
• στην παρουσία άλλων συμπτωμάτων πέρα από τη λύπη,
• στην επίδραση στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου.

Η θλίψη είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που έρχεται ως επακόλουθο στον πόνο και την απώλεια. Για πολλούς ανθρώπους κάποια διαστήματα θλίψης μπορεί να είναι γνώριμα ειδικά όταν αντιμετωπίζουν κάποια διαπροσωπικά, εργασιακά, οικογενειακά προβλήματα. Η θλίψη μπορεί να επηρεάζει τη συνολική διάθεση, αλλά συνήθως με την πάροδο του χρόνου αρχίζει να μειώνεται και να απομακρύνεται.

Ωστόσο, όταν είναι έντονη και παρατεταμένη (αρκετές εβδομάδες τουλάχιστον), τότε η θλίψη έχει γίνει κατάθλιψη

Σε αντίθεση με όταν κάποιος «αισθάνεται θλιμμένος ή πεσμένος», μια καταθλιπτική διαταραχή έχει περισσότερα συμπτώματα, μπορεί να επηρεάσει πολλές πλευρές της ζωής του πάσχοντα – συναισθηματικά, σωματικά, διανοητικά και λειτουργικά. Μπορεί να εμποδίσει την ικανότητά του να δουλέψει, να κοιμηθεί και να απολαύσει προσωπικές σχέσεις, ενώ ακόμη και θέματα ρουτίνας όπως το να πάει σούπερ-μάρκετ ή στη δουλειά του να φαίνονται αβάσταχτα.

---

Αίτια κατάθλιψης

Δεν υπάρχει ένα μεμονωμένο αίτιο αλλά μια σύνθετη αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων. Λέγεται συχνά ότι οι καταθλιπτικές διαταραχές προκύπτουν από μια βιοχημική ανισορροπία στον εγκέφαλο, αλλά η έρευνα δείχνει κάτι πιο πολύπλοκο. Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες που αλληλεπιδρούν ανά περίπτωση για να προκαλέσουν καταθλιπτικά συμπτώματα.

Ελαττωματική ρύθμιση της διάθεσης από τον εγκέφαλο

Υπάρχουν κάποιες περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τη ρύθμιση της διάθεσης, οι κυριότερες εκ των οποίων είναι η αμυγδαλή, ο θάλαμος, ο ιππόκαμπος και ο προμετωπιαίος φλοιός. Το μέγεθος των περιοχών αυτών ανευρίσκεται μειωμένο σε σχετικές έρευνες σε καταθλιπτικούς ασθενείς, ενώ διαφορές σε σχέση με το κανονικό υπάρχουν και στη νευροδιαβίβαση μεταξύ τους. Σε αυτήν εμπλέκονται οι νευροδιαβιβαστές, στόχοι των οποίων αποτελούν είναι οι αντικαταθλιπτικές ουσίες που χρησιμοποιούμε σήμερα για τη θεραπεία της διαταραχής.

Πάντως η ύπαρξη θεραπευτικού αποτελέσματος στις παραπάνω διαταραχές από τη δράση των αντικαταθλιπτικών δεν υποδηλώνει υποχρεωτικά αποκλειστική αιτιολογική σχέση μεταξύ αυτών και των νευροδιαβιβαστών.

Γενετική ευαλωτότητα

Η διάθεση επηρεάζεται από δεκάδες γονίδια. Η ελπίδα είναι ότι όσο περισσότερα γονίδια που εμπλέκονται σε διαταραχές της διάθεσης ανακαλύπτονται και κατανοείται καλύτερα η λειτουργία τους, τόσο πιο αποτελεσματικά θα θεραπεύουμε τις κλινικές μορφές της νόσου.

Ένας άλλος στόχος της γονιδιακής έρευνας είναι να κατανοήσουμε πώς ακριβώς η βιολογία κάνει ορισμένα άτομα ευάλωτα στην κατάθλιψη. Για παράδειγμα, πολλά γονίδια επηρεάζουν την απόκριση στο στρες, η οποία ενδέχεται να αυξάνει την πιθανότητα για εμφάνιση καταθλιπτικού επεισοδίου μετά από στρεσσογόνο γεγονός.

Μάθετε περισσότερα για την κληρονομικότητα της κατάθλιψης.

---

Στρεσσογόνα συμβάντα ζωής

Η έλευση κατάθλιψης διαμεσολαβείται από τρεις βασικούς παράγοντες :

1. Προδιαθεσικούς παράγοντες : Βιολογική προδιάθεση & σχήματα ευαλωτότητας
2. Εκλυτικούς στρεσσογόνους παράγοντες όπως αναφέρονται παρακάτω
3. Παράγοντες διαιώνισης : Πρόκειται για την αλληλεπίδραση των σχημάτων ευαλωτότητας που ένας εκλυτικός παράγων έχει ενεργοποιήσει με τα αρνητικά συναισθήματα, τις αρνητικές σκέψεις & δυσλειτουργικούς τρόπους επεξεργασίας των πληροφοριών.

Ως ψυχοπιεστικό ή στρεσσογόνο ορίζεται ένα ευρύ φάσμα γεγονότων ζωής που προκαλούν στρες εμπεριέχοντας δυσάρεστη ή απειλητική διεργασία, αλλά και εκείνων που προϋποθέτουν μια αλλαγή ή διακοπή συνήθων δραστηριοτήτων.

Συνήθη ψυχοπιεστικά γεγονότα που μπορεί να προκαλέσουν καταθλιψη

Κοινωνικά φαινόμενα και αλλαγές που προκαλούν αύξηση στα ποσοστά κατάθλιψης στον πληθυσμό υπάρχουν και μπορεί να είναι η ανεργία, η φτώχεια, μια οικονομική κρίση, φαινόμενα κλιματικής αλλαγής ή μια πανδημία όπως τη ζήσαμε πρόσφατα. Διαβάστε περισσότερα για τις κοινωνικές συνθήκες (αναγνωρισμένες από τον ΠΟΥ) ως αιτιολογικό παράγοντα πρόκλησης ψυχικής διαταραχής.

---

Φάρμακα και ιατρικές παθήσεις

Κοντά στο 15% των αιτίων ανάπτυξης καταθλιπτικής διαταραχής αποτελούν ιατρικές νόσοι π.χ. καρκίνος, σκλήρυνση κατά πλάκας, επιληψία, θυρεοειδοπάθειες, έμφραγμα μυοκαρδίου και φάρμακα π.χ. κορτιζόνη, κάποια καρδιολογικά, νευρολογικά, χημειοθεραπευτικά κ.α.

Διαβάστε αναλυτικά τις παθήσεις και τα φάρμακα που ευθύνονται για τη λεγόμενη δευτεροπαθή καταθλιπτική διαταραχή.

Διατροφή

Η διατροφή ενδέχεται να παίζει ρόλο, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα στον τομέα αυτό. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η μεγαλύτερη πρόσληψη επεξεργασμένων τροφίμων (UPF, ultra processed foods), ιδιαίτερα τεχνητά γλυκαντικά και τεχνητά γλυκαντικά ποτά, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης.

---

Άλλοι τύποι είναι οι εξής :

Ψυχωτική κατάθλιψη

Ορισμός και Χαρακτηριστικά

Η ψυχωτική κατάθλιψη είναι η σοβαρή καταθλιπτική διαταραχή που στα ήδη υπάρχοντα καταθλιπτικά συμπτώματα προστίθενται ψυχωτικά συμπτώματα όπως :

• παραλήρημα αυτομομφής, μηδενιστικό παραλήρημα, ακουστικές ψευδαισθήσεις
• Το παραλήρημα και οι ψευδαισθήσεις μπορεί να σχετίζονται με την παράμετρο της ενοχής

Άλλα χαρακτηριστικά :

• Πιο έντονη ψυχοκινητική διαταραχή σε σχέση με άλλους καταθλιπτικούς τύπους
• Σφοδρότερο αίσθημα ενοχής σε σχέση με την καταθλιπτική διαταραχή χωρίς ψυχωτικά στοιχεία
• Aυξημένος κίνδυνος αυτοκτονίας. Η παρουσία ψύχωσης κατά τη διάρκεια ενός μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου διπλασιάζει τον κίνδυνο απόπειρας αυτοκτονίας:
  • Κατά τη διάρκεια της ζωής
  • Στην οξεία φάση της διαταραχής

Επιδημιολογικά Στοιχεία

• Συνολικός επιπολασμός: 0,4% του γενικού πληθυσμού
• Εμφάνιση σε άτομα με μείζων καταθλιπτική διαταραχή: 14-20%
• Νοσοκομειακοί ασθενείς (ενήλικες μεικτής ηλικίας): >25%
• Καταθλιπτικοί γηριατρικοί ασθενείς: έως 45%

Διαγνωστικό Κριτήριο

• Τα ψυχωτικά συμπτώματα υφίστανται κατά τη διάρκεια της καταθλιπτικής διαταραχής
• Αυτό διαφοροποιεί την ψυχωτική κατάθλιψη από τη σχιζοφρένεια και άλλες ψυχωτικές διαταραχές (όπου τα συμπτώματα υφίστανται χωρίς ταυτόχρονη διαταραχή της διάθεσης)

Θεραπεία

• Συνδυασμός φαρμάκων: Αντικαταθλιπτικά & αντιψυχωτικά φάρμακα
• Ηλεκτροσπασμοθεραπεία: Για τις σοβαρές ανθεκτικές περιπτώσεις

Άτυπη κατάθλιψη

Εμφανίζεται στο 15-30% των καταθλιπτικών ασθενών και κυρίως σε γυναίκες. Τα άτυπα χαρακτηριστικά εμφανίζονται επίσης στη δυσθυμία, στη διπολική κατάθλιψη και στη διπολική διαταραχή τύπου 2.

Στα καταθλιπτικά συμπτώματα προεξάρχουν :

• υπερυπνία ή/και ημερήσια υπνηλία,
• αίσθημα βάρους στα άκρα,
• αύξηση όρεξης/υπερφαγία,
• αύξηση βάρους σώματος,
• υψηλή ευαισθησία στη διαπροσωπική απόρριψη,
• αντιδραστικότητα της διάθεσης: η διάθεση δύναται να βελτιώνεται παροδικά σε περίπτωση θετικών ερεθισμάτων.

---

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, αγχώδης διαταραχή, κατάχρηση αλκοόλ, εθισμός (σε ουσίες ή συμπεριφορές), οριακή διαταραχή προσωπικότητας, διαταραχές διατροφής είναι οι συχνότερες κλινικές περιπτώσεις.

Συμπτώματα κατάθλιψης αποτελούν συχνά μέρος άλλων ψυχικών διαταραχών όπως στην αγχώδη διαταραχή, στην κυκλοθυμία, στη σχιζοφρένεια.

Ενημερωθείτε ειδικότερα για την κατάθλιψη ως τον ένα πόλο της διπολικής διαταραχής στα ακόλουθα άρθρα.

---

Συχνότητα κατάθλιψης

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η μείζων κατάθλιψη αποτελεί το Νο 1 παράγοντα επιβάρυνσης της λειτουργικότητας σήμερα παγκοσμίως. Το στατιστικό αυτό είναι σχεδόν αδιανόητο, ιδίως αν συνδυαστεί με το γεγονός ότι λιγότεροι από τους μισούς ασθενείς με συμπτώματα κατάθλιψης λαμβάνουν κάποια από τις υπάρχουσες και αρκετά αποτελεσματικές θεραπείες. Οι αυξητικές τάσεις των καταθλιπτικών (και αγχωδών) διαταραχών είναι σήμερα ένα ανησυχητικό γεγονός.

Από στοιχεία του 2017 προκύπτει ότι 300 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν κατάθλιψη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η μέτρηση της πραγματικής επίπτωσης της διαταραχής είναι περίπλοκη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα κριτήρια, τις μεθόδους και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή των δειγμάτων στον πληθυσμό και τη διεξαγωγή των μετρήσεων. Βάσει πρόσφατων συνδυαστικών στοιχείων από μελέτες σε πάνω από ένα εκατομμύριο συμμετέχοντες, το ποσοστό των ανθρώπων που κάποια στιγμή στη ζωή τους έχουν βιώσει καταθλιπτική διαταραχή υπολογίζεται σε ~11% (επιπολασμός ζωής), ενώ το ποσοστό που ανά πάσα δεδομένη στιγμή βιώνουν τη διαταραχή είναι ~13%. Συμβαίνει περισσότερο σε γυναίκες από ότι σε άντρες και σε όλες τις ηλικίες αν και η μεγαλύτερη επίπτωση παρατηρείται μεταξύ 20 και 50 ετών.

Οι ενήλικες με καταθλιπτική διαταραχή έχουν 64% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου. (National Institute of Health, 2017).

---

---

Θεραπευτική των καταθλιπτικών διαταραχών

Μεγάλο κεφάλαιο και πρόκληση για νευροεπιστήμες, ψυχιατρική και ψυχοθεραπευτικές σχολές αποτελεί η θεραπεία της κατάθλιψης, η οποία είναι απαραίτητο να προσεγγίζεται με την πρέπουσα σοβαρότητα και εξατομικευμένο πλάνο. Συχνά υποτιμάται η καταθλιπτική νόσος ως μια ψυχική κατάσταση του αδύναμου ή ως μια ήπια πτώση της διάθεσης χωρίς συνέπειες για το άτομο. Τα φάρμακα βοηθούν και είναι συχνά σωτήρια, άλλες φορές όμως δεν αρκούν και τότε χρειάζονται άλλες προσεγγίσεις. Πολλοί ρωτούν “σε ποσο καιρο περναει η καταθλιψη” ερώτημα για το οποίο δεν υπάρχει απάντηση-κανόνας. Η αντιμετώπιση της πολυσύνθετης αυτής διαταραχής συχνά χρειάζεται χρόνο, ανάλογα με τη βαρύτητα και τα αίτια.

---

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Πηγές

Atypical depression: current perspectives

Psychotic (delusional) depression and completed suicide: a systematic review and meta-analysis